Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/3726 K.2018/8722

Davacı, iş kazası sonucu maluliyetinden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; bozmaya uyarak ilamda yazılı nedenlerle, davalılardan ...,...aleyhine açılan davaların feragat sebebiyle reddine, Zena Elektrik aleyhine açılan davanın açılmamış sayılmasına, 77.964,99TL maddi ve manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi davacı vekilince duruşmasız, davalılardan ...

İnşaat ...San. Tic. A.Ş. vekilince de duruşmalı olarak istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 27/11/2018 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı vekili Avukat ... geldi. Davalılar adına timse gelmedi.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan Avukatın sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği konuşulup düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlerle temyiz kapsam ve nedenlerine göre; tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, zararlandırıcı sigorta olayı sonucu sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalılar...ve ... açısından feragat nedeniyle davanın reddine, davalı ... Taah. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın takip edilmeyip müracaata bırakılması ve 3 ay içerisinde yenilenmemesi sebebiyle açılmamış sayılmasına, davalılar Karpa Elk. İnş. Mak. San. Tic. A.Ş. ve ... açısından ise maddi ve manevi tazminat istemlerinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, davacı işçinin tecrübeli bir enerji nakil hat montaj işçisi olduğu, 05/09/2016 tarihli bilirkişi hesap raporunun Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiç listesindeki ücrete göre hesaplama yapan seçeneğinin hükme esas alındığı, davacının ilk derece mahkemesi kararından önce 13/01/2017 tarihinde vefat ettiği, mahkemenin 07/05/2014 tarihli ilk kararında davacı yararına 15.000,00 TL manevi tazminatın hüküm altına alındığı, bu ilk kararın davacı tarafça temyiz edilmediği anlaşılmaktadır.

3-İş kazası sonucu sürekli iş göremezlik nedeniyle sigortalının maddi tazminatının hesaplanmasında, gerçek ücretin esas alınması koşuldur.

Gerçek ücretin ise işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarından saptanacağı, işçinin imzasının bulunmadığı işyeri ve sigorta kayıtlarının nazara alınamayacağı, işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarının bulunmaması durumunda işçinin yaşı, kıdemi, mesleki durumu dikkate alınarak, emsal işi yapan işçilerin aldığı ücret gözönünde tutularak belirlenmesi gerektiği, Dairemizin ve Yargıtay'ın yerleşmiş görüşlerindendir.

Müteveffa davacının enerji nakil hatlarının çekilmesi ve direklerin montajında çalışan tecrübeli bir işçi olduğu dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır. Vasıflı işçinin asgari ücretle ya da bu civarda bir ücretle çalışmasının hayatın olağan akışına ve yaşam deneyimlerine uygun düşmeyeceği açıktır.

Bu nedenle mahkemece tecrübeli bir enerji nakil hat montaj işçisi olan davacın asgari ücretin üzerinde bir ücret ile çalışacağının kabulü isabetli olmasına karşın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı rayiç listesindeki gibi asgari ücretin yaklaşık olarak 1,50 katına denk gelen ücretle çalışmakta olduğu varsayımından hareket edilmesi isabetsiz olmuştur.

4-Davacı sigortalının yargılamanın devamı esnasında 13/01/2017 tarihinde vefat ettiği nüfus kaydından anlaşılmaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi hesap raporunda ise davacının maddi zararı PMF tablosuna göre bakiye ömrü dikkate alınmak suretiyle hesaplanmıştır. Bilinen varken varsayıma dayalı olarak hesap yapılması mümkün değildir. Bu duruma göre kazalının maddi zararının öldüğü 13/01/2017 tarihine kadar hesaplanması gerekirken muhtemel bakiye ömrünün sonuna kadar yaşayacağı varsayımıyla hesaplama yapılması hatalıdır.

5-Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda “usuli kazanılmış hak” kavramına ilişkin açık bir hüküm bulunmamaktadır. Bu kurum, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ile geliştirilmiş, öğretide kabul görmüş ve usul hukukunun vazgeçilmez, ana ilkelerinden biri haline gelmiştir. Anlam itibariyle, bir davada, mahkemenin yada tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan hakkı ifade etmektedir.

Somut olayda, davacı tarafın yerel mahkemenin 07/05/2014 tarihli kararını temyiz etmemesi nedeniyle 15.000,00 TL manevi tazminat tutarı yönünden davalılar yararına usuli kazanılmış hak oluştuğu gözden kaçırılarak davacı yararına bu tutarı aşar şekilde manevi tazminata hükmedilmesi doğru değildir.

6-6100 sayılı HMK'nın 297/1-b maddesine göre hüküm "Tarafların ve davaya katılanların kimlikleri ile Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad ve soyadları ile adreslerini." içermelidir.

Davacı sigortalının yargılama devam ederken vefat ettiği ve mirasçılarının tamamı adına vekaletname ibraz edildiği açık olmasına rağmen gerekçeli karar başlığında bu mirasçılar gösterilmeden sadece müteveffa davacının gösterilmesi isabetsizdir.

Yapılacak iş, bozma öncesi ve sonrasında ücret araştırması sonucu elde edilen tüm emsal ücretlerin ortalamasının alınarak tespit edilen ücrete göre davacı kazalının maddi zararını yeniden hesaplatmak, bu hesaplama yapılırken bilinen varken farazi duruma göre hesaplama yapılamayacağını gözeterek maddi zararın kazalının ölüm tarihine kadar hesaplanması gerektiğini dikkate almak, manevi tazminat tutarı açısından oluşan usuli kazanılmış hakkı göz önüne alıp, mirasçıları da gerekçeli karar başlığında gösterecek şekilde oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.