Yargıtay 21. Hukuk Dairesi E.2019/3458 K.2020/1684

Dava, davacının 15/02/2013-19/08/2013 tarihleri arasında eksik bildirilen hizmetlerinin ve prime esas gerçek ücretinin tespiti istemine ilişkindir. B)Davalı Cevabı: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; iddiaların gerçeği yansıtmadığını davanın reddini talep etmiştir. Fer'i Müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle ; davacının kurum kayıtlarını aksini yazılı delil ve belgelerle ispatlaması gerektiğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir. C)İlk Derece Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

İlk Derece Mahkemesince.

“Getirtilen SGK kayıtları, hizmet cetveli, işyeri tescil bilgileri, tanık beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı iş yerinin 18/09/2012 tarihinden itibaren kanun kapsamına alındığı ve halen kanun kapsamında olduğu, davalı iş yerinden davacının 10/04/2013-15/08/2013 tarihleri arasındaki davacı çalışmasının kuruma ayda 30 gün üzerinden bildirildiği, iddia edilen dönemde 15/02/2013-09/04/2013 ve 16/08/2013-19/08/2013 tarihleri arasındaki çalışmanın bildirim dışı kalmış olduğu, iş yerinin mahiyetinin reklam faaliyetleri olarak belirtilmiş olduğu,

davacının çalıştığını iddia ettiği dönemde başka iş yerinden hizmet bildiriminin olmadığı, davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmış olup davacı taraf dinletmiş olduğu tanıkları, bordro tanıkları, beyanları ile 20/03/2013-09/04/2013 tarihleri arasında çalıştığını ispatlamış olmakla davacını hizmet tespiti talebinin bu döneme ilişkin kısmı kabul edilmiştir.

Davacı her ne kadar 15/02/2013-19/03/2013 tarihleri arası çalıştığını iddia etmiş ise de bu dönemde çalışmaları bulunan ve bordro tanığı olarak dinlenen ...'in beyanı ve diğer tanıkların beyanları ispat için yeterli görülmediğinden bu döneme ilişkin tespit talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı taraf her ne kadar 16/08/2013-19/08/2013 tarihleri arasında çalıştığını iddia etmiş ise de bu dönemde çalışmaları bulunan ve bordro tanıkları olarak dinlenen Serpil Savun ve ...'in beyanı ve diğer tanıkların beyanları ispat için yeterli görülmediğinden bu döneme ilişkin tespit talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı taraf her ne kadar aylık ücretinin net 1300TL olduğunu belirterek kuruma bildirilen ücretinin gerçek olmadığını, fiili gerçek ücretinin bu oranda olduğunu iddia etmiş ise de; davacı taraf bu iddiasını belirtilen yasal düzenlemeler gereğince yazılı delille ispatlaması gerektiğinden veya bu hususta yazılı delil başlangıcı olup tanık beyanları ile bu iddiasını ispatlaması gerektiğinden bu yönde ispat olmadığından ayrıca dinletmiş olduğu ve resen dinlenen tanık beyanlarından da ücretin bu oranda olduğu hususu ispatlanamamış olduğundan davacının ücret iddiası yönünden talebi reddedilerek asgari ücretle çalıştığı kabul edilmiş ” gerekçesiyle

“ Açılan davanın kısmen kabulüne,

Davacının, davalı işveren yanında 20/03/2013-09/04/2013 tarihleri arasında asgari ücretle, hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, Fazlaya ilişkin istemlerin reddine,” karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu;

Fer-i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle ; kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, davacının bir kısım çalışması kuruma bildirilip, bir kısmın bildirilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,davacının diğer davalıya ait işyerinde çalıştığının ispatlanamadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

D)Bölge Adliye Mahkemesi Gerekçesi ve Kararı:

Bölge Adliye Mahkemesince '' Dosya tetkikinden.

1273357 sicilli davalı iş yerinin 18/09/2012'de kanun kapsamına alındığı, halen faal olduğu, davalı iş yerinden davacının 10/04/2013-15/08/2013 tarihleri arasındaki çalışmasının kuruma ayda 30 gün üzerinden bildirildiği, iddia edilen dönemde 15/02/2013-09/04/2013 ve 16/08/2013-19/08/2013 tarihleri arasındaki çalışmanın bildirim dışı kalmış olduğu, davacının çalıştığını iddia ettiği dönemde başka iş yerinden hizmet bildiriminin olmadığı, davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, davacı tanıkları ile bordro tanıklarından çalışanların tanık olarak dinlendiği,

yine davalı işyeri ile aynı mahalle ve aynı cadde üzerinde bulunduğu anlaşılan komşu işyeri işleteni Mehmet Emin Anli'nin de tanık olarak dinlendiği, bilirkişi raporu alındığı anlaşılmıştır.

