Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/3607 K.2019/2643

İstinaf Başvurusu.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu olayda yapılan işlemlerin mevzuat gereği olduğunu ve müvekkili kurumun kusurunun bulunmadığının açık olduğunu, davacıya ait kimlik bilgilerinin eksiksiz olarak kuruma bildirilmesinin sorumluluğunun tevkifat sorumlusunda olduğunu, sigortalının ise kendisine ve kuruma tevkifat sorumlusu tarafından verilen belgelerin eksik olmadığını kontrol etmekle mükellef olduğunu, davacının bu sorumluluğunu yerine getirmediğini, kurum kayıtlarının bunca yıl eksik ya da hatalı olduğunu davacının bilmemesinin imkansız olduğunu,

mahkemece yapılan yargılamada davacının nüfusunun kayıtlı olduğu Sarıveliler ilçesinde başka ... olup olmadığının araştırılmadığını, tevkifat listesinde adı geçen ...'ın başka bir il nüfusuna da kayıtlı olabileceğini, mahkemece yeterli inceleme ve araştırma yapılmaksızın komisyoncu ...'ın beyanı dayanak gösterilmek suretiyle kabul kararı verildiğini belirtmiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı : "Nüfus kayıtlarına nazaran davacı dışında başkaca ... bulunamamıştır. Davacının Çobanlar köyünde ikamet ettiği ve tarımsal faaliyetin gerçekleştiği dosya kapsamıyla sabittir. Zabıta araştırması, komisyoncu, muhtar ve başka bir tanığın beyanları da talebi haklı kılmaktadır. " gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiştir.

E)Temyiz:

Davalı vekili:-Dava konusu olayda yapılan işlemler mevzuat gereği olup müvekkil kurumun kusurunun bulunmadığı açıktır.

-Çiftçilerin Bağ-Kur primlerinin sattıkları ürün bedellerinden tevkif suretiyle ödendiklerini ispatlayabilmeleri için bilgilerinin alıcılarca düzenlenen belgelerde eksiksiz olarak yer almasını talep etmeleri ve kendilerine verilen belgeleri muhafaza etmeleri gerekmektedir.

-Mahkemece yeterli inceleme ve araştırma yapılmaksızın Komisyoncu ...'ın beyanı dayanak gösterilmek suretiyle kabul kararı verilmiştir

- Kurumumuzun herhangi bir kusur veya ihmalinin olmadığı aşikar olan işbu davada, davanın açılmasına Kurum sebebiyet vermediğinden, Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine de hükmedilmemesi gerekmektedir. Gerekçeleriyle usul ve yasaya aykırı kararın bozulmasını talep etmiştir.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, tevkifat aidiyetinin tespiti ve davacının tarım bağkur sigortalısı olduğunun tespiti istemine yöneliktir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş olmakla Bölge Adliye Mahkemesince karar usul ve yasaya uygun bulunmuştur.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; Davacı ... adı yazılı sebze meyve komisyoncusu ... tarafından düzenlenmiş olan bağkur kesintisi yapılmış 31/01/2003 gün 705744 s.müstahsil makbuzunun mevcut olduğu, davacının kuruma başvurusuna “ davacının kimlik alt bilgilerinin bulunmaması nedeniyle kesintinin davacıya ait olup olmadığının tespit edilemediği” cevabının verildiği, davacının oturduğu köydeki tanıkların ve komisyoncunun dinlendiği, davacının nüfusa kayıtlı olduğu yer Sarıveliler İlçe Nüfus Müdürlüğüne ve oturduğu ilçe olan Gazipaşa İlçe Nüfus Müdürlüğüne davacı ile aynı adlı şahsı olup olmadığının sorulduğu anlaşılmaktadır.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davasında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması, davanın kabulü için yeterli değildir. Tarımsal faaliyetin sürdüğünün, faaliyete ilişkin olarak hangi tarımsal ürünlerin üretildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir. Prim tevkifatı ve ürün tesliminin, iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde de, tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilebilir.

Somut olayda, makbuzun davacıya aidiyeti tespit edilmiş olmakla; davacının 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak 12/08/2015 tarihli talebi sonrası ziraat odası kaydına istinaden 03/05/2010 tarihinden itibaren tescil edildiği, teslim ettiği ürün bedellerinden 2003/1. ayda prim kesintisi yapıldığı anlaşılmasına rağmen, bu tarihten sonra prim kesintisi veya ürün teslimi bulunup bulunmadığı araştırılmadan, yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, davacının 2003 yılından sonra ürün teslimi veya prim kesintisi bulunup bulunmadığını araştırarak, bunlara ilişkin belgeleri getirtmek, bu tarihten sonra prim kesintisi veya ürün teslimi bulunmaması halinde davacının 01/02/2003-31/12/2003 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar vermek, bulunması halinde ise, yukarıda anlatılan ilkeler ışığında davacının Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğu süreleri tespit etmekten ibarettir.

O halde, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Bölge Adliye Mahkemesince eksik inceleme ve araştırma sonucu SGK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı ORTADAN KALDIRILMASI, ilk derece mahkemesinin kararının bozulması gerekmiştir.

G)Sonuç :