Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2011/15756 K.2012/7836

Mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

İş sözleşmesinin geçerli neden olmadan davalı işveren tarafından feshedildiğini belirten davacı işçi, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı işveren vekili, davacının davalı şirkete ait araç ile kaza yaptığını yaptığı kaza neticesinde araçta 1.952,26 TL hasar olduğunu, bu hasarın davacının 30 günlük ücreti olan 1.520,00 TL'yi aştığını, iş akdinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/2-ı maddesi gereğince haklı nedenle feshedildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, davacının işverene verdiği zarar otuz günlük ücretini aşmıyor ise de işyerinde olumsuzluklara neden olduğu ve iş ilişkisinin davalı işveren tarafından önemli ölçüde beklenemez bir hal aldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

4857 sayılı Kanun’un 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması rizikosundan kaçınmaktır.

İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur.

Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.

İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.

4857 sayılı Kanun'un 25 II- ( ı ) bendinde, işverenin malı olan veya eli altında bulunan makine, tesisat, başka eşya ya da maddelere 30 günlük ücreti tutarını aşacak şekilde zarar vermesi halinde işverenin haklı fesih imkânının bulunduğu hususu düzenlenmiştir.

İşçinin kusursuz olduğunun ortaya çıkması halinde işverenin haklı ve geçerli fesih imkânı olmadığı gibi, işçinin kusuru belli bir yüzde ya da belli bir oran olarak saptanmışsa; zararın miktarı da bu kusur nispetinde azaltıldıktan sonra otuz günlük ücreti aşıp aşmadığına bakılmalıdır. 30 günlük ücreti tutarında bir zarar yoksa iş sözleşmesinin feshi haklı neden olarak kabul edilmemelidir.

Ancak 30 günlük ücretten az zarar nedeni ile işyerinde olumsuzluklara meydana gelmiş ve iş ilişkisinin sürdürülmesi işveren açısından önemli ölçüde beklenmez bir hal almış ise feshin geçerli nedene dayandığının kabulü gerekir.

Zararın işçinin kasıtlı davranışından ya da taksirli eyleminden kaynaklanmasının herhangi farkı bulunmamaktadır. İşçinin kusuru ve zararı, ayrı ayrı uzman kişilerce belirlenmelidir. Ayrıca; iş sözleşmesinin feshiyle takip edilen amaca uygun daha hafif somut belirli tedbirlerin mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi, işverenin tekelinde değildir. Feshin kaçınılmazlığı ekonomik açıdan değil, teknik denetim kapsamında, bu kararın hukuka uygun olup olmadığı ve işçinin çalışma olanağını ortadan kaldırıp kaldırmadığı yönünde, kısaca feshin son çare olması ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır.

Dosya içeriğine göre, davacı işçinin işverene ait araç ile kaza yaptığı, kazada %50 kusurlu olduğu, davalı tarafından sunulan faturada belirtilen miktarın yarısının 1.488,63 TL'ye ve bilirkişi tarafından hesaplanan hasarın yarısının da 976,13 TL'ye tekabül ettiği, bu miktarların ise davacının 30 günlük ücreti olan 1.520,00 TL'nin altında kaldığı, hal böyle iken 4857 sayılı Kanun'un 25/2-ı maddesindeki haklı nedenin oluşmadığı anlaşılmaktadır.

Söz konusu kazanın davacının ilk eylemi olması, davacının daha önce işyerinde herhangi bir olumsuzluğa neden olmaması, aldığı herhengi bir ihtar ya da uyarı bulunmaması ve meydana gelen kaza ile oluşan zararın işyerinde olumsuzluklara neden olmaması karşısında, fesihte ölçülü davranması gereken işveren, amaca ücret kesme cezası ya da başka bir önlemle ulaşabilecekken, iş akdini feshetmesi doğru görülmemiştir.

Zira meydana gelen zarar nedeni ile iş ilişkisinin işverenden önemli ölçüde beklenemez bir hal aldığından söz edilemez. İşveren tarafından yapılan fesih haklı nedene dayanmadığı gibi geçerli bir nedene de dayanmamaktadır. Bu durumda davanın kabulü yerine yazılı şekilde reddi hatalıdır.

Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.