Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2011/17811 K.2012/10853

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı işçi, 2006 yılında şirket birleşmesi ile unvanı ... Gıda San. ve T.A.Ş. Olarak değişen Marsa A.Ş.de 19.10.2004 tarihinde pastacılık demostrasyon şefi olarak işe başladığını, gerçekte ... Gıda San. ve T.A.Ş.’nin işçisi olmasına rağmen muvazaalı işlemlerle alt işveren işçisi gibi gösterildiğini, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir.

Davalı ... Gıda San. ve T.A.Ş., davacının götürü olarak tanıtım-satış konusunda destek hizmeti veren diğer davalı şirketin işçisi olduğunu belirterek davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Tanıtım Tur. Ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti., davacının iş sözleşmesinin iş hacmindeki daralma nedeniyle feshedildiğini, feshin geçerli nedene dayandığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece fesihten sonraki ay içinde çok sayıda işçi alınmasının iş hacminde meydana gelen daralma olarak gösterilen fesih gerekçesi ile çeliştiği, feshin geçerli nedene dayanmadığı, davalı Gıdasa A.Ş.nin yardımcı iş niteliğindeki tanıtım ve satış destek hizmetini üstlenen ...Tanıtım Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ile aralarındaki sözleşmenin muvazaalı olarak nitelendirilemeyeceği, davalı ...Ltd. Şti.nin Danone, Hayat Su, Tikveşli yoğurtları gibi şirketlere de bu şekilde hizmet verdiği, davacının ...Ltd. Şti.nin işçisi olduğu, Gıdasa A.Ş.ye husumet yöneltilemeyeceği gerekçesi ile anılan isteğin husumet

yönünden reddine diğer davalı hakkında ise isteğin kabulüne dair verilen karar davacı ile davalılardan ...Tanıtım Tur. ve Gıda San. Tİc. Ltd. Şti. avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 09.02.2009 gün, 2008/13282 E. 2009/1751 K. sayılı ilamı ile “….feshin geçersizliğine karar verilmesinin isabetli olduğu, ancak davalılar arasında yapılan sözleşmenin muvazaalı olup olmadığı konusunda ve davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunup bulunmadığı konusunda eksik araştırma yapıldığı” gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda iş sözleşmesinin iş hacminin daralması ve azalması gerekçesi ile feshedildiği ancak feshi izleyen ay içerisinde yeni işçi alımı karşısında bu gerekçenin yerinde olmadığı, feshin geçersiz olduğu, davacının gerçekte çalıştığı işyerinin ve işverenin ... Gıda San. ve Tic.

A.Ş., olduğu bu şirket ile görünüşte çalıştığı gözüken diğer davalı şirketin arasındaki sözleşmenin muvazaalı olduğu, aralarında alt işveren - asıl işveren ilişkisinin olmadığı sonucuna varılarak davacının gerçek çalıştığı ... Gıda San. ve Tic. A.Ş 'deki işine iadesine, ...şirketinin de muvazaalı işlemleri nedeniyle sorumluluğunun gerektiğinden işverence işe başlatmama durumunda tazminata ve boşta geçen sürelerle ilgili ücretin her iki davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Karar davalı şirket vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Alt işverene yardımcı iş, ya da asıl işin bir bölümü, ancak teknolojik nedenlerle uzmanlık gereken işin varlığı halinde verilebilecektir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde asıl işveren alt işveren ilişkisini sınırlandırılması yönünde yasa koyucunun amacından da yola çıkılarak asıl işin bir bölümünün alt işveren verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada olması gerektiği belirtilmelidir. 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinin 7. ve 8. fıkralarında tamamen aynı biçimde “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu kararlılığı ortaya koymaktadır.

İşverenler arasında muvazaalı biçimde asıl işveren alt işveren ilişkisi kurulmasının önüne geçilmek istenmiş ve 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesinde bu konuda bazı muvazaa kriterlerine yer verilmiştir.

Somut olayda mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davalılar arasında geçerli bir alt işverenlik ilişkisi bulunmadığı, davalı şirketler arasında yapılan 15.03.2006 tarihli Tanıtım ve Satış Destek Hizmetleri Götürü Satın Alma Sözleşmesinin muvazaaya dayandığından davacının davalı şirketlerden ...

Gıda San. ve T.A.Ş. nin işçisi olduğunun kabulü ile adıgeçen şirkete ait işyerine iadesine karar verilmiş ise de dosya kapsamındaki delillere göre davalılar arasındaki ilişkinin muvazaaya dayanmadığı başka bir ifade ile davalı şirketler arasında 4857 sayılı Kanun'un 2. maddesine uygun asıl işveren-alt işveren ilişkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda davacının alt işveren ...Tanıtım Tur. ve Gıda San. Tic. Ltd.

Şti’ne ait işyerine işe iadesine, asıl işverenin, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanundan, iş sözleşmesinden alt işverenle birlikte sorumlu olacağı kuralı dikkate alınarak işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinden birlikte sorumlu tutulması gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı bulunmuştur.

4857 sayılı Kanun'un 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.