Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2017/797 K.2017/10505

Davacı, Kurum işleminin iptaline, Kuruma borçlu olmadığının tespitine, yetim aylığından yapılan kesintilerin iadesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davalı Kurumun 25.04.2012 tarih ve B.13.2.SGK.0.10.02.12/41.480.013.2 sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle 12.348,61 TL borçlu olmadığının tespiti, yetim aylığından yapılan 756,88 TL kesintinin ve dava tarihinden sonra yapılacak kesintilerin iadesi istemine ilişkindir.

Mahkemenin davanın kabulüne ilişkin önceki kararı davalı Kurum tarafından temyiz edilmiş ve dava dilekçesindeki istem ve mevcut delil durumuna göre yapılan inceleme ile Dairemizce, “Somut olayda; davacının babası ...'ın sağlığında ödenen yaşlılık aylıklarının yanlış hesaplanmış olması dolayısıyla geriye dönük olarak 5 yıl için borç çıkartıldığı ve bu borcun hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla yetim aylığı almakta olan davacının aylıklarından kesilmeye başlandığı anlaşılmaktadır.

Kurum tarafından yapılan fazla ödemenin geriye dönük 5 yıl için geri istenmesi işlemi doğru ise de murisin sağlığında edinmiş olduğu bu fazla ödemeden davacının tek başına sorumlu tutulması doğru değildir. Davacının murisi ...'ın başka çocuklarının da olup olmadığının tespit edilerek davacının miras hissesi oranında bu borçtan sorumlu olduğu göz önünde bulundurularak davacının sorumlu olduğu miktarın tespit edilmesi gerekmektedir.

Ayrıca, davacıya 01/11/2011-31/05/2012 tarihleri arasında yapılan fazla ödemenin de Kurumun hatalı işleminden kaynaklandığı, davacının yapılan fazla ödemeler konusunda iyi niyetli olduğu anlaşıldığından 5510 sayılı Yasanın 96/1-b maddesi gereğince değerlendirme yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.” denilerek bozulmuştur.

Mahkemece Dairemizin bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden.

Kurumun 41.480.013. sicil numaralı dosyasından emekli aylığı almakta iken 01/10/2011 tarihinde vefat eden ...'ın Genel Müdürlüğün 25/10/2011 tarihli ve 280112 sayılı işleminden aylıklarının hatalı ödendiğinin anlaşıldığı, bu nedenle zamanaşımı hükümleri de uygulanmak sureti ile 5 yıl geriye gidilerek 01/11/2006-31/12/2011 tarihleri arası aylıkları farkı olan 4.629,02 TL'nin borç çıkartıldığı ve ilgilinin vefat tarihi itibari ile hakkı olmayan 01/11/2011-31/12/2011 aylıkları tutarı 1.773,90 TL'nin borç çıkartılarak,

toplam 6.402,92 TL borcun kızı ... 'ın 01/11/2011 tarihinden itibaren aylığa girmesi nedeniyle kızının aylıklarından 1/4 oranında kesilmeye başlandığı, tahsis dosyasının yeniden tetkik edilmesi neticesinde, Genel Müdürlüğün 21/04/2012 tarihli ve 342463 sayılı işlemine istinaden Avusturya da geçen hizmetlerinin bilgisayar kayıtlarında çıkmadığının anlaşılması üzerine yine zamanaşımı hükümlerine göre 5 yıl geriye gidilerek 01/05/2007-31/12/2011 tarihleri arası aylıkları farkı tutarı 5.533,40 TL'nin ilgili adına borç çıkartıldığı,

aynı işlemle kızı ...'a fazla ödenen 01/11/2011-31/05/2012 aylıkları farkı tutarı olan 412.29 TL'nin borç çıkartılarak 5.945,69 TL borç olmak üzere toplam 12.348,61 TL borcun kızı ...'ın aylıklarından ¼ Oranında kesilmeye devam edildiği, ilgilinin aylıklarından 1.801,31 TL borç kesintisi yapıldığı ve mahkemeden alınan yazıya istinaden 01/03/2013 tarihinden itibaren ise aylıklarından yapılan kesintinin durdurulduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca, bozmadan sonra davacı tarafından babasının Avusturya'da geçen çalışmalarına ilişkin olarak belge ile tercümesinin dosyaya sunulduğu, söz konusu çalışma belgesinde davacının babası ...'ın 05/04/1973-03/12/1976 tarihleri arasında belgeyi düzenleyen firmada yardımcı işçi olarak çalıştığının belirtildiği anlaşılmaktadır. Somut olayda, davacı tarafından bozmadan sonra dosyaya sunulan belge dikkate alındığında bu çalışmaların bilgisayar kayıtlarında görünmemesi sebebiyle Kurum tarafından kabul edilmemesi doğru olmayıp yazılı belge karşısında bu çalışmaların artık kabul edilmesi gerekmektedir.

Yapılacak iş, aylıkların yanlış hesaplanmış olması nedeniyle davacıya ilk olarak 4.629,02 TL borç çıkartıldığı anlaşıldığından bu borcun dayanağı olan hatalı hesaplamanın nereden kaynaklandığını Kurumdan sormak, hatalı hesaplamanın bulunduğunun ve bu durumun Kurum hatasından kaynaklandığının anlaşılması halinde Dairemizin bozma ilamında belirtilen hususları dikkate alarak sonucuna göre karar vermek, murisin vefat tarihi itibari ile hakkı olmayan 01/11/2011-31/12/2011 tarihleri arasındaki aylıkları bakımından bozma ilamında belirtilen açıklamalar doğrultusunda karar vermek,

murisin bilgisayar kayıtlarında görünmediği belirtilen ve Avusturya'da geçen çalışmaları bakımından ise davacı tarafından sunulan yazılı belgeyi değerlendirmek ve bu durumdan kaynaklanan 5.945,69 TL borç bakımından bunun sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.