Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/27689 K.2012/29034

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı işçi, ... sözleşmesinin geçerli ve haklı sebep olmadan işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalılar, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.

Yerel Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının hasımda yanıldığı gerekçesiyle davalı .... Şti. tarafından yapılan feshin geçersizliğine, davalı .... Şti.'ndeki işine iadesine karar verilmiştir.

Temyiz:

Hüküm taraflarca temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

4857 sayılı ... Kanunu'nun 2/6 son cümlesi uyarınca asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanundan, ... sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu ... sözleşmesinden ... yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur. 4857 sayılı Kanun ile asıl işverenin, bu kanundan, ... sözleşmesinden ve alt işverenin taraf olduğu toplu ... sözleşmesinden ... yükümlülüklerden sorumlu tutulması şeklindeki düzenleme, asıl işverenin sorumluluğunun genişletilmesi olarak değerlendirilmelidir. Bu durumda, ihbar, kıdem, kötüniyet ve işe iade sonucu işe başlatmama tazminatları ile ücret, fazla çalışma, hafta tatili, ... ve genel tatili, yıllık izin, ikramiye, prim, yemek yardımı, yol yardımı gibi tüm işçilik haklarından birlikte sorumluluk esastır.

Asıl işveren-alt işveren ilişkisinde, davacı işçi alt işveren işçisi olup, ... sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin ... ilişkisinde sözleşmenin tarafı sıfatı bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden söz edilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarda belirtilen hüküm sebebi ile alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır.

Ayrıca, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin yasal unsurları taşıyıp taşımadığı veya muvazaalı olup olmadığı da gözetilmelidir. Asıl işveren-alt işveren ilişkisinin geçersiz veya muvazaaya dayanması nedeni ile feshin geçersizliğine yönelik karar gerçek işveren hakkında kurulmalı, geçersiz veya muvazaaya dayalı ilişkinin diğer tarafı hakkında sıfat yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmelidir.

Somut olayda, davacıya ait Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarının incelenmesinden, davacının 10.10.2005 tarihinde davalı ... Kargo ... ve Yurtdışı Taşımacılık A. Ş. işyerine, 29.....2006 tarihinde dava dışı ... Taşımacılık ve Tic. Ltd. Şti. işyerine ve 01.02.2008 tarihinde de davalı .... Şti.'ne ait işyerine giriş yaptığı anlaşılmaktadır. Dosya içeriğinden, davalılar arasındaki hukuki ilişki net olarak anlaşılamamaktadır.

Öncelikle davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ve dava dışı ... Taşımacılık ve Tic. Ltd. Şti. ile davalılar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri getirtilmelidir. Davalılar arasında ve davalılar ile dava dışı ... Taşımacılık ve Tic. Ltd.

Şti. arasında ... hukuku yönünden ne tür bir ilişki bulunduğu, asıl işveren-alt işveren, geçici ... ilişkisi, birlikte istihdam, işyeri devri ve ... sözleşmesinin devri gibi ilişkiler yönünden inceleme yapılmalı, kurulan ilişkinin 4857 sayılı Kanunu'na uygun olup olmadığı irdelenmeli, söz konusu şirketler arasındaki ilişkinin sona ermesinin davacının ... sözleşmesinin üzerindeki etkileri kuşkuya yer vermeyecek şekilde açıklığa kavuşturulmalıdır.

Mahkemece, belirtilen eksiklikler giderildikten sonra diğer delillerle birlikte değerlendirilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir. Yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.