Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/3253 K.2019/3300

Dava, davacının 01/11/1991 tarihinden Eylül/1998 tarihleri arasında davalı ...Servis Sosyal Hiz.A.Ş. ve daha sonra şirketin devamı olan Ekspres Haber Ajansı A.Ş. ne ait işyerinde fasılasız olarak 2098 sayılı Basın İş Kanunu kapsamında gazeteci olarak çalıştığının ve sigortalı hizmet başlangıç tarihinin 01/11/1991 olduğunun tespiti ile bu süreler içerisinde yatırılmayan primlerin davalı tarafından yatırılmasına ve söz konusu hizmetlerinin diğer hizmetleri ile birleştirilmesi istemine ilişkindir.

Davalı Cevabının Özeti:

Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, 506 sayılı Yasa'nın 79.maddesi gereğince tespiti istenen sürenin bitim tarihini takip eden takvim yılından itibaren 5 yıl geçerek davacının talebinin hak düşürücü süreye uğradığını, davacının iddiasını yazılı belgelerle ispatlaması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak " Davanın kısmen kabulü ile; davacının 01/11/1991-1998/9. Aylar arasındaki hizmet tespitine ilişkin talebinin reddine, davacının davalı.....A.Ş.' ye ait 270553 sicil nolu işyerinde 01/11/1993-31/12/1996 tarihleri arasındaki toplam 1140 günlük, davalı...Haber A.Ş ye ait 1019204 sicil nolu işyerinde 01/01/1997-31/10/1997 tarihleri arasında geçen toplam 300 günlük çalışmalarının 5953 Sayılı Basın İş Kanuna tabi çalışma olarak kabul edilmesi gerektiğinin tespitine, " karar verilmiştir.

İstinaf başvurusu :

Feri Müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu vekili; davacının iddialarını yazılı delillerle ispatlaması gerektiğini, mahkeme tarafından yazılı delil araştırılmadığını, tanık beyanlarına dayalı eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulduğunu beyanla, yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili, davacının işe giriş tarihinin 1991 yılı olup, işe giriş bildirgesi verilecek tarih olmakla zamanaşımına uğramasının mümkün olmadığını, yerel mahkeme tarafından 31/10/1997 – 20/11/1997 ve 20/07/1998 - Eylül 1998 tarihleri arasındaki dönemlere ait herhangi bir tespitin yapılmadığını, hükmün bu yönden eksik kaldığını beyanla, yerel mahkeme kararının kısmen reddedilen kısmının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi Kararı :

Davacı vekili ile fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan Rreddine karar vermiştir.

Temyiz başvurusu :

Davalı ... Kurumu ve davacı vekilleri, istinaf başvuru gerekçelerini tekrarlayarak mahkeme kararının bozulmasını talep etmişlerdir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe :

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davalı şirketin İzmir ticaret sicil merkez adresinin 31/08/2009 tarihinde kapandığı ve Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü' ne merkez nakli yapıldığı halde dava dilekçesi dahil bütün tebligatların davalı şirketin eski adresi olan İzmir adresine çıkartıldığı, ayrıca her ne kadar ... Servis Sosyal Hiz. A.Ş. nin eski ünvanının ...Haber Ajansı olduğundan bahisle hüküm kurulmuşsa da ünvan değişikliğine dair ticaret sicil kayıtlarının dosyada bulunmadığı gibi buna ilişkin herhangi bir belge de sunulmadığı anlaşılmıştır.

Dava ehliyeti, gerçek ve tüzel kişinin kendisinin veya yetkili kılacağı bir temsilci veya vekil aracılığı ile bir davayı takip etme ve usuli işlemlerini yapabilme ehliyetidir. Dava ehliyeti, dava şartlarından olup davaya bakan hakim tarafından kendiliğinden göz önünde tutulması gerekir.

Savunma hakkı Anayasanın 36. maddesinde güvence altına alındığı gibi, karar tarihinde yürürlükte bulunan HMK’nın 27. maddesinde de hüküm altına alınmıştır. Yine Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkı, hukuki dinlenilme hakkını teminat altına almıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27. maddesi uyarınca “Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini, içerir.” hükmünü düzenlemektedir.

Somut olayda, davalı şirketin en son merkez ticaret sicil adresi tespit edilip dava dilekçesi tebliğ edilerek taraf teşkili sağlanmadan ve savunma hakkı tanınarak ibrazı halinde delillerinin toplanması yoluna gidilmeksizin, davanın esası hakkında karar verilmesi savunma hakkının ihlali niteliğindedir. Ayrıca, davalı şirketin eski ünvanının ... Servis Sosyal Hiz. A.Ş. olup olmadığı araştırılmadan karar verilmesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, davalı şirketin en son merkez ticaret sicil adresi tespit edilerek dava dilekçesi tebliğ edilip, yargılamadan usulüne uygun olarak haberdar olması sağlandıktan sonra, iş bu davalının delil ve itirazlarını dikkate almak, ... Servis Sosyal Hiz. A.Ş. ile davalı şirket arasında eski/yeni ünvan ilişkisi olup olmadığını araştırmak, ... Servis Sosyal Hiz. A.Ş.' nin ayrı tüzelkişiliğe sahip bir şirket olduğunun tespiti halinde davalı şirket ile aralarında organik bağ bulunup bulunmadığını araştırmak, organik bağ var ise ... Servis Sosyal Hiz. A.Ş. yi de usulünce davaya dahil etmek, göstereceği delilleri topladıktan sonra yargılamanın esasına girerek bir karar vermekten ibarettir.

Kabule göre de, kesintisiz çalışmanın tespiti durumunda bildirim olan sürenin öncesi için hak düşürücü süre geçmeyeceğinden davacının 01/11/1993 tarihinden önceki çalışmalarının hak düşürücü süre nedeniyle reddedildiğine dair mahkeme gerekçesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, feri müdahil Kurum vekili ve davacı vekilinin temyiz başvurusunun kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı ORTADAN KALDIRILMASI, İlk Derece Mahkemesi Kararının BOZULMASI gerekmiştir.