Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/22608 K.2013/11272

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davacının 01.11.2001 tarihinden itibaren aylık 1.200,00 TL net ücretle makinacı olarak çalıştığını, iş sözleşmesini, işverenin ücretlerini ödememesi ve düzensiz ödemesi nedeniyle haklı olarak feshettiğini, fazla çalışma yaptığını, hafta tatillerinde çalıştığını, yıllık izinlerini kullanmadığını, alacak ve tazminatlarının ödenmediğini ileri sürerek, kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, ücret alacağı ve hafta tatili ücreti alacaklarının faizleriyle birlikte davalıdan tahsilini istemiş, taleplerini bilirkişi raporu doğrultusunda artırarak ıslah etmiştir.

Davalı vekili, davacının, 27.08.2002 tarihinde çalışmaya başladığını ve 04.08.2005 tarihinde askerlik hizmeti nedeniyle iş sözleşmesini feshederek işten ayrıldığını, 25.12.2006 tarihinde yeniden çalışmaya başladığını 05.01.2009 tarihinde iş sözleşmesini feshettiğini bildirerek işten ayrıldığını, iş sözleşmesinin haklı nedenle feshine esas olabilecek haklı bir neden bulunmadığını, ücretinin 640,00 TL brüt olduğunu, fazla çalışması olmadığını, yaptığı fazla çalışması varsa ücretinin ödendiğini, yıllık izinlerini kullandığını, hafta tatili günlerinde çalışması bulunmadığını, alacakların zaman aşımına uğradığının belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davacının, davalıya ait işyerinde, 15.12.2001-04.08.2005 ve 25.12.2006-05.01.2009 tarihleri arasında 5 yıl 7 ay 29 gün, 900,00 TL net ücretle çalıştığı, iş sözleşmesini işçinin haklı nedenle feshettiği, kıdem tazminatına hak kazandığı, yıllık izin ücreti ve ücret alacağı olduğu, hafta tatillerinde çalıştığı, fazla çalışma yaptığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı yasal süresi içinde taraflar temyiz etmiştir.

Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı,alacak ve tazminatların hesabında esas alınan çalışma süresi ve kıdem tazminatına uygulanan faizin işletilme tarihi konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanunu'nda 32. maddenin ilk fıkrasında, genel anlamda ücret, bir kimseye bir iş karşılığında işveren veya üçüncü kişiler tarafından sağlanan ve para ile ödenen tutar olarak tanımlanmıştır.

İş sözleşmesinin tarafları, asgari ücretin altında kalmamak kaydıyla sözleşme özgürlüğü çerçevesinde ücretin miktarını serbestçe kararlaştırabilirler. İş sözleşmesinde ücretin miktarının açıkça belirtilmemiş olması taraflar arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez. Böyle bir durumda dahi ücret, Borçlar Kanunun 323. maddesinin 2. Fıkrasına göre tespit olunmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin kararlaştırılmadığı hallerde ücretin miktarı, işçinin kişisel özellikleri, işyerindeki ya da meslekteki kıdemi, meslek unvanı, yapılan işin niteliği, iş sözleşmesinin türü, işyerinin özellikleri, emsal işçiler o işyerinde ya da başka işyerlerinde ödenen ücretler, örf ve adetler göz önünde tutularak belirlenir.

Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir.

Somut olayda, davacının 1.200,00 TL net, davalının brüt 640,00 TL ücretle çalıştığını iddia ettiği, taraf tanıklarının tarafları doğruladıkları, ücret bordrolarına göre ücretin asgari ücret olduğu, Mahkemece yapılan emsal ücret araştırmasında, TEKSİF işçi sendikası ücretin 900,00 TL net olduğunun, İTO ücretin asgari ücret veya tarafların anlaşmasına göre olabileceğini bildirdiği,

Mahkemece Sendikanın bildirdiği ücretle çalışıldığının kabul edildiği anlaşılmış olup, taraflar arasında ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık vardır.Tarafların ücrete itiraz ettikleri, tanık beyanları ile işyeri ve Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarının ve emsal ücret araştırmasında gelen iki farklı cevabın ücret konusunda çelişkili olduğu dikkate alındığında, işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek ilgili meslek odası kuruluşundan emsal ücret araştırması yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

Öte yandan, davacı ve tanıklarının beyanlarına göre davacının 15.12.2001-04.08.2005 ve 25.12.2006-05.01.2009 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde 5 yıl 7 ay 29 gün çalıştığı kabul edilerek alacak ve tazminat hesabı yapılmış ise de, SGK kayıtlarında hizmet başlangıcının 27.08.2002 olarak görüldüğü,çalışma süresinin tanık beyanlarına göre belirlendiği, tanıkların bordro ya da komşu işyeri tanığı olduklarına dair belgelerin dosyada bulunmadığı, SGK kayıtlarının aksinin eşdeğer belgelerle ıspatlanamadığı anlaşılmış olup, hesaplamaların SGK kayıtları esas alınarak yapılması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.

Ayrıca, kıdem tazminatına iş sözleşmesinin feshedildiğini 05.01.2009 tarihi yerine 05.01.2008 tarihinden itibaren faiz işletilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.