Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/2783 K.2019/3526

Dava, davacının davalı Belediyeye bağlanan ... Belediyesi' nde 19/05/2006- 31/03/2014 tarihleri arasında eksik bildirilen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

B)Davalı Cevabı:

Davalı Belediye vekili cevap dilekçesinde özetle; husumetin hizmet alımı yapılan firmalara yöneltilmesi gerektiğini, bildirimi yapılan süreler dışında çalışması olmadığını beyan ederek davanın reddini istemiştir.

Feri Müdahil ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kurum kayıtlarının resmi yazılı belge vasfında belgeler olduğunu, kayıtların aksi yönde iddiaların aynı nitelikte belgelerle desteklenmesi ve ispatlanması gerektiğini, davacının dava dilekçesinde delillerini somut biçimde ortaya koymadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

İlk derece mahkemesince ; “ Davanın KABULÜ İLE,

1-Davacının ... sicil numaralı işyerinde 01.01.2007 - 14.01.2007 tarihleri arasında 14 gün, 01.01.2008-30.04.2008 tarihleri arasında 120 gün ve 01.01.2013 - 16.01.2013 tarihleri arasında 16 gün olmak üzere toplam 150 gün asgari ücretle ...'ya bildirilmeksizin çalıştığının TESPİTİNE,

2-Davacının 01.07.2008 - 14.07.2008 tarihleri arasında davalı ...'e ait 1093115.45 sicil numaralı işyerinde 14 gün asgari ücretle ...'ya bildirilmeksizin çalıştığının TESPİTİNE” karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu;

Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde; resmi Kurum kayıtlarının aksine çelişkili tanık beyanlarına dayanarak verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

Davalı Belediye vekili istinaf dilekçesinde; davanın taşeron firmalara yöneltilmesi gerektiğini, yazılı delil ile kanıtlanmayan, tanık beyanlarına dayanan kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

Dahili davalı ... istinaf dilekçesinde; 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının iddia ettiği dönemde çalıştığına dair yazılı belge ibraz edemediğini, sadece tanık beyanlarına dayalı düzenlenen bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu beyanla yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

Bölge Adliye Mahkemesince ''... tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davacının 01.07.2006 - 31.03.2014 tarihleri arasında 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi kapsamında davalı belediye bünyesinde hizmet alımı sözleşmesi ile iş alan taşeron firmalar nezdinde çalıştığı, bildirimlerinin puantaj kayıtlarına uygun olduğu, davacının 19.05.2006 tarihinde çalışmaya başladığı yönündeki iddiasını hiç bir tereddüde yer bırakmayacak şekilde ispatlayamadığı,

01.07.2006 - 31.03.2014 tarihleri arasındaki çalışma süresi boyunca 01.01.2007 - 14.01.2007, 01.01.2008 - 30.04.2008, 01.01.2013-15.01.2013, 01.07.2008-14.07.2008 tarihleri arası dönem bildirimlerinin eksik olduğu, dosyaya sunulan belgelerden ve tanık beyanlarından eksikliğin, hizmet alım sözleşmesinin sona ermesinden sonra geçen sürede, yeni şirket göreve başlayıncaya kadar sigortasız, yevmiye usulü ile çalışmaya devam ettiklerinin anlaşıldığı,

Belediye hizmetlerinin süreklilik gerektirmesi durumu ve tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde, dahili davalı ...'in de belediyeden iş alan firmalardan biri olduğu ve 15.07.2008-31.08.2008 tarihleri arasında adı geçen firmadan hizmet alımı yapıldığının gelen kayıtlardan tespit edildiği gibi, davalı belediyenin cevap dilekçesinde de belirtildiği, taşeron işçisi olarak gösterilen davacının aslında çalıştığı işyerinin ...

Belediyesi olduğu ve Belediye Başkanlığı emir ve talimatları doğrultusunda çalıştığı anlaşılmakla, davacının bildirimi yapılmayan sürelerde devrolunan ... Belediyesinde hizmet akdiyle ve asgari ücretle çalıştırılmış olduğunun kabulü yönündeki mahkeme kararı yerinde ise de bildirimi yapılmayan 01.07.2008-14.07.2008 tarihleri arasındaki sürenin taraf sıfatı bulunmayan ... nezdinde çalıştığı şeklinde geçmiş ise de yapılan yanlışlığın düzeltilmesi gerekmiş ” gerekçesiyle

“ A-) Fer'i Müdahil ... Başkanlığı vekili ile davalı Belediye vekilinin istinaf başvurularının REDDİNE,