Mahkeme gerekçesinde; "Davacı tarafın dinletmiş olduğu tanıkları, bordro tanıkları, beyanları ile 20/03/2013-09/04/2013 tarihleri arasında çalıştığını ispatlamış olmakla davacını hizmet tespiti talebinin bu döneme ilişkin kısmı kabul edilmiştir. Davacı taraf aylık ücretinin net 1300 TL olduğunu iddia etmiş ise de; bu iddiasını yazılı delille veya yazılı delil başlangıcı olup tanık beyanları ile ispatlaması gerektiğinden, bu yönde ispat olmadığından, talebi reddedilerek asgari ücretle çalıştığı kabul edilmiş, açılan davanın kısmen kabulüne" karar verildiği belirtilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından yeterli inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulduğu, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, ” gerekçesiyle ‘’İstanbul Anadolu 19. İş Mahkemesinin 26/12/2017 tarih 2014/53 Esas- 2017/603 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Yasanın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,’’ dair karar verilmiştir.

E)Temyiz:

Feri müdahil vekili istinaf taleplerini yineleyerek temyiz yoluna başvurmuştur.

F) Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:

Dava, davacının 15/02/2013-19/08/2013 tarihleri arasında eksik bildirilen hizmetlerinin ve prime esas gerçek ücretinin tespiti istemine ilişkindir.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Yasa'nın 79/10. ve 5510 sayılı Yasa'nın 86/9. maddeleri bu tip hizmet tespiti davaları için özel bir ispat yöntemi öngörmemiş ise de, davanın niteliği kamu düzenini ilgilendirdiği ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği Yargıtay'ın ve giderek Dairemizin yerleşmiş içtihadı gereğidir.

Bu tür davalarda öncelikle davacının çalışmasına ilişkin belgelerin işveren tarafından verilip verilmediği yöntemince araştırılmalıdır. Bu koşul oluşmuşsa işyerinin gerçekten var olup olmadığı kanun kapsamında veya kapsama alınacak nitelikte bulunup bulunmadığı eksiksiz bir şekilde belirlenmeli daha sonra çalışma olgusunun varlığı özel bir duyarlılıkla araştırılmalıdır.

Çalışma olusu her türlü delille ispat kazanabilirse de çalışmanın konusu niteliği başlangıç ve bitiş tarihleri hususlarında tanık sözleri değerlendirilmeli, dinlenen tanıkların davacı ile aynı dönemlerde işyerinde çalışmış ve işverenin resmi kayıtlara geçmiş bordro tanıkları yada komşu işverenlerin aynı nitelikte işi yapan ve bordrolarına resmi kayıtlarına geçmiş çalışanlardan seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bu tanıkların ifadeleri ile çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16.9.1999 gün 1999/21-510-527, 30.6.1999 gün 1999/21-549-555- 3.11.2004 gün 2004/21- 480-579 sayılı kararları da bu doğrultudadır.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; 1273357 sicilli davalı iş yerinin 18/09/2012'de kanun kapsamına alındığı, halen faal olduğu, davalı iş yerinden davacının 10/04/2013-15/08/2013 tarihleri arasındaki çalışmasının kuruma ayda 30 gün üzerinden bildirildiği,davacının çalıştığını iddia ettiği dönemde başka iş yerinden hizmet bildiriminin olmadığıanlaşılmaktadır.

Somut olayda, hizmet tespiti kabul kararının dinlenen tanık beyanları doğrultusunda verildiği ve beyanda bulunan tanıkların çalışmanın kabul edildiği tarihler arasındaki dönem yönünden açıklamalarının çalışma olgusunu hiçbir tereddüte ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde yeterli olmadığı,çalışmanın kesintisiz ve sürekli olup olmadığının anlaşılamadığı, davacının tasarımını yaptığı işlere ilişkin imzaladığı belgeler hususnda herhangi bir araştırma yapılmadığı hususu değerlendirildiğinde araştırmanın genişletilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılacak iş, davacının tasarımını yaptığı işlere ilişkin imzaladığı belgeler olup olmadığının araştırılması, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle davalı işyerine komşu işyerlerini tespit edip bu işyerlerinin uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanları, yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak, gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra davacının çalışmasının sürekli çalışma olduğu anlaşılırsa sonucuna göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, feri müdahil vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, yukarıda yazılı sebepten dolayı kaldırılmasına, ilk derece mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.