Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/25480 K.2012/23968

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı ... A. Ş. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili 06/08/2012 havale tarihli dava dilekçesinde, davacının iş sözleşmesinin geçersiz sebeple işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, boşta geçen süre ücret ve diğer haklar ile işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminatın belirlenmesini istemiştir.

Davalılara, dava dilekçesi ile duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilmemiştir.

Mahkemece, 09/08/2012 tarihinde düzenlenen tensip tutanağında verilen ara karar ile mahkemenin yetkisizliğine karar verilerek gerekçeli kararda davalı ...Ş.'nin adresinin ...-...'da bulunduğu ve Üsküdar İş Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesi ile dava dilekçesinin yetki yönünden reddine karar verilmiştir.

Karar, ... Lojistik Hizmetleri A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya içeriğine göre, yetkili mahkemenin hangi yer iş mahkemesi olduğu uyuşmazlık konusudur.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesi ile, iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemeleri belirlenmiştir. Buna göre, “iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz”

5521 sayılı Kanun'un 5. maddesinin gerekçesinde düzenlemenin işçiyi korumak amacıyla yapıldığı ve kamu düzenine ilişkin olduğu belirtilmiştir. Maddenin son cümlesinde söz konusu yetki kuralına aykırı sözleşmelerin geçersiz olacağının belirtilmiş olması düzenlemenin mutlak emredici niteliğini ortaya koymaktadır. Yetkinin kamu düzenine ilişkin olduğu hallerde bu hususun dikkate alınması, davalı tarafın itiraz olarak ileri sürmesine bağlı değildir ve mahkemece re'sen yetkisizlik kararı verilebilir. Zira yetki konusunu mahkeme, yargılamanın her aşamasında kendiliğinden göz önünde bulundurmak zorundadır.

İş Mahkemelerinde yetki kuralı. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işin yapıldığı yer, yani işyeri mahkemelerini de yetkili kılmaktadır.

Yetkili mahkemenin belirlenmesinde önemli olan işin yapıldığı yer, bir başka anlatımla işyeri tanımına 5521 sayılı Kanun'da yer verilmemesine karşın 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde işyeri, işveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birim olarak tanımlanmıştır.

Aynı maddede, işverenin işyerinde ürettiği mal veya hizmet ile nitelik yönünden bağlılığı bulunan ve aynı yönetim altında örgütlenen yerler (işyerine bağlı yerler) ile dinlenme, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim ve avlu gibi diğer eklentiler ve araçların da işyerinden sayıldığı; işyerinin, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçlar ile oluşturulan iş organizasyonu kapsamında bir bütün olduğu ifade edilmiştir.

İş Mahkemelerindeki yetki kuralı, işçiyi korumak amacıyla düzenlendiğine ve mahkemece bu husus kendiliğinden gözetilmek zorunda olduğuna göre, yetkili yer mahkemesini seçme hakkı her zaman işçiye ait olmalıdır. Söz konusu hükme göre davacı işçi, davayı işin yapıldığı yer mahkemesinde açabileceği gibi davalının ikametgâhı (yerleşim yeri) mahkemesinde de açabilir. Tercih hakkı her durumda dava açana aittir.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre, dava dilekçesinde davacının hangi işyeri adresinde çalıştığının belirtilmediği, dava dilekçesinde ve internet ortamından temin edilen İstanbul Ticaret Odası'ndaki firma bilgilerinde davalı ... İnsan Kaynakları Lojistik Depolama San. Tic. Ltd.

Şti. adresinin Ataşehir İlçesi'nde, davalı ...Ş.'nin adresinin ... (...) İlçesi'nde gösterildiği, bu davalı şirket vekilinin temyiz dilekçesi ekinde dosyaya ibraz ettiği vekaletnamesinde ise adresin Hadımköy beldesi olarak gösterildiği ve mahkemece davacının işini filen yaptığı işyeri adresinin tespit edilmediği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davacının işini fiilen yaptığı yerin ve davalı şirketlerin yerleşim yerlerinin tespiti konusunda gerekli araştırma yapılmalı, bu konuda taraf delilleri toplanmalı, davacının tercihi de değerlendirilip yetkili mahkeme belirlenerek yetki konusunda bir karar verilmelidir. Mahkeme tarafından belirtilen esaslara göre işlem yapılmaksızın eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.