Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/3808 K.2019/3134

Davacı, davalılardan iş verene ait iş yerinde geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava; davacının 01.12.1982-30.05.1989 tarihleri arasında davalı işverene ait işyerinde geçen ve davalı Kuruma eksik bildirilen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın kabulü ile hükümde yazılı şekilde karar verilmiş ise de bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

506 sayılı Yasa'nın 79/10. maddesi gereği hizmet tespitine ilişkin bu tür davaların 5 yıllık hak düşürücü süre içinde açılması gerekmektedir. Aynı maddede; yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalıların çalıştıklarını, hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilam ile ispatlayabilecekleri öngörülmüştür.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden. 15453 sicil numaralı işyerinin 01.07.1974-02.02.1998 tarihleri arasında alemünyum doğrama atölyesi olarak davalı ... ve dava dışı ... adına kapsama alındığı, davacının davalı işyerinden 01.12.1982-21.02.1983 arasında. 1984/3.dönemde çıkış tarihi 01.12.1984 olacak şekilde 25 gün. 1985/1.dönemde 100 gün.

01.07.1987 tarihinden itibaren 50 gün ve 10.11.1988-30.05.1989 tarihleri arasında çalışmasının bildirildiği, bunun yanı sıra 18.01.1988-30.06.1988 tarihleri arasında 48801 sicil numaralı ... Pancur Alüminyum Doğrama Taah. Tic. Ltd.

Şti. unvanlı ve 05.09.1988 tarihinden itibaren 6 gün 54855 sicil numaralı Mustafa Güneş unvanlı dava dışı işyerlerinden de bildiriminin bulunduğu, davalı Kurum tarafından davacının 1987/3.döneminde davalı işyerinden bildirilmiş 37 günlük çalışmasının sicil numarası bordroda yanlış yazıldığından ... isimli sigortalının hizmet cetvelinde göründüğünün bildirildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda, davacının ihtilaflı dönemde dava dışı işyerlerinden hizmetinin bildirildiği anlaşıldığından, dava dışı iki işyerinin de davalı işveren ile aralarında organik bir bağ olup olmadığının araştırılması, organik bir bağ bulunmadığı takdirde hak düşürücü sürenin değerlendirilmesi gerekir. Davalı işveren ile aralarında organik bir bağ olduğunun anlaşılması halinde ise hem davalı işyerinden hem de dava dışı bu işyerlerinden bildirilen çalışmalarının davacının tespitine karar verilen hizmetinden dışlanması gerekmektedir. Bunun yanı sıra davalı 15453 sicil numaralı işyerinin ... ve ... adına tescilli bir işyeri olduğu halde davada husumetin sadece ...'e yöneltilmiş olması da hatalıdır.

Yapılacak iş; öncelikle davacıya husumeti ...'e de yöneltmesi için uygun bir önel vermek, davaya dahil edildikten sonra davalının göstereceği delilleri toplamak, dava dışı işyerlerinden yapılan bildirimler ile ilgili olarak davacının beyanını almak, bu işyerlerinin davalı ile bir bağlantılarının olup olmadığını, söz konusu dava dışı işyerlerinden yapılan bildirimlerin davacının davalı işyerindeki çalışması dolayısıyla mı yapıldığını sormak, dava dışı işyerlerinin bildirim yapılan dönemlere ilişkin dönem bordrolarını getirtmek, bordrolarda kayıtlı ve tarafsız tanıklar saptanarak bunların beyanlarına başvurmak,

dava dışı işyerleri ile davalı işyeri arasında bir bağlantının bulunmadığının anlaşılması halinde davacının dava dışı işyerlerinden bildiriminin başladığı tarihten sona erdiği tarihe kadar olan dönem bakımından hak düşürücü sürenin geçmiş olacağını göz önünde bulundurmak, davalı işyeri ile dava dışı işyerleri arasında bağlantının bulunduğunun anlaşılması halinde bildirim yapılan bu sürelerin, tespitine karar verilecek hizmet süresinden dışlanması gerektiğini göz önünde bulundurarak sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.