Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/3782 K.2017/9128

A)Davacı İstemi; Davacı, isteğe bağlı sigorta prim ödemelerini iptal eden ve aylık talebini reddeden kurum işleminin iptali ile isteğe bağlı sigorta ödemelerinin ve tahsis talebinin geçerli olduğunun tespitini,aksine kurum işleminin iptalini talep etmiştir. B)Davalı Cevabı; Davalı kurum vekili , davacının ... ödemelerinin çakışma nedeniyle iptali sonrası emeklilik için yeterli gün sayısı olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir. C)İlk Derece Mahkemesi Kararı ve Gerekçesi;

Mahkemenin, 506 sayılı Yasada, kendisine ...'deki sigortalı hizmetleri ile 506 Sayılı yasa gereği yaşlılık aylığı bağlanan kişinin yurtdışında çalışmaması, çalışmış ise bu hizmetlerini mutlaka borçlanacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığından bu çalışmaların veya çalışmayıp işsizlik yardımı almaları kişilerin yurtiçinde bir sosyal güvenlik kurumunda isteğe bağlı sigortalı olmalarına engel olmadığı, 506 sayılı yasanın 85. Maddesinde belirtilen diğer sosyal güvenlik kurumlarına tabi çalışmama kuralı kişinin... göre kurulmuş bir sosyal güvenlik kurumuna tabi çalışmaması olarak ele alındığı,

aksinin kabulü yasaların yer açısından uygulanabilirliği ve devletlerin egemenlik haklarına aykırılık oluşturacağı, bu durumda yurtdışı hizmetleri ile ... isteğe bağlı hizmetin çakışmasının iptale neden olmayacağı gerekçesine dayandığı anlaşılmıştır.

Mahkemece davanın kabulüne, davacının iptal edilen isteğe bağlı sigortalılık sürelerinin (gerek ssk gerekse 4/1-b kapsamında) geçerli olduğunun, ve 01/10/2014 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığını tespitine karar verilmiştir. D)Bölge Adliye Mahkemesi Kararı ve Gerekçesi; Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusu;mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle esastan reddedilmiştir. E) Temyiz Nedenleri; Davalı Kurum vekili, kurum işleminin doğru olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; ... tarafından yurt dışı çalışmaları ile isteğe bağlı sigorta ödemelerinin çakışması nedeniyle isteğe bağlı ödemelerinin iptal edildiğinden yeterli gün sayısı olmadığı belirtilerek davacının 12.09.2014 tarihli tahsis talebinin reddedildiği, hizmet cetveline göre davacının 01.01.1994-31.01.1994 tarihleri arası 5 gün 506 sayılı Yasa, 01.04.1994-30.09.2008 arası 4890 gün 506 İsteğe bağlı sigorta ve 01.10.2008-30.04.2009 arası 210 gün 1479 isteğe bağlı sigorta olmak üzere toplam 5105 prim ödeme gün sayısı bulunduğu,

01.01.1994-31.01.1994 tarihleri arası ...'deki çalışmasının iptaline dair Kurum işlemi bulunmadığından geçerli kabul edileceği, ... 2014/360 Esas sayılı kararı ile davacının sigortalılık başlangıcının 10.03.1980 olarak tespit edildiği, davacının yurt dışı hizmet belgesinde, 29.05.1978-31.12.2009 tarihleri arasında yurt dışında sigortalı olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, davacının kurumca iptal edilen isteğe bağlı sigortalılığının geçerli olduğunun tespiti ile tahsis talebine istinaden aylık bağlanması istemine ilişkindir.

Mahkemenin, davacının 01.04.1994-30.07.2008 tarihleri arası 506 sayılı Yasa kapsamındaki isteğe bağlı sigortalılığının geçerli olduğu yönündeki kararı isabetli ise de, 5510 sayılı Yasanın 50. maddesinde belirtilen koşulları taşıyıp taşımadığı araştırılmadan, 01.10.2008 ile 30.04.2009 tarihleri arasındaki 210 gün isteğe bağlı sigortalılığının geçerli olduğuna karar verilmesi isabetsizdir.

5510 sayılı Kanunun 50.maddesi “İsteğe bağlı sigorta; kişilerin isteğe bağlı olarak prim ödemek suretiyle uzun vadeli sigorta kollarına ve genel sağlık sigortasına tâbi olmalarını sağlayan sigortadır. İsteğe bağlı sigortalı olabilmek için ...'de ikamet edenler ile ...'de ikamet etmekte iken sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerdeki .... Vatandaşlarından; a)Bu Kanuna tâbi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmamak veya sigortalı olarak çalışmakla birlikte ay içerisinde 30 günden az çalışmak ya da tam gün çalışmamak, b)Kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olmak, c)18 yaşını doldurmuş bulunmak, d)İsteğe bağlı sigorta talep dilekçesiyle Kuruma başvuruda bulunmak şartları aranır.” hükmüne amirdir.

Mahkemece, yapılacak iş, davacının yurtdışı (Almanya) hizmetlerini gösterir yurtdışı çalışma belgesi celp edilip, davacının 01.10.2008-29.06.2009 tarihleri arası ikametinin ...’da olup olmadığı araştırılarak, bu tarihler arasında geçen süreyi yurtdışında geçirdiğinin anlaşılması durumunda, bu haliyle 5510 sayılı Yasanın 50.maddesinde belirtilen şartların yerine getirilmediği nazara alınarak 01.10.2008 sonrası isteğe bağlı sigortalılık süresinin iptaline ilişkin Kurum işleminin doğru olduğu göz önünde bulundurularak ve tahsis koşulları buna göre yeniden irdelenerek karar vermektir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.