Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/35 K.2018/9790

Davacı, davalı ...... tarafından gönderilen ödeme emirlerinin iptaline, borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istem......tir. Mahkeme bozmaya uyarak, ilamında belirtildiği şekilde davanın hak düşürücü süre yönünden reddine karar verm......tir. Hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, ......in gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının davalı ...... tarafından düzenlenen ödeme emirlerinin iptali istemi ile bu talebinin kabul edilmemesi halinde 6645 sayılı Yasa’nın Geçici 61.maddesinden yararlanmasını engelleyen ...... kararının iptali ve anılan Yasa'dan yararlanabilme hak ve koşulları olduğunun tespiti ve yine aynı Yasa nedeniyle ......'a borçlu olmadığının tespiti istemlerine il......kindir.

Mahkemece, Dairemizin bozma ilamına karşı “uyma” kararı verilmek suretiyle yapılan yargılama neticesi “davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine” karar verilm......tir.

Uyuşmazlık, dava konusu ödeme emirlerinin Kanun'da aranan şekil şartlarını taşıyıp taşımadığı ve dolayısıyla ...... tarafından usulüne uygun bir biçimde düzenlenip düzenlenmediğinin tespiti noktasında toplanmaktadır.

Ödeme emrinin hukuka uygun sayılabilmesi için 6183 sayılı ............ Kanun’un 55. maddesinde belirtilen usule göre düzenlenm...... olması gerekir. Başka bir ifade ile usulüne uygun bir ödeme emri bazı zorunlu bilgileri içermelidir.

Bu bilgilerin neler olması gerektiği 55. maddede ; “ Ödeme emrinde borcun asıl ve ferilerinin mahiyet ve miktarları, nereye ödeneceği, müddetinde ödemediği veya mal bildiriminde bulunmadığı takdirde borcun cebren tahsil ve borçlunun mal bildiriminde bulununcaya kadar üç ayı geçmemek üzere hapis ile tazyik olunacağı, gerçeğe aykırı bildirimde bulunduğu takdirde hapis ile cezalandırılacağı kayıtlı bulunur.

Ayrıca, borçlunun 114. maddedeki vazifeleri ve bu vazifeleri yerine getirmediği takdirde hakkında tatbik edilecek olan ceza bu ödeme emrinde kendisine bildirilir” şeklinde sayılmıştır.

Kanunda belirlenen şekline uygun olarak düzenlenmesi gereken ödeme emri ile kamu borçlularından, borçlarını yedi gün içinde ödemeleri veya aynı süre içerisinde mal bildiriminde bulunmaları istenir. Bu süre içinde borcun ödenmemesi halinde başvurulacak yaptırım, kamu ...... hukukuna özgü olan; haciz, teminatın paraya çevrilmesi ya da iflas gibi cebren takip ......lemleridir. Dolayısıyla, ödeme emrinin gönderilmesi, borçluya borcunu ödemesi gerektiğini hatırlatan basit bir uyarı yazısı olmaktan çok borçla ve ödemeyle ilgili bütün ayrıntıları içeren ve kamu borçlusu açısından son derece önemli hukukî sonuçlara yol açabilen bir idari ......lemdir.

Ödeme emri düzenlenirken; borçlunun adı, adresi, sıfatı, borcun asıl ve fer'ilerinin mahiyet ve miktarı tam olarak yazılmalıdır. Ayrıca borcun asıl ve fer'ileri ile bunların nitelikleri, nereye ödeneceği, süresinde ödenmediği takdirde borcun zorla tahsil edileceği ve mal bildiriminde bulununcaya kadar hapis ile cezalandırılacağı hususlarına yer verilmelidir.

Ödeme emrinde bulunması gereken zorunlu unsurlardan bir diğeri ise; borcun nereye ödeneceği, süresinde ödemediği veya mal bildiriminde bulunmadığı takdirde borcun cebren tahsil ve borçlunun mal bildiriminde bulununcaya kadar üç ayı geçmemek üzere hapis ile tazyik olunacağı, gerçeğe aykırı bildirimde bulunduğu takdirde hapis ile cezalandırılacağının yazılı olmasıdır (m.55).

Borçlunun süresinde ödemede bulunmadığı takdirde kendisine yaptırım uygulanacak olması karşısında, Anayasa’nın “Temel Hak ve Hürriyetlerin Korunması” başlıklı 40. maddesine göre. Devlet, “......lemlerinde, ilgili k......ilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek” zorundadır (m. 40/2). Belirtilen hususları içermeyen ödeme emri usulüne uygun olarak düzenlenm...... bir ödeme emri niteliğini haiz olmadığından geçerli kabul edilmeyecektir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinden, 2007/010527, 2007/010528 ve 2007/010529 sayılı ödeme emirlerinin ......... nüshalarının ayrı ayrı sayfalar üzerinden ön ve arka yüzlerinin ...... tarafından dosyaya sunulduğu, ayrıca dava konusu ödeme emirlerinin sadece ön yüzünü gösteren ve üzerinde davacının adının sonradan el ile yazıldığı dökümlerin yer aldığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda, davacı tarafından kendisine tebliğ olunan ödeme emirleri üzerinde “yetkili ...... mahkemesine 7 gün içerisinde başvurabileceği”ni belirten bir ihtarın yer almadığını iddia etmesi karşısında, davacıya usulüne uygun düzenlenm...... ödeme emirlerinin tebliğ edilip edilmediği yönünde herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmaksızın yazılı şekilde sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.

Mahkemece yapılacak ......, davacıya uygun süre vererek kendisine tebliğ edilen ödeme emirlerinin aslını sunmasını davacıdan istemek, ayrıca dava edilen tüm ödeme emirlerinin asıllarını veya aslı gibi suretlerini ön ve arka yüzleri de okunacak şekilde dayanak belgeleriyle birlikte ......’dan istemek, davacıya usulüne uygun düzenlenm...... ödeme emirlerinin tebliğ edilip edilmediğini değerlendirmek ve sonucuna göre bir karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.