Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/2687 K.2019/2678

A)Davacı istemi:

Dava; davacının 2013 yılındaki beş aylık tarım sigortalılığının iptaline,2013 yılındaki kısa süreli tarım sigortalılığı nedeniyle iptal edilen 2013-2015 yılları dönemine ait 24 ay süreli ve primleri ödenmiş ek-5 sigortalılık süresinin geçerli sayılmasına, hizmet birleştirmesi yapılarak 01/01/2016 tarihi itibari ile yaşlılık aylığının bağlanmasına ve aksi yöndeki kurum işleminin iptali talebine ilişkindir.

B)Davalı Cevabı :

SGK vekili, davacının 25/12/2009 tarihli ziraat odası kaydı ibrazı üzerine, bu tarih itibarı ile 2926 sayılı Yasa kapsamına alınıp, 4/a kapsamında çalışması nedeniyle 05/05/2011 tarihinde tarım sigortalılığının sonlandırıldığını, 4/a çalışmasının sona erdiği 20/01/2013 tarihini takip eden 21/01/2013 de tekrar kapsama alındığını ve 12 aydan fazla borcu olduğundan yasa gereği 30/06/2013 tarihinde 63 kod numarası ile tarım bağ kur sigortalılığının sonlandırılmış olduğunu, 21/01/2013-30/06/2013 tarihleri arasında ziraat odası kaydı olduğundan ek-5 sigortalılığının geçersiz kılındığını, kurum işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığını , davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

İlk derece mahkemesi,tanık anlatımları doğrultusunda,davacının 25/12/2009 tarihinde yapılmış olan oda kaydının 31/05/2015 tarihinde sonlandırılmış olduğu, yine ... 1.İş Mahkemesinin 13/03/2012 tarih 2011/978 Esas 2012/223 Karar sayılı ilamı ile kararlaştırılan 01/06/1994-01/03/1999 tarihlerini de kapsar şekilde davacının herhangi bir zirai ve tarımsal faaliyetinin olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.

İstinaf Başvurusu :

Davacı , davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu bildirerek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

Bölge Adliye Mahkemesince, Kurum kabulüne göre davacının 12/02/2013-31/03/2015 tarihleri arasında 2926 sayılı yasa kapsamında zorunlu tarım bağkur sigortalılığının bulunması nedeniyle 5510 sayılı yasanın Ek madde 5 hükmüne göre sigortalılığının iptali yoluna gidildiği görülmekle birlikte Geçici 63. Maddeye göre davacının 2926 sayılı yasa kapsamındaki ödenmemiş prim borcunun 12 aydan fazla olduğu,

son prim ödeme tarihi olan 05/05/2011 tarihi itibariyle 2926 sayılı yasa kapsamındaki sigortalılığın durmuş olduğunun kabulü gerektiği,buna bağlı olarak da 12/02/2013 tarihinde başlayan Ek 5 tarım sigortalılığı ile çakışmanın söz konusu olamayacağı, Kurum tarafından gerçekleştirilen iptal işleminin hatalı olup davacının tahsis talep tarihini takip eden ay başlangıcından itibaren aylık tahsisi mümkün olduğu ,

506 sayılı yasanın Geçici madde 81/1-C.bc hükmüne göre yaşlılık aylığı tahsisine hak kazandığı gerekçesi ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 hükmü gereğince kaldırılmasına,davacının davasının kısmen kabulü ile, Kurum tarafından yapılan Ek 5 tarım sigortalılığın iptaline ilişkin işlemin iptali ile davacıya tahsis talep tarihini takip eden 01/03/2016 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı tahsisi gerektiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

E) Temyiz : Sosyal Güvenlik Kurumu,davacının 12 aydan fazla borcu olduğundan yasa gereği 30/06/2013 tarihinde 63 kod numarası ile tarım sigortalılığı sonlandırıldığı, 21/01/2013-30/06/2013 tarihleri arasında ziraat odası kaydı olduğundan ek-5 sigortalılığının geçersiz kılındığını belirterek temyiz etmiştir. F)Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe : Uyuşmazlık, davacının 5510 sayılı yasanın Ek 5 madde gereğince sigortalığının, Tarım Bağkur kapsamındaki zorunlu sigortalılığı ile çakışması nedeniyle iptali ve bundan kaynaklı olarak yaşlılık aylığı tahsis koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti konusundadır.

04.04.2015 tarihli 6645 sayılı Kanunun 56. maddesi ile 5510 sayılı Yasa’ya eklenen ve 23.4.2015 tarihinde yürürlüğe giren Geçici 63. maddede ‘kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, Kuruma kayıt ve tescilleri yapıldığı hâlde, bu maddenin yayımlandığı ayın sonu itibarıyla 12 ay ve daha fazla süreye ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başından itibaren üç ay içinde ödememeleri veya ilgili kanunları uyarınca yapılandırmamaları hâlinde,

prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulur. Durdurulan süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilmez ve bu sürelere ilişkin Kurum alacakları takip edilmeyerek bunlara Kurum alacakları arasında yer verilmez.

Sigortalılıkları durdurulanlardan bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışmaya devam edenlerin sigortalılıkları bu maddenin yayım tarihini takip eden ay başı itibarıyla yeniden başlatılır’ şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Davacının 12/02/2013-31/01/2015 tarihleri arasında 707 gün Ek5 tarım sigortalılığı bulunmaktadır. Sosyal Güvenlik Kurumunun 26/05/2016 tarihli yazısında davacının primleri ödenmiş zorunlu tarım bağ kur sigortalılık süreleri 01/06/1994-28/02/1999,25/12/2009-05/05/2011 ve 21/01/2013-30/06/2013 olarak belirtilmiştir.

Sosyal Güvenlik Kurumu,ziraat odası kaydı nedeniyle 25/12/2009-31/03/2015 davacıyı 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı kabul etmiş, 12/02/2013-31/01/2015 tarihleri arası Ek5 tarım sigortalılığı ile çakıştığından 2925 sayılı Yasaya tabi sigortalılığını tamamen geçersiz saymış,daha sonra davacıyı 21/01/2013-30/06/2013 tarihleri arasında davacının yaptığı prim ödemesine göre 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı sayarak bu tarihte Geçici 63.madde gereği sigortalılığını durdurmuştur.

Geçici 63.maddede ‘prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulur.’denildiğinden davacının 21/01/2013-30/06/2013 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasa kapsamında sigortalı kabul edilmesine ilişkin kurum işlemi doğrudur. Ancak, davacının 01/07/2013 tarihinden sonraki Ek5 tarım sigortalılığı geçerli kabul edilmelidir. Buna rağmen tahsis talep tarihi itibariyle son 1260 günü 4/a kapsamında olmadığından 506 sayılı Yasaya göre aylık bağlanması şartları bulunmamaktadır.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve Bölge Adliye Mahkemesince verilen karar bozulmalıdır.