Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/2306 K.2019/708

Davacı vekili, davacının ...'da çalıştığını, yurtdışı borçlanma yaptığını, davacıya 16.09.1990-31.08.2012 tarihleri arası 6468 gün yurtdışı borçlanma tahakkuk cetveli geldiğini, borçlanma karşılığında 5479 gün karşılığı prim ödediğini, davalı Kurumdan 15.08.2016 tarihinde davacının ödediği primlerin yurtdışı ilk sigortalılığının başladığı 16.09.1990'dan başlayarak 5479 gün ileriye götürülmesini ve sigortalılık sürelerinin 16.09.1990-05.12.2005 tarihleri arasına mal edilmesini talep ettiklerini, ancak davalı SGK Sıhhiye Sosyal Güvenlik Merkezinin 10.09.2016 tarihli cevabı ile taleplerinin reddolunduğunu beyan ederek,

tüm bu nedenler ile Kurum işleminin iptali ile; davacının yurtdışı borçlanmaya ilişkin hizmetlerinin 16.09.1990 tarihinden başlamak üzere, 5479 gün ileriye götürülerek 16.09.1990-05.12.2005 tarihleri arasına mal edilmesi gerektiğinin tespitini istemiştir.

B)Davalı Cevabı :

Kurum vekili; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

Mahkemenin; 3201 sayılı Kanun'un 5' inci maddesinin 1' inci fıkrasına göre davacının borçlanma talebine ilişkin Kurumca yapılan borçlanma tahakkuk işleminin yerinde olduğu, borçlanma talep belgesinde tarih aralığı belirtilmediği ve Kurumca düzenlenen borçlanma cetvelindeki süreye ait borçlanma bedelinin bir kısmının herhangi bir ihtirazi kayıt konulmadan ödenmesi gerekçesine dayandığı anlaşılmıştır.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

D) İstinaf Başvurusu :

Davacı vekili; 3201 sayılı kanunun 5/1.maddesinin sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmış ülkelerde çalışanlar için uygulanamayacağını, 2015/4 sayılı Kurum talimatının 3201 sayılı kanunda yer almayan düzenlemeler içerdiği gerekçesiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

E)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı :

Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusu;borçlanma iradesine uygun olarak Kurumun 16.09.1990-31.03.1996 ile 30.03.2000-31.08.2012 tarihleri arasındaki dönem yönünden tahakkuk yapması nedeniyle, borçlanılan sürenin sigortalı lehine olarak 16.09.1990-31.03.1996 ile 30.03.2000-03.12.2009 tarihleri arasına mal edimesi gerekçesiyle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, yerine davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının yurt dışı borçlanma tahakkuk cetveline göre 16.09.1990 ile 31.03.1996 tarihleri arasında kalan ve 31.03.2000 ile 03.12.2009 arasında kalan süreyi borçlandığı ve borçlanmasının bu süreye mal edilmesi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine esastan reddine karar vermiştir

F)Temyiz :

Davalı vekili,Kurum işleminin doğru olduğunu davanın reddedilmesi gerektiği gerekçesiyle temyiz yoluna başvurmuştur

Davacı vekili temyizi:borçlanma gün sayısı sigorta başlangıcından itibaren ileriye doğru hesaplanmalı gerekçesiyle temyiz yoluna başvurmuştur

G) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,

2- Davalı Kurumun temyiz itirazlarına gelince,

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının Kurum'a 19/04/2013 tarihinde intikal eden borçlanma talep dilekçesi ile ...'da çalışılan ve boşta geçen sürelerinin tamamını, tarih aralığı belirtmeksizin borçlanmak istediği, Kurum'ca düzenlenen tahakkuk cetvelinde 16/09/1990-31/03/1996 (1996 gün), 30/03/2000-31/08/2012 (4472 gün) tarihleri arasındaki toplam 6468 gün için borçlanma imkanı tanındığı, davacı tarafın tahakkuk cetvelindeki borçlanma bedelinin bir kısmını (5479 gün) ihtirazi kayıt konulmadan 11/02/2014 tarihinde ödediği ve Kurum'ca ödenen miktar için tahakkuk cetvelindeki en son tarihten geriye gidilerek hizmet verildiği,

davacının 15.08.2016 tarihli dilekçeyle borçlanma süresinin maledilmesinde 16.09.1990 ile 16.11.2005 tarihlerinin esas alınmasını talep ettiği, Kurumun 01.09.2016 tarihli yazısıyla borç ödendikten sonra gün ve borçlanma süresinin değiştirilemeyeceğinden bahisle başvuruyu reddettiği anlaşılmaktadır.Davanın yasal dayanağını oluşturan 3201 Sayılı Yasa'nın 5. maddesinde;“Yurt dışındaki sigortalılık sürelerinin tespitinde, bunu belirten ve istek sahibinin ibraz edeceği ispatlayıcı belgelerde kayıtlı bulunan tarihler arasındaki son tarihten geriye doğru olmak üzere gün sayıları esas alınır.

Sosyal güvenlik kanunlarına tabi hizmetleri olanların, borçlandıkları gün sayısı, prim ödeme gün sayıları ile ilgili hizmetlerine katılır. Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreler borçlanılmış ise, sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülür.

Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi hizmeti bulunmayan istek sahiplerinin sigortalılıklarının başlangıç tarihi, borçlarını tamamen ödedikleri tarihten borçlanılan gün sayısı kadar geriye götürülen tarihtir.” hükmü yer almaktadır.3201 sayılı Yasa'nın 5. maddesinin 1. fıkrasına göre.

Kurum'ca yapılan borçlanma tahakkuk işlemi yerinde olduğu gibi Kurum'ca düzenlenen borçlanma tahakkuk cetvelindeki süreye ait borçlanma bedelinin herhangi bir ihtirazi kayıt konulmadan ödenmesi karşısında eldeki davanın reddi gerekirken kabulü usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.Yargıtay HGK'nun 12.12.2018 gün, 2017/21-3113 Esas – 2018/1899 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir.Davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.O halde,