Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2018/5088 K.2019/3130

Davacı, 30.11.2000 tarihli müstahsil makbuzuna istinaden tevkifat kesintisi yapılan tarihi takip eden aybaşından itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme bozmaya uyarak ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar verildi.

KARAR

Dava, davacının 30.11.2000 tarihli müstahsil makbuzuna istinaden takip eden aybaşından itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulü ile “davacının 01.12.2000- 21.02.2012 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine” karar verilmiştir.

Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş kararları; Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi halinde, Bağ-Kur’un prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi, yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil yükümlülüğüne aykırılık teşkil ettiğinden, prim tevkifatının yapıldığı tarihi izleyen aybaşından itibaren sigortalı olarak kabulü gerektiği yönündedir.

İlk prim kesintisini izleyen yıllarda prim kesintisi veya ürün tesliminin gerçekleştiğinin belirlendiği durumlarda, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Tarım Bağ-Kur sigortalılığının temel koşulu 2926 sayılı Yasanın 2/1 ve 3/b maddelerinde belirtildiği gibi, tarımsal faaliyette bulunmaktır. Prim tevkifatına dayalı tespit davalarında, salt ziraat odası ve kooperatif kaydı gibi belgelerin bulunması yada ürün tesliminin olması tek başına davanın kabulü için yeterli değildir. Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti için öncelikle bir prim kesintisinin (tevkifat) bulunması gerekir. Yine bu prim kesintisini (tevkifatı) takip eden yıllarda, tarımsal faaliyete ilişkin olarak, hangi tarımsal ürünlerin yetiştirildiği, nereye satıldığı veya teslim edildiği, bu ürünlerden prim kesintisinin yapılıp yapılmadığı gibi hususlar da somutlaştırılarak belirlenmelidir.

Öte yandan ilk prim kesintisini izleyen yıllarda, prim kesintisi (tevkifat) veya ürün tesliminin iki yıla kadar olan süre dışında süreklilik arzettiği hallerde tarımsal faaliyetin sürekli olduğu kabul edilip, bu yıllar için de tespit kararı verilmesi gerekmektedir.

Somut olayda, davalı Kurum tarafından 30.11.2000 tarihli müstahsil makbuzundaki tevkifatın Kurum hesabına aktarıldığının belirlenememesi sebebi ile müstahsil makbuzuna göre sigortalılık tesis edilemediğinin belirtildiği anlaşılmış olup mahkemece davacının Tarım Bağ-Kur sigortalılığının 01.12.2000 tarihinden itibaren başladığının kabulü yerinde ise de 31.01.2002 ve 28.02.2002 tarihli müstahsil makbuzları uyarınca ancak 31.12.2002 tarihine kadar sigortalı olduğunun tespitine karar verilebileceğinin göz önünde bulundurulmayışı hatalıdır.

Yapılacak iş, davacının 01.12.2000-31.12.2002 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesinden ibarettir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.