Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/3963 K.2018/6381

Davacı, Kurum işleminin iptaliyle borçlu olmadığının tespitine, yaşlılık aylıklarından yapılacak kesintilerin dava tarihinden itibaren faiziyle iadesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacının tüm, davalı Kurumun aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davalı Kurumun 5335 sayılı Yasa'nın 30.maddesi gereği ödenen aylıkların iadesine ilişkin işleminin iptali, davalı Kuruma borçlu olunmadığının tespiti, davacının yaşlılık aylıklarından yapılacak kesintilerin dava tarihinden itibaren en yüksek faizi ile davacıya iadesine karar verilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, "1-Davalı kurumun ödediği yaşlılık aylıklarının kesilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılığı bulunduğu anlaşılmakla davacının davalı kuruma 01/09/2006-31/08/2009 tarihleri arası haksız olarak aldığı aylıklarına ilişkin 49.589,92 TL asıl borç ve 20.033,16 TL faiz için ödenen kısımlar açısından tahsilde tekerrür olmamak koşuluyla borçlu olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin kurum işleminin yerinde olmadığı anlaşılmakla iptaline,

3-Davacının 1. no.lu bentte belirtilen asıl borcunun 03/08/2012 dava tarihinden itibaren 24 ay içerisinde ödenmesi durumunda faizsiz, bu tarihten sonra ödenmesi durumunda ise süre sonundan itibaren yasal faiz ile birlikte kuruma ödenmesi gerektiğinin tespitine, faiz kesintilerinde tahsilde tekerrür olmama koşulunun kurumca işletilmesine,

4-Fazlaya ilişkin istemlerin reddine" karar verilmiştir.

Somut olayda, mahkemece 09.06.2014 tarihli 2012/1586E, 2014/569K sayılı karar ile davanın kısmen kabulü ile "davacının davalı kuruma 23/03/2007-31/08/2009 tarihleri arasında ödenen aylıklara ilişkin 41.136,90 TL borçlu bulunduğunun tespiti ile fazlasına ilişkin kurum işleminin iptaline;

davacının 1 nolu bentte tespit olunan borcunun 03/08/2012 dava tarihinden itibaren 24 ay içerisinde ödemesi halinde faizsiz bu tarihten sonra ödemesi halinde bu süre sonundan itibaren hesaplanacak yasal faiz ile birlikte kuruma ödemesi gerektiğinin tespitine" karar verilmiş, karar davalı Kurum ve davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, Dairemizin 14.12.2015 tarihli 2015/4153E, 22330K sayılı ilamı ile davacının tüm temyiz itirazlarının reddi, davalı Kurum sair temyiz itirazlarının kabulü ile "...yaşlılık aylığının kesilmesine ilişkin davalı Kurum işleminde bir isabetsizlik bulunmadığının açık olduğu...

5510 sayılı Yasa'nın 96.maddesinin (a) bendi uyarınca davacının iade ile yükümlü olduğu tutarın belirlenmesi gerektiği" de gösterilerek hüküm bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.

Ancak bozma ilamında davacının iade ile yükümlü olduğu aylık tutarının, 5510 sayılı Yasa'nın 96.maddesinin (a) bendi uyarınca belirlenmesi gerektiği belirtildiği halde mahkemece hükmün ikinci fıkrasında davacının "asıl borcunun 03/08/2012 dava tarihinden itibaren 24 ay içerisinde ödenmesi durumunda faizsiz, bu tarihten sonra ödenmesi durumunda ise süre sonundan itibaren yasal faiz ile birlikte kuruma ödenmesi gerektiğinin tespitine" karar verilmesi hatalı olmuştur.

Zira bu hali ile 5510 sayılı Yasa'nın 96.maddesinin (a) bendi uyarınca değil, tam tersine (b) bendi uyarınca değerlendirme yapılmış olduğu ortadadır. Ayrıca belirtmek gerekir ki davacının tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilmiş bozma ilamımız ile davacı lehine usulü kazanılmış hak doğduğundan söz edilmesi de mümkün değildir.

Bozmaya uyulduğu halde, bozma gerekleri yerine getirilmemiştir. 09/05/1960 gün ve 21/9 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bozma kararına uyan mahkeme artık bozma kararı gereğince işlem yapmak ve hüküm vermek zorundadır. Buna göre Mahkemece yapılacak iş; uyulmasına karar verilen Dairemizin 14.12.2015 tarihli 2015/4153E, 22330K sayılı ilamında belirtilen şekilde karar vermekten ibarettir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yanılgılı değerlendirme ve eksik araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.