Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/20876 K.2013/7664

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davacının 1980-14.02.2012 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde çalıştığını, iş sözleşmesini emeklilik sebebiyle feshettiğini, Yol iş sendikası üyesi olduğunu, toplu iş sözleşmelerinden yararlandığını, TIS gereği 78.000,00 TL kıdem tazminatı alması gerektiğini ileri sürerek, 78.000,00 TL kıdem tazminatının 14.02.2012 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, davacının açılması hususunda kurumun kusuru bulunmadığını, kanuni mevzuat çerçevesinde işleyen süreç içerisinde ödeneğin aktarıldığında, kıdem tazminatının davacının hesabına yatırılacağının davacıya bildirildiğini, ödenek yokluğundan dolayı ödemenin yapılmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının, davalıya ait işyerinde çalışmakta iken emeklilik sebebi ile 14.02.2012 tarihinde iş akdini feshettiği, 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 4. fıkrasında, bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum ve sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malüllük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla iş sözleşmesine son veren işçinin kıdem tazminatının ödenmesi gerektiği bildirildiğinden, davacı tarafından yapılan feshin haklı olduğu, kıdem tazminatı konusunda davalı tarafından ödeme emri belgesinin hazırlandığı ancak ödenek olmaması sebebiyle ödenmediği, kıdem tazminatının sözleşmesinin sonladığı tarihte muaccel hale geldiği, ödenek durumunun olup olmamasının ödemeye ilişkin kanuni engel olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, süresi içinde davalı temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

Kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gereken ücret ve kıdem tazminatının miktarı noktasında taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.

Kıdem tazminatı hesabında esas alınacak ücret son ücret, başka bir anlatımla, iş sözleşmesinin feshedildiği anda geçerli olan ücrettir.

Ücret, işçinin brüt ücretidir. O halde, kıdem tazminatı, işçin fiilen eline geçen ücreti üzerinden değil, sigorta primi, vergi sendika aidatı gibi kesintiler yapılmaksızın belirlenen brüt ücret gözönünde tutularak hesaplanır.

Tazminata esas aylık ücret saat ücretinin önce yedibuçuk sonra da otuz ile çarpımı sonucu belirlenmelidir. Yoksa aylık ücretin tespitinin işçinin fiilen çalıştığı gün sayısı üzerinden hesaplanması doğru olmaz.

Kıdem tazminatına esas alınacak olan ücretin tespitinde 4857 sayılı İş Kanunu'nun 32. maddesinde sözü edilen asıl ücrete ek olarak işçiye sağlanan para veya para ile ölçülebilen menfaatler göz önünde tutulur. Buna göre ikramiye, devamlılık arz eden prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, kira, aydınlatma, servis yardımı, yemek yardımı ve benzeri ödemeler kıdem tazminatı hesabında dikkate alınır. İşçiye sağlanan özel sağlık sigortası yardımı ya da hayat sigortası pirim ödemeleri de para ile ölçülebilen menfaatler kavramına dahil olup tazminata esas ücrete eklenmelidir. Satış rakamları ya da başkaca verilere göre hesaplanan pirim değişkenlik gösterse de, kıdem tazminatı hesabında genişletilmiş ücret kavramı içinde değerlendirilmelidir.

İşçiye sağlanan koruyucu elbise, işyerinde kullanılmak üzere havlu, sabun yardımı, arızi fazla çalışma, ulusal bayram genel tatil, hafta tatili alacakları dikkate alınmaz.

1475 sayılı Kanun'un 14. maddesinde, “Toplu sözleşmelerle ve hizmet akitleriyle belirlenen kıdem tazminatlarının yıllık miktarı, Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez” şeklinde kurala yer verilmiştir. Belirtilen üst sınır, “genel tavan” olarak adlandırılabilir. En yüksek devlet memuru da Başbakanlık Müsteşarı olduğundan genel tavan, bu görevdeki kişinin emekliliği halinde Emekli Sandığınca ödenecek olan bir yıllık ikramiye oranını geçemeyecektir.

Somut olayda, işverence düzenlenen 24.02.2012 tarihli ödeme emri belgesinde davacıya 81.214,01 TL ödenmesi gerektiğinin belirtildiği, İçişleri Bakanlığına yazılan ödenek talep yazılarında davacıya ödenecek kıdem tazminatı için 74.475,52 TL istendiği, davacının kıdem tazminatı karşılığı 78.000 TL istediği, Mahkemece, davacının beyanına göre davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmış olup, davacının emekliliğine ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu belgeleri ile işyeri belgeleri getirtilerek, kıdem tazminatına esas ücret tesbit edilerek, tavan ücret denetimide yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirir.