Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/28010 K.2013/24772

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, müvekkilinin 13.02.2008-31.01.2011 tarihleri arasında davalı işyerinde tır şoförü olarak çalıştığını, emekli olması nedeniyli ... sözleşmesinin sona erdiğini, asgari ücretin yanında sefer primi aldığını, müvekkilinin iki ayda üç sefer gerçekleştirdiğini, sefer primi olarak 800-1000 USD verildiğini, asgari ücret maaşlarının ödenmediğini, mesnetsiz olarak 1700 USD sefer primi kesintisi yapıldığını belirterek kıdem tazminatı ile birlikte bir kısım işçilik alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının ücretlerinin ödendiğini,davacının emeklilik nedeniyle ... sözleşmesinin sonlandırıldığını, kıdem tazminatı dışında ücret alacağının bulunmadığını, sefer prim ücretinin verilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, davacının ... sözleşmesinin emeklilik sebebiyle sona erdiğini, emeklilik sebebiyle ... sözleşmesinin sona ermesi halinde halen yürürlükte olan 1475 sayılı Yasa'nın 14/4 maddesi uyarınca kıdem tazminatına hak kazandığını, 1.700,00 USD sefer priminin ödendiğinin davalı tarafça kanıtlanmadığını,işveren tarafından iznin kullandırıldığının izin takip belgesi veya eş değerde belge ile ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı temyiz etmiştir.

1-Taraflar arasında kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gereken ücret noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Kıdem tazminatı hesabında esas alınacak ücret, işçinin ... sözleşmesinin feshedildiği anda geçerli olan brüt ücretidir. Bu ücretin tespitinde 4857 sayılı ... Kanunu'nun 32.maddesinde sözü edilen asıl ücrete ek olarak, işçiye sağlanan para veya para ile ölçülebilen menfaatler gözönünde tutulur. Buna göre ikramiye, devamlılık arz eden prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, kira, aydınlatma, servis yardımı, yemek yardımı ve benzeri ödemeler giydirilmiş brüt ücret belirlenirken dikkate alınır. Satış rakamları ya da

başkaca verilere göre hesaplanan prim değişkenlik gösterse de, ihbar tazminatı hesabında genişletilmiş ücret kavramı içinde değerlendirilmelidir.

Dairemiz kararlarında, ücret dışındaki para veya para ile ölçülebilen menfaatlerin, tazminata yansıtılmasında son bir yıl içinde yapılan ödemeler toplamının 365’e bölünmesi suretiyle bir güne düşen miktarın belirleneceği kabul edilmektedir .Dönemsel bir niteliği olmayan parasal haklar bakımından, yıl içinde yapılan ödemelerin 365 güne bölünmesi suretiyle bir güne düşen tutarın belirlenmesi yerindedir.

Somut olayda, uluslararası tır şoförü olarak çalışmakta olan davacının ... asgari ücret ve sefer başına prim usulü ile çalıştığı hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Davacının ayda kaç sefer yaptığı ve sefer başına aldığı prim konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır. Dinlenen tanıklar ayda yapılan sefer sayısı ve aylık prim konusunda farklı açılamalarda bulunmuşlardır. Bu durumda tanık beyanlarından hareketle sonuca varılması mümkün değildir. Ayrıca son bir yıllık çalışma döneminde yapılan sefer sayısının yurtdışı giriş çıkış kayıtları ile belirlenebilmesi mümkün iken tanık beyanları doğrultusunda hesaplama yapılması hatalıdır. İlgili kurumdan bu kayıtlar celp edilerek sefer sayısı belirlenmeli ve gerekirse bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

2-Taraflar arasındaki diğer uyuşmazlık konusu davacının sefer primi alacağına hak kazanıp kazanmadığı noktasındadır.

Dava dilekçesinde davacı vekili son bir yıl içinde davacının hak etmiş olduğu sefer primlerinden mesnetsiz olarak 1.700,00 Euro sefer primi kesintisi yapıldığını belirterek söz konusu alacağın hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili davacının ... ücret karşılığı çalıştığını ve sefer primi adı altında ödeme yapılmasının söz konusu olmadığını beyanla kıdem tazminatı istemi dışında davanın reddini savunmuştur.Dava dilekçesinde davacının sefer primi alacağına dair talebi açıklık taşımadığı gibi yargılama sırasında da davacıdan talebini açıklaması istenmemiştir.Öncelikle davacı isticvap edilerek talep ettiği sefer priminin hangi tarihlere ait olduğu,ayda kaç sefere gittiği,kesintilerin hangi aylarda yapıldığı açıklattırılmalıdır.Bu belirlemeden sonra davacıya ait tüm sefer kayıtları getirtilerek mahkemece seçilecek mali müşavir bilirkişiye işyeri kayıtlarını

inceleme yetkisi verilmesi suretiyle davacının sefer primlerinine eksik ödenip ödenmediği,eksik ödeme varsa sebebi belirlenerek sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı gerekçeyle hüküm kurulması isabetsizdir.

3-... hukukunda giydirilmiş ücret istisnai niteliktedir.Bir hakkın giydirilmiş ücret dikkate alınarak belirlenebilmesi için bu konuda açık bir düzenleme bulunması gerekir. Bu noktada örneğin ihbar tazminatı ile kıdem tazminatı açık düzenleme olduğu için giydirilmiş ücret esas alınarak belirlenmektedir.

Yıllık izin ücreti bakımından giydirilmiş ücretin esas alınmasına imkan veren yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. ... sözleşmesinin tarafları arasında da bu konuda bir anlaşma olduğu iddia ve ispat edilmiş değildir.Şu halde davacının yıllık izin ücreti talebinin 4857 sayılı ...

Kanunu’nun 59. maddesinin 1. fıkrası gereğince davacının son çıplak ücreti üzerinden hesaplanması gerