Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/6262 K.2018/1395

3201 SY göre borçlanarak kısmi ödeme yapan davacının ,ödediği primlerin yurt dışı sigortalılık başlangıç tarihinden itibaren 5000 gün olarak şekilde düzeltilmesi gerektiğinin tespiti, yeniden yapılacak hesaplamaya göre davacıya bağlanan aylığın miktarının da düzeltilmesi istemine ilişkindir.

B)Davalı Cevabı :

Kurum vekili; kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

Mahkemece; yaşlılık aylığının tutarının sigortalının borçlandığı döneme göre farklılık arzettiği, Kurumun sigortalıyı bu yönde bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmediği,aksi yönde sigortalı lehine uygulama yapılmasını engelleyen herhangi bir yasal düzenleme bulunmadığı gözetilerek borçlanılan dönemin sigortalı lehine belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı kurumca yapılan işlemin iptaline,davacının 5000 günlük yurt dışı borçlanmasının 03.03.1980 tarihinden itibaren geçen sigortalılık süresine hasredilmesi suretiyle emekli maaşı yönünden bu tarih esas alınarak hesaplama yapması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

D) İstinaf Başvurusu :

Davalı vekili tarafından; davacının yurt dışı borçlanma talep dilekçesinde hangi süreyi borçlanmak istediğini bildirmediğini, bu nedenle son tarihten geriye doğru hesaplama yapıldığını, kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu gerekçesiyle istinaf yoluna başvurduğu görülmüştür.

E)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

Bölge Adliye Mahkemesince ;davacının kısmi borçlanma sonucu bedeli ödenen sürenin,Almanya rant sigortasına giriş tarihinden itibaren ileriye doğru mal edilmesi halinde,sigortalıya bağlanacak aylık tutarını olumlu etkileyecek olması ve Kurumun sigortalıyı bu yönde bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirdiğini ispatlayamamış olması nedeniyle, borçlanılan dönemin sigortalı lehine belirlenmesine ilişkin mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde isabetsizlik olmadığı ancak , sigorta başlangıç tarihinin belirlenmesinde 18 yaşını ikmal ettiği tarihin nazara alınması;

bir başka deyişle Alman Rant Sigortasına 18 yaşından önce girmiş olsa dahi bu süreleri borçlanamayacağı gerekçelerine dayanılarak davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına yerine,davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının 3201 sayılı yasa uyarınca borçlandığı 5.000 günlük sürenin 18 yaşını ikmal ettiği 11.05.1981 tarihinden itibaren borçlanma tahakkuk cetvelinde belirtilen süreler gözetilerek mal edilmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

F)Temyiz :

Davalı vekili,davacının borçlanma talep dilekçesinde borçlanılmak istenen süreyi belirtmediğinden günlerin sondan geriye doğru hesaplandığı,bağlanan yaşlılık aylığında yasal mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle temyiz yoluna başvurmuştur.

G) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

Davanın yasal dayanağını oluşturan 3201 Sayılı Yasa'nın 5. maddesinde;

“Yurt dışındaki sigortalılık sürelerinin tespitinde, bunu belirten ve istek sahibinin ibraz edeceği ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere gün sayıları esas alınır.

... kanunlarına tabi hizmetleri olanların, borçlandıkları gün sayısı, prim ödeme gün sayıları ile ilgili hizmetlerine katılır. Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür.

... kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülen tarihtir.” hükmü yer almaktadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; 11.05.1963 doğumlu davacının, Türkiye’de 02.07.2014-05.07.2014 tarihleri arasında 5510 sayılı Yasanın 4a maddesi kapsamında sigortalı olduğu,03.03.1980-31.12.2013 tarihleri arasında Almanya ‘da sigorta kapsamında bulunduğu, 24.06.2015 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesinde borçlanmak istediği tarih aralığını belirtmediği ,Kurumca 11.05.1981-29.04.2013 arası 10613 gün karşılığı 136.016 TL borçlanma tahakkuk cetveli düzenlendiği ve davacının 06.11.2015 tarihinde 64.080 olarak 5000 gün karşılığı kısmi borçlanma bedelini ödediği,davacıya 19.11.2015 tarihli talebine istinaden aylık bağlandığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda 3201 sayılı Yasa'nın 5. maddesinin 1. fıkrasına göre, Kurum'ca yapılan borçlanma tahakkuk işlemi yerinde olduğu gibi Kurum'ca düzenlenen borçlanma cetvelindeki süreye ait borçlanma bedelinin herhangi bir ihtirazi kayıt konulmadan ödenmesi karşısında eldeki davanın reddi gerekirken kabulü usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmadan, yazılı şekilde yeniden hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASI gerekmiştir.

H) Sonuç :