Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/15106 K.2013/4864

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin davalı işyerinde mevsimlik işçi olarak gösterilmiş isede belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalıştığını, yıllık izinlerinin kullandırılmadığı gibi ücretininde ödenmediğini ileri sürerek, yıllık izin ücretinin faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, talebini bilirkişi raporu doğrultusunda artırarak ıslah etmiştir.

Davalı vekili, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, mevsimlik işler ifa ettiğini, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 53/1. maddesi gereği yıllık izne hak kazanmak için en az bir yıl çalışmış olması gerektiğini, niteliklerinden ötürü bir yıldan az süren mevsimlik veya kampanya işlerinde çalışanlara yıllık ücretli izin hükümlerinin uygulanmayacağını, davacının işveren tarafından yapılan ödemeleri ihtirazi kayıt ileri sürmeden aldığını, iş sözleşmesi feshedilirken tüm haklarını aldığına dair ibraname verdiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının davalı işyerinde mevsimlik işçi sıfatıyla çalıştığı iddia edilmiş ise de.

Sosyal Güvenlik Kurumu hizmet cetvelinde çalıştığı süre içerisinde çoğu yıllarda yılın oniki ayı çalıştığı ancak birkaç ayda ay içerisinde otuz günden az hizmet süresinin gösterildiği, ara verilen dönemlerin düzensizlik gösterdiği, şahit beyanına göre davacının çalıştığı yağ fabrikasının yılın üçyüzaltmışbeş günü faal olduğu, davacının da sürekli çalıştığı, yapılan işin mevsimlik iş olmadığı, yılın her döneminde yapılmakta olan ve mevsime bağlı bir iş olmamasına rağmen, işçi aralıklı çalıştırılmış ise mevsimlik işten söz edilemeyeceği, bu sürenin de izin hesabında dikkate alınması gerektiği, bu sebeple davacının yıllık izine hak kazandığı,

yıllık izinlerin kullandırıldığı veya ücretlerinin ödendiğine dair izin defteri veya yazılı başka bir belge sunulmadığı, davacının ... İş Sendikası üyesi olduğu, sendikaya üye olmadığı dönem için eski iş kanunsına göre, sendikalı olduğu dönem için toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre yıllık izin alacağına hak kazanacağı, ibranamenin,

davalının savunmasıyla çeliştiği sebepiyle dikkate alınamayacağı gerekçesiyle bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı kanuni süresi içinde davalı temyiz etmiştir.

Uyuşmazlık davalı işyerinde yapılan işin mevsimlik iş olup olmadığı, davacının yıllık izin ücreti alacağı bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

Çalışmanın sadece yılın belirli bir döneminde yoğunlaştığı işyerlerinde yapılan işler mevsimlik iş olarak tanımlanabilir. Söz konusu dönemler işin niteliğine göre uzun veya kısa olabilir. Her zaman aynı miktarda işçi çalıştırmaya elverişli olmayan ve işyerinde yürütülen faaliyetin niteliğine göre işçilerin her yıl belirli sürelerde yoğun olarak çalıştıkları ve fakat yılın diğer döneminde işçilerin iş sözleşmelerinin ertesi yılın faaliyet dönemi başına kadar ara vermeyi gerektiren işler mevsimlik iş olarak değerlendirilebilir.

4857 sayılı Kanun'un 53/3. maddesi uyarınca, mevsimlik işlerde yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümler uygulanmaz. Bir başka anlatımla, mevsimlik işçi, 4857 sayılı Kanun'un yıllık ücretli izin hükümlerine dayanarak, yıllık ücretli izin kullanma veya buna dayanarak ücret alacağı isteminde bulunamaz. Hemen belirtmek gerekir ki, 53/3. maddede ki kural, nispi emredici kural olup, işçi lehine bireysel iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesi ile yıllık ücretli izne ilişkin hükümler düzenlenebilir ve mevsimlik işçiler için yıllık izin hakkı tanınabilir.

Somut olayda, Dairemizde seri olarak görülen dosyalar içerisinde, işçilerin kampanya döneminde işe alınacağı, mevsimlik olarak istihdam edilecekleri ve iş bitiminde sözleşmelerinin askıya alınması gerekeceği yönünde yazıların bulunduğu, bazı yıllarda mevsimlik işçilerin sözleşmelerinin askıya alındığına dair iş yeri yazıların dosyaya ibraz edildiği, Sosyal Güvenlik Kurumu hizmet cetveline göre de davacının genelde Temmuz-Ekim ayları arasında işe girdiği, bazı yıllarda Mart-Mayıs aylarında bazı yıllarda da diğer yılın Ağustos ayına kadar çalışmasının devam ettiği görülmektedir.

Bu tür kampanya dönemi olan işlerde işçilerin çalışmaların belli bir mevsimde yoğunlaşması olağan bir durumdur. Davacının sözü edilen çalışmalarının, Çukobirlik Genel Müdürlüğü iş yerinde geçtiği gözetildiğinde, mevsim şartlarına göre belli dönemlerde daha fazla iş gücüne ihtiyaç doğması da kaçınılmazdır. Davacının yıllık çalışmaları genelde gün sayısı bakımından değişmiştir. Bu durumda yapılan işin mevsimlik iş olduğunun kabulü gerekir.

Ancak, davacı işçinin davalı işyerinde geçen çalışmalarında yılda onbir ayın üstünde çalıştığı süreler bakımından dinlenme hakkının varlığını gerektirmektedir. 4857 sayılı Kanun'un 53. maddesinde mevsimlik işlerde yıllık izin hakkının doğmayacağı belirtilmiş ise de, yılın ne kadar bölümünde çalışılma halinde mevsimlik iş sayılacağı yönünde bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Öyle ki yılın tamamına yakın bir bölümünde çalışılma halinde Anayasal temeli olan dinlenme hakkının tanınmasının gerekeceği açıktır. (HGK3.11.2011 gün 2011/9-596 esas 2011/8725 karar)

O halde, davacının sendika üyesi olduğu çalışma dönemi içinde, işyerinde geçerli olan toplu iş sözleşmeleri getirtilerek, mevsimlik işçilerin yıllık izin kullanmalarına dair düzenleme olup olmadığı araştırılmalı, var ise toplu iş sözleşmesine göre hesaplama yapılarak alacak miktarı belirlenmeli, yok ise, davacının onbir ay ve üzerinde çalışmasının bulunduğu yıllar bakımından(işe başlama ve işten çıkarılma tarihleri arasındaki onbir ayı geçen süreler dahil) yıllık izin hakkının doğduğu,

onbir ayın altında çalışmaların geçtiği yıllar açısından ise yıllık izin hakkının bulunmadığı dikkate alınarak izin alacaklarının hesaplanması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile işin kampanya işi olmadığı gerekçesi ile çalışılan tüm yıllar için izin ücreti alacağının hüküm altına alınması usul ve kanuna aykırı olup bozmayı gerektirir.