B-) Dahili davalı ...'in istinaf başvurusunun KABULÜ ile; Salihli İş Mahkemesi'nden verilen 09.11.2017 tarih, 2016/112 Esas ve 2017/243 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

1-... dışındaki davalılara karşı açılan davanın KABULÜ ile;

-Davacının, davalı ... Belediyesine devrolunan kapatılan Durasıllı Belediyesi nezdinde;

01.01.2007-14.01.2007 tarihleri arasında 14 gün,

01.01.2008-30.04.2008 tarihleri arasında 120 gün,

01.01.2013-16.01.2013 tarihleri arasında 16 gün,

01.07.2008-14.07.2008 tarihleri arasında 14 gün, olmak üzere,

toplam 164 gün süre ile fer'i müdahil ...'ya bildirilmeksizin asgari ücretle çalıştığının TESPİTİNE,

2-Dahili davalı ...'e karşı açılan davanın husumet yönünden REDDİNE, ” karar verilmiştir.

E)Temyiz:

Davalı Belediye vekili; Husumetin o dönem davacının çalıştığı şirketlere yöneltilmesi gerektiği, yazılı belge bulunmadığı, kararda asıl- alt işveren ilişkisi kabul edilidği halde çelişkili şekilde Ürfan hakkında red kararı verildiği, zamanaşımı süresinin geçtiği, dava dilekçesindeki yatırılmayan primlerin davalı kurum tarafından yatırılması talebi zımnen reddedildiğinden lehlerine vek ücr gerektiği ve resen nedenlerle kararı temyiz etmiştir.

Fer'i Müdahil Kurum vekili ; İstinaf talebindeki gerekçelerle kararı temyiz etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyeri bir kamu kuruluşuna aittir. Kamu kuruluşlarında, çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıldır. Nitekim davacıya ait kimi çalışmaların resmi kayıtlara intikal ettirildiği de tartışmasızdır. Bunun dışında davacının, kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığı gereğince ve yeterince araştırma konusu yapılmamıştır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı adına 01/07/2006- 31/03/2014 arasında girdi çıktı yapılmak suretiyle farklı işyerleri numarası ile birçok işyerinden bildirimlerinin yapıldığı, davacının bildirimi yapılan dönemlere ait dönem bordrolarının gönderildiği, ancak davacının bildirimi yapılmayan dönemlerde iddia ettiği bekçilik, kantar görevlisi gibi işlerinin ihale eli ile yaptırıp yaptırılmadığının sorulmadığı, bu işlerin ihaleye verilmesi halinde ihale alan işyerlerinin unvanlarının belirlenmediği, ihale evraklarının getirtilmediği, davacının bildirimi yapılan işyerleri ile davalı belediye arasındaki ihale sözleşmelerinin istenmediği,

dinlenen tanıkların hizmet cetveli istenmediğinden bordro tanığı olup olmadıklarının tespit edilmediği, davalı belediye çalışanları ile bordro tanıklarının dinlenmediği anlaşılmaktadır.

Somut olayda; mahkemece yeterli araştırma yapılmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; öncelikle ihtilaflı 2006 ila 2014 yıllarına ait ihale dosyalarını, hizmet alım sözleşmelerini getirtmek, hangi tarih aralığında hangi şirketle sözleşme yapıldığını tespit etmek, davacının kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin ihale arası dönemler mi olduğu yoksa bu işveren/ işverenler tarafından kuruma eksik bildirim mi yapıldığı hususunu araştırmak, eğer ihale yapılan dönemde eksik bildirim varsa ihaleyi alan şirketleri davaya dahil etmek, bu şirketlerin dönem bordrolarını davalı kurumdan istemek, ihale kapsamında ne tür bir işin üstlenildiği açıkça sorularak,

davacının ücret ödeme konusunun aydınlığa kavuşturulması için gerek belediyeden gerek ihaleyi alan şirketlerden ücret bordroları ile ilgili belgeler istenerek ve Belediyenin resmi kurum olması sebebiyle belgelere dayalı ücret ödemesi dışında çalışma olamayacağı değerlendirilip, davacıya ücret ödemesi olmayan dönemlerde resmi Kurum olan Belediyenin sorumlu tutulması mümkün olmadığından, talep edilen dönemde ücret ödemelerinin kim tarafından yapıldığı açıklığa kavuşturularak,

davalı Belediye'de talep edilen dönemde çalışmış şef, amir, müdür, muhasebe çalışanı gibi yetkili kişiler ile ihale dönemleri için bordro tanıklarını dinlemek, tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.