Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/27687 K.2012/28863

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, gerekçe gösterilmeksizin davacının ... akdinin davalı işverence geçerli sebep olmaksızın fesih edildiğini, ancak feshin "ikale sözleşmesi" yapılmış gibi gerçekleştirildiğini belirterek müvekkilinin işe iadesine ve yasal haklarına karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, davacının üst düzey yönetici olarak çalıştığını, kendi iradesiyle imzaladığı ... akdinin feshi ve ibraname başlıklı sözleşme ile ... akdini karşılıklı olarak feshettiklerini, davacıya ihbar tazminatı ile üç aylık brüt maaşı tutarında işsizlik ödeneği ödendiğini, ayrıca cep telefonu ve laptop verildiğini ve 31.01.2012 tarihine kadar kendisi ve ailesinin grup sağlık sigortasından faydalandırılmaya devam edilmesinin kararlaştırıldığını, tarafların karşılıklı birbirini olarak ibra ettiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davacıya ihbar tazminatı ödenmesinin akdin işverence feshedildiğini gösterdiği, ikale sözleşmesinde de akdin işverence feshedildiğinden söz edildiği, ... sözleşmesinin işverence haklı ya da geçerli neden taraflar arasındaki ... ilişkisinin ne şekilde sona erdiği temel uyuşmazlığı oluşturmaktadır. Sözleşme özgürlüğünün bir sonucu olarak daha önce kabul edilen bir hukuki ilişkinin, sözleşmenin taraflarınca sona erdirilmesinin de mümkündür.

Sözleşmenin doğal yollar dışında tarafların ortak iradesiyle sona erdirilmesi yönündeki işlem ikale olarak değerlendirilmelidir.

İşçi ve işveren iradelerin fesih konusunda birleşmesi, bir taraf feshi niteliğinde değildir. ... Kanununda bu fesih türü yer almasa da, taraflardan birinin karşı tarafa ilettiği ... sözleşmesinin karşılıklı feshine dair sözleşme yapılmasını içeren bir açıklamanın (icap) ardından diğer tarafın da bunu kabulü ile bozma sözleşmesi (ikale) kurulmuş olur.

Bu anlamda bozma sözleşmesinin şekli, yapılması, kapsam ve geçerliliği Borçlar Kanunu hükümlerine göre saptanacaktır. Buna karşılık ... sözleşmesinin bozma sözleşmesi yoluyla sona erdirilmesi, ... Hukukunu yakından ilgilendirdiği için ikalenin yorumunda ...

sözleşmesinin yorumunda olduğu gibi genel hükümler dışında ... Hukukunda yararına yorum ilkesi göz önünde bulundurulacaktır.

Bozma sözleşmesi yoluyla ... sözleşmesi sona ... işçi, ... güvencesinden yoksun kaldığı gibi, kural olarak feshe bağlı haklar olan ihbar kıdem tazminatlarına da hak kazanamayacaktır. Yine 4447 sayılı Kanun kapsamında işsizlik sigortasından da yararlanamayacaktır. Bütün bu hususlar, ... Hukukunda hakim olan ibranamenin dar yorumu ilkesi gibi, hatta daha da ötesinde, ikale sözleşmesinin geçerliliği noktasında işçi lehine değerlendirmenin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Tarafların bozma sözleşmesinde ihbar ve kıdem tazminatı ile ... güvencesi tazminatı hatta boşta geçen süreye ait ücret ve diğer haklardan bazılarını ya da tamamını kararlaştırmaları da mümkündür. Bozma sözleşmesinin geçerliliği konusunda bütün bu hususlar dikkate alınarak değerlendirmeye gidilmelidir.

Somut olayda, taraflar arasında 15.7.2011 tarihli ... akdinin karşılıklı feshi ve ibraname başlıklı belge imzalanmıştır. Bu belgeye göre, ... sözleşmesi taraflarca karşılıklı olarak feshedilmiş, işçiye ihbar tazminatının yanında üç aylık brüt ücreti tutarında işsizlik ödeneği adı altında bir miktarın ödeneceği, ayrıca cep telefonu ve kendisine tahsisli bilgisayarın işçide kalacağı ve ailesinin sağlık sigortasının bir süre daha devam ettirileceği kararlaştırılmıştır. Taraflar arasında geçerli bir bozma sözleşmesi bulunmaktadır. İşe iade isteğinin reddi gerekirken yazılı şekilde işe iadeye karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

4857 sayılı ... Kanunu'nun 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.