Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/14063 K.2013/4295

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davacının davalı belediyenin görev ve sorumluluğunda görülmekte olan çöp toplama, taşıma, süpürme ve kent temizliği işinde 29.07.2004-30.04.2009 tarihleri arasında değişik işverenlikler yanında işçi olarak çalıştığını, davalı belediyede kesintisiz olarak çalıştığını, son aylık ücretinin net 1.011,79 TL olduğunu, yıllık izinlerinin kullandırılmadığını, haftanın altı günü 06:00-20:00 saatleri arasında çalıştığını, genel tatil günlerinde çalıştığını, davalı alt işverenin son ihaleyi kaybettiğinden tüm işçilerin işine son verdiğini belirterek kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin alacağı, fazla mesai alacağı ve genel tatil alacağının davalıdan tahsili talep etmiştir.

Davalı ... Belediyesi vekili, davanın husumet yönünden reddine karar verilmesin talep etmiştir.

Davalı A. ... İnş. Tem. Turz. Gıda Ticaret ve San. Ltd. Şti. vekili, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu bozma içeriğine göre davacının işçilik alacaklarının hesaplanmasında esas alınacak ücreti ve fazla çalışma yapıp yapmadığı noktasındadır.

Davacı taraf dava dilekçesinde son aylık ücretinin net 1.011,79 TL olduğunu belirtmiştir. Dosya içerisinde bulunan davacıya ait işten ayrılma bildirgesinde davacının son aldığı net ücretin 1.011,79 TL olduğu, brüt ücretinin 1.198,80 TL olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının son aylık net ücretinin 1.011,79 TL, brüt ücreti 1.412,13 TL olarak belirlenerek hesaplama yapılmıştır. Bu duruma göre davacıya ait işten ayrılış bildirgesindeki brüt ücret ile bilirkişinin belirlediği brüt ücret arasında fark bulunmakta olup, bilirkişinin hesaplamaya esas brüt ücreti ne şekilde belirlediğini açıklamadığından davacının son aylık brüt ücret miktarının ne kadar olduğu anlaşılamamaktadır. Mahkemece bu yön üzerinde durulmamış olması hatalıdır.

3-Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği kabul edilmelidir.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir.

Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir. İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, ihtirazi kayıt ileri sürülmemesi, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır.

Davacı davalı işyerinde haftanın altı günü 06:00-20:00 saatleri arasında çalıştığını belirtmiştir. Davacı tanıkları, mesaiye başlama ve bitiş saatleri konusunda farklı beyanlarda bulunmuşlardır. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının haftada 18 saat fazla mesai yaptığı kabul edilerek hesaplama yapılmış ise de davacı tanıklarının beyanı iddianın doğruluğunu ve bilirkişi raporundaki tespitin isabetli olduğunu kabule yeterli değildir.

Davacı ve arkadaşlarının şikayeti üzerine iş müfettişi tarafından yapılan inceleme sırasında düzenlenen belgelerde fazla mesai sürelerinin tespit edildiği görülmektedir.

İş müfettişinin işyerinde yapılan işin niteliğine, davacının çalışma şekline ve çalışma düzenine uygun bulunan tespitine itibar edilerek davacının fazla mesai alacağının iş müfettişi raporundaki tespitlere göre hesaplanıp belirlenmesi gerekirken, yeterli delillere dayanmayan bilirkişi raporuna itibar edilerek sonuca gidilmesi hatalı olmuştur.