Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/18474 K.2013/6155

...

DAVA

Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, ücret alacağı ile izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait işyerinde 15.06.1996 tarihinde işe girdiğini, davalıya ait yetmişyedi nolu işyerinde mal indirme ve yükleme işi yaptığını, 14.12.2005'de haklı bir sebep olmadan işine son verildiğini, gece 02:00-03:00'de işe başlayıp 16:00'ya kadar malların indirmesini yapıldığını, fazla mesai alacağı ödenmediğini, Cumartesi günleri çalıştığını ayrıca dini-milli bayramlarda da çalıştığını sabit asgari ücret ödenmekte ayrıca hamaliye adı altında faturaların altında yer alan ve genel uygulama olan ücret mal yüklenen müşterilerden alındığını, bu alacak daha sonra orada çalışan işçilere dağıtıldığını,

asgari ücretten ayrı olarak günlük 40,00 TL civarı hamaliye aldığını aylık net ücreti 1.400,00 TL olduğunu, öğle yemeği verildiğini, Eylül, Ekim, Kasım ve ondört günlük Aralık ayı ücreti ödenmediğini bildirerek, kıdem tazminatından 100,00 TL, ihbar tazminatından 1.000,00 TL, fazla mesai ücretinden 2.000,00 TL, bayram ve genel tatil ücreti 100,00 TL, ücret alacağından 2.000,00 TL, izin ücretinden 5.000,00 TL'nin mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı ve iş sözleşmesinin fesih tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının hiçbir zaman davalının işyerinde çalışan kimse olmadığını, davacı ile davalı arasında yazılı veya sözlü sözleşme olduğunu gösterir hiçbir delil olmadığını, davacı hamal olarak gıda toptancılar sitesinde çalışmakta olup haldeki birçok firmanın işini yaptığı ve bağımsız olarak çalıştığını, hamaliye usulüne göre hamallar taşıdığı ürünlerin parça başına ücretini hale mal getiren müşteriden aldığını, davalı ve diğer işyerlerince davacıya bir ücret ödenmediğini, iş sözleşmesinin oluşması için gereken ana unsurlar süreklilik ve bağımlılık ilişkisi bulunmadığını,

davacı davalıya bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına çalıştığını, davacı belli bir saate riayet etmeden keyfi olarak gelip istediği müşterinin mallarını taşıdığını, serbest olarak çalışan bir hamal olduğu için davalı her an denetim ve buyurma yetkisini kullanmadığını, ibraz edilen Bayrampaşa halinde çalışanlara ait kimlik belgesi gerçeği yansıtmadığı,

üzeri davacı tarafından doldurulmuş ve üzerinde oynama yapılmış belge olduğunu, davacının bahsettiği hamaliye hamalların mallarını taşıdıkları müşterilerden aldıkları bahşiş niteliğinde bir para olduğunu, bunun işverence verilen prim gibi değerlendirilmesi mümkün olmadığını, davacı ve bir başka çalışana hamaliye olarak bir ödeme yapmadığını, hamaliye hale mal getiren firmaların yaptığı ve günden güne değişen bir ödeme olduğunu, hale mallar gece geldiğinden hamallar gece çalıştıkları ve gündüz istirahat ettiklerini, hamal olarak çalışanların belli bir mesai saatleri olmadığını, fazla mesai talebi yerinde olmadığını,

ayrıca Bayrampaşa hali dini ve milli bayramlarda kapalı olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalı vekilince temyiz edilmiştir. Somut olayda, davacı hamal olarak davalıya ait işyerinde 15.06.1996-14.12.2005 tarihleri arasında dokuz yıl, beş ay, yirmidokuz gün çalıştığını, haklı bir sebep olmadan iş sözleşmesine davalı tarafından son verildiğini iddia etmiş, davalı vekili ise davacının davalıya ait işyerinde çalışan işçi olmadığını, davacının serbest çalışan hamal olduğunu ileri sürmüştür.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının serbest hamal olarak mı yoksa davalının işçisi hamal olarak mı çalıştığı anlaşılamamaktadır.

Davacının çalışmış olduğu hal yönetiminin çalışma sistemi, serbest çalışan hamallar ile sürekli çalışan hamallara ilişkin hal yönetimince tutulan herhangi bir kayıt olup olmadığı, davacıya ait dosya içerisinde mevcut kimlik kartının ne zaman verildiği ve yetmişyedi nolu işyerinde çalışıp çalışmadığına ilişkin herhangi bir kayıt olup olmadığı mahkemece araştırılmamıştır.

Bu eksiklikler giderildikten sonra davacının serbest hamal mı yoksa davalı işyerinde sürekli çalışan hamal mı olduğu tespit edilmeli ve davacının taleplerine buna göre değerlendirilmelidir. Mahkemece eksik araştırma ve inceleme sonucu hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.