Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/4953 K.2019/3570

Davacılar, murisinin iş kazası sonuucu ölümünden doğan maddi ve manevi tazminatın ödetilmesisne karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davacılar ve davalılardan ... Sigorta A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

1-Dosyadaki temyiz kapsam ve sebeplerine göre; davacılar vekilinin tüm, davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bendlerin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir. 2-Dava, 19/08/2008 tarihli iş kazası sonucu vefat eden sigortalının anne, baba ve kardeşinin maddi ve manevi zararlarının giderilmesi istemine ilişkindir.

Mahkemece, davacı anne ... ve baba ...’a 25000,00 TL, davacı kardeş ...’e 15000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 19/08/2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan Eşit Ajans Film Matbaa San. Tic. Ltd. Şti.’den alınarak ayrı ayrı davacılara verilmesine.

Davalı ... şirketinin sorumluluğu poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere davacı anne...’ya 120.840,62 TL destekten yoksun kalma zararının 41376,24 TL’sinin olay tarihi olan 19/08/2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, kalan 79464,38 TL’sinin ise yine olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine;

davacı baba Kenan’a 83041,88 TL destekten yoksun kalma zararının 33216,75 TL’sinin olay tarihi olan 19/08/2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, kalan 49825,13 TL’sinin ise yine olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacıya verilmesine.

2490,00 TL cenaze ve defin giderinin 996,00 TL’sinin olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, 1494,00 TL’sinin ise yine olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacı anne ve babaya verilmesine, fazlaya ilişkin istemlerin ise reddine karar verilmiştir.

Tazminatın saptanmasında, zarar ve tazminata doğrudan etkili olan işçinin net geliri, PMF yaşam tablosuna göre bakiye ömrü, işgörebilirlik çağı, işgöremezlik ve müterafih kusur oranları, ... Sigortalar tarafından bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri gibi tüm verilerin hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde öncelikle belirlenmesi gerektiği tartışmasızdır.

Öte yandan tazminat miktarının işçinin ve destek görenin olay tarihindeki bakiye ömrü esas alınarak aktif ve pasif dönemde elde edeceği kazançlar toplamından oluştuğu yönü ise söz götürmez.

Başka bir anlatımla, işçinin günlük net geliri tesbit edilerek bilinen dönemdeki kazancı mevcut veriler nazara alınarak iskontolama ve artırma işlemi yapılmadan hesaplanacağı, bilinmeyen dönemdeki kazancının ise; yıllık olarak %10 arttırılıp %10 iskontoya tabi tutulacağı, 60 yaşına kadar (aktif) dönemde, 60 yaşından sonrada bakiye ömrüne kadar (pasif) dönemde elde edeceği kazançların ortalama yöntemine başvurulmadan her yıl için ayrı ayrı hesaplanacağı, hesaplanan tazminattan ... tarafından bağlanan gelirlerin rücuya kabil kısmı tenzil edilerek yapılan hesabın hükme esas alınması Yargıtay'ın oturmuş ve yerleşmiş görüşlerindendir.

Bu açıklamalar ışığında somut olayda; davalı ... şirketinin sorumluluğunun sınırı poliçe limiti dahilinde kalmak kaydıyla davalı işverenin sorumlu olduğu tutar olmasına rağmen mahkemece hükme esas alınan hesap raporunda davalı ... şirketinin sorumluluğu yönünden işverenin % 40 olarak tespit edilen müterafik kusur oranının tenzil edilmemesi hatalı olmuştur.

Yapılacak iş; hükme esas alınan 02/02/2016 tarihli hesap raporunda belirtilen şekilde, kusur tenzilatı sonrasında davacı anne lehine hesaplanan 41376,24 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile davacı baba lehine hesaplanan 33216,75 TL destekten yoksun kalma tazminatından davalı ...Ş.’nin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğu gözetilerek davalıların müştereken sorumluluğuna dair karar vermekten ibarettir.

3-Öte yandan sigorta şirketlerinin sorumluluğu sigorta poliçesi ve sigortanın tabi olduğu genel şartlara göre belirlenir. Somut olayda iş kazasına sebep olan aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile ... Sigorta A.Ş.’ye sigortalandığı, sigorta poliçesinde cenaze ve defin masraflarının teminat kapsamında yer aldığının açıkça belirtilmediği açıktır.

Bu açıklamalar doğrultusunda, sigorta poliçesinde cenaze ve defin masrafları konusunda kloz bulunmadığından davalı .....’nin cenaze ve defin giderlerinden sorumlu tutularak karar verilmesi hatalı olmuştur.

4-Davalı ... şirketinin sorumluluğunun sınırı poliçe limiti dahilinde kalmak kaydıyla davalı işverenin sorumlu olduğu tutardır. Yargılama giderlerinden de poliçe limitinin asıl alacağa oranı itibariyle sorumlu tutulması gerekir.

5-Gerek mülga 818 sayılı BK.'nun 101. maddesi ve gerekse yürürlükteki 6098 sayılı TBK’nun 117. maddesinde; “Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle; haksız fiilde fiilin işlendiği, sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olur. Ancak sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirim şarttır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Sigortacının sorumluluğu haksız fiile dayanmadığı için, temerrüde düştüğü hallerde faizin başlangıç tarihi temerrüt tarihi olup, hak sahiplerinin sigortacıyı dava tarihinden önce temerrüde düşürdüğü kanıtlanamaz ise sigortacının faiz yükümlülüğü dava tarihinden itibaren başlar.

Hal böyle olunca, davacıların dava tarihinden önce davalı .....'ye kazayı ihbar edip etmedikleri ve hasar dosyası açılıp açılmadığı araştırılarak, tespiti halinde bu tarihten itibaren sigorta şirketinin temerrüte düştüğü kabul edilerek faiz işletilmeye başlanması; aksi halde ise davalı ... açısından faizin başlangıç tarihi dava tarihi olarak kabul edilerek, dava tarihinden itibaren işleyecek faiz ile birlikte sorumlu tutulması gerekirken, yazılı şekilde olay tarihinden itibaren işleyecek faiz ile sorumlu tutulması hatalı olmuştur.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular nazara alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.