Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/17372 K.2012/22706

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, iş sözleşmesinin geçerli sebep olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı vekili, ikale iradesinin davacıdan geldiğini, davacının kendi iradesi ile ikale sözleşmesi imzalayarak işten ayrıldığını, buna ilişkin kıdem ve ihbar tazminatı dahil anlaşma gereği tüm alacaklarının ödendiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece; davacının istifa dilekçesini vermemesi halinde tazminat ve işçilik alacaklarının ödenmeyeceğinin açıklanması üzerine istifa dilekçesinin davacı tarafından verildiği, davacı tanık beyanlarında istifanın gerçek iradeyi yansıtmadığının işverenin baskısıyla alındığının beyan edildiği, feshin hukuka uygun olmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

İş sözleşmesinin ikale ile sona erip ermediği konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 18 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olan iş güvencesi hükümleri işçiyi işverenin feshine karşı koruma amacını taşımaktadır. Sözleşmenin işverenin feshi dışındaki bir sebeple sona ermesi halinde iş güvencesi hükümleri uygulanamaz. Bu bağlamda sözleşme ikale (bozma sözleşmesi) ile sona ermişse işçi iş güvencesi hükümlerine dayanarak feshin geçersizliğine karar verilmesini talep edemeyecektir.

İkale, sözleşmenin tarafların ortak iradeleriyle sona erdirilmesidir. Niteliği itibariyle bir sözleşme olması sebebiyle ikale tarafların serbest iradelerine dayanmalıdır. Ayrıca ikale icabı işverenden gelmişse kanuni tazminatlarına ilaveten işçiye ek bir menfaatın sağlanması (makul yarar) gerekir. Aksi halde iş sözleşmesinin ikale ile sona erdirildiğinden söz edilemez.

Somut olayda; davacının iş sözleşmesi 10.06.2011 tarihli yazdığı dilekçesinde 18.02.2008 tarihinde başlamış olduğu görevinden sağlık sorunları nedeni ile işyerinde verimli çalışamadığından kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve izin ücretinin ödenmesi kaydı ile fiili çıkışının 31.07.2011 tarihinde yapılması hususunda talepte bulunması üzerine talebinin davalı tarafından uygun görüldüğü, davacıya kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve diğer kanuni hakları karşılığı toplam 19.359,00 TL ödenmesine karar verildiği dosyadaki bilgi ve belgeleden anlaşılmaktadır.

Davacının eğitim düzeyi, iş yerindeki konumu, yaptığı iş ve ikale iradesinin davacıdan gelmesi sonucu kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve diğer haklarının ödenmesi ek menfaat niteliğinde olup, kendisine sağlanmış olan bu ek menfaat dikkate alındığında, dosya içerisinde ikaleyi geçersiz kılacak bir olgu mevcut değildir. İkalenin baskı altında iradesi sakatlanarak imzalatıldığı davacı tarafından ispat edilememiştir. Bu durumda, davanın reddi gerekirken yazılı gerekçeyle kabulü hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.