Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/2283 K.2012/8717

Davacı vekili, davacının davalılardan Şahinbey Belediyesi özel kalem müdürünün şoförü olarak dava dışı ....Şti. adına görünmek üzere 07.02.2005 tarihinde çalışmaya başladığını, davalılardan Şahinbey Belediyesi'nin yan kuruluşu olan davalılardan .... Tic. A.Ş.'de görünmesine rağmen, Şahinbey Belediyesi özel kalem müdürünün şoförü olarak çalıştığını, davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi olduğunu, davalılardan .. Tic.

A.Ş.'nin 25.05.2009 tarihinde 25 kadar işçi alarak davacıya 26.05.2009 günü “şoför ihtiyacımız yok” denilerek davacının iş sözleşmesinin feshedildiğini, yapılan feshin haksız ve geçersiz olduğunu belirterek, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalılardan Şahinbey Belediyesi vekili, davacının müvekkili idare tarafından işe alınmadığını ve çalışma koşullarının müvekkili tarafından düzenlenmediğini, maaşının ödenmediğini, davacının diğer davalı ....Tic. A.Ş.’nin işçisi olduğunu, çalışma koşullarından bu işyerinin sorumlu olduğunu ve iş sözleşmesinin bu işyeri tarafından sona erdirildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Diğer davalı .... Tic. A.Ş. cevap dilekçesi vermemiştir.

Mahkemece, davalı belediye ile davalı şirket arasında alt işveren-üst işveren ilişkisi bulunduğu, davalı belediyenin bir kısım işini davalı şirkete devrettiği ve belediyenin üst işveren davacının da alt işveren olan davalı şirketin işçisi olduğu, davalı işverenin davacı işçinin iş sözleşmesini haklı olarak feshettiğini ispat edemediği gerekçesiyle, feshin geçersizliğine, davacının ... Tic. A.Ş. işyerinde işe iadesine, haklardan davalıların müşterek ve müteselsilen sorumluluğuna karar verilmiştir.

Karar, davalılardan Şahinbey Belediyesi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur. 4857 sayılı Kanun ile asıl işverenin, bu Kanundan, iş sözleşmesinden ve alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerden sorumlu tutulması şeklindeki düzenleme, asıl işverenin sorumluluğunun genişletilmesi olarak değerlendirilmelidir. Bu durumda, ihbar, kıdem, kötüniyet ve işe iade sonucu işe başlatmama tazminatları ile ücret, fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatili, yıllık izin, ikramiye, pirim, yemek yardımı, yol yardımı gibi tüm işçilik haklarından birlikte sorumluluk esastır.

Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisinde, her iki işverene birlikte açılması halinde, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde sözleşmenin taraf sıfat bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden söz edilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarda belirtilen hüküm sebebi ile alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır.

Dosya içeriğinden, davalılar arasındaki hukuki ilişki net olarak anlaşılamamaktadır. Öncelikle Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında yer alan işverenlerin unvanları araştırılarak, çalışma süreleri belirlenmelidir. Diğer taraftan davalılar arasında varsa hizmet alım sözleşmesi, dayanağı şartnameler getirtilmelidir. Davalılardan .... Tic. A.Ş.’nin, diğer davalı belediyenin bir iştiraki olup olmadığının anlaşılması açısından ticaret sicili kayıtları da dosya arasına alınmalıdır.

Davacının iddia ettiği çalışma süresinin hangi işveren ya da işverenler nezdinde geçtiği, öncesinde başka alt işverenler yanında çalışmasının bulunup bulunmadığı da açıklığa kavuşturulmalıdır. Mahkemece belirtilen eksiklikler giderilerek diğer delillerle birlikte değerlendirilmelidir. Yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.