Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2011/4123 K.2011/7406

Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliği ile işe iadesine, çalıştırılmadığı süre için en çok dört aylık ücret ve diğer hakları ile işe başlatmama tazminatının belirlenmesini istemiştir.

Davalı, davacının şube memuru olarak çalıştığı davalı sendikanın ... Şubesi kapandığından davacıya ... Şubesinde çalışma teklifi yapıldı ve davacı bu teklifi kabul etmediğinden sözleşmesinin feshedildiğini bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece iş sözleşmesinin işyerinin kapatılmasından önce feshedildiği ve kapatılan işyerinde bir kişinin irtibat buro sorumlusu olarak kaldığı dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir

Kararı davalı temyiz etmiştir

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18 ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18.maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.

İşletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan sebepler; sürüm ve satış olanaklarının azalması, talep ve sipariş azalması, enerji sıkıntısı, ülkede yaşanan ekonomik kriz, piyasada genel durgunluk, dış pazar kaybı, ham madde sıkıntısı gibi işin sürdürülmesini olanaksız hale getiren işyeri dışından kaynaklanan sebeplerle yeni çalışma yöntemlerinin uygulanması, işyerinin daraltılması, yeni teknolojinin uygulanması, işyerinin bazı bölümlerinin kapatılması ve bazı iş türlerinin kaldırılması gibi işyeri içi sebeplerdir.

İşletmenin, işyerinin ve işin gereklerinden kaynaklanan sebeplerle sözleşmeyi feshetmek isteyen işverenin fesihten önce fazla çalışmaları kaldırmak, işçinin rızası ile çalışma süresini kısaltmak ve bunun için mümkün olduğu ölçüde esnek çalışma şekillerini

geliştirmek, işi zamana yaymak, işçileri başka işlerde çalıştırmak, işçiyi yeniden eğiterek sorunu aşmak gibi varsa fesihten kaçınma olanaklarını kullanması, kısaca feshe son çare olarak bakması gerekir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. Maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

4857 sayılı İş Kanununun 22. maddesindeki “işveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz.

İşçi değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir. İşçi bu durumda 17 ila 21 inci madde hükümlerine göre dava açabilir” şeklindeki düzenleme ile işyerinde yapılan esaslı değişiklik hakkındaki usul ve esaslar belirlenmiştir

Somut davacının çalışmakta olduğu şubenin üyelerinin istifa etmesi nedeniyle kapatılması üzerine davacının ... Şubesinde işe devam etmesi için yazılan yazının davacıya 28.05.2009 tarihinde tebliğ edildiği ve davacının aynı gün bu değişikliği kabul etmediğini bildirdiği anlaşılmaktadır.

Tanık anlatımına göre ...şubelerinin de kapandığı, mahkeme kararının gerekçesinde sözedilen ve kapanan işyerinde irtibat burosu elemanı olarak görevlendirilen ...'ın işyerinde teşkilatlanma uzmanı olarak çalıştığı kapatma kayıtlarında belirtilmiştir. Mahkemece kapatma tarihinin fesihten önce olması davalı aleyhine değerlendirilmiş ise de; işyerinin kapatılması bir süreç olup, işçilerin fiili kapatmadan kısa süre önce işten çıkarılmaları feshi bu nedenle geçersiz hale getirmez.

Davalı işverence çalışma koşullarında değişiklik anlamında yapılan nakil işlemi geçerli neden dayanmaktadır. Bu nakil işlemine dayalı olarak yapılan feshinde geçerli nedene dayandığının kabulü gerekir. Bu nedenle davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi bozma nedenidir.

Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı İş Kanunun 20. Maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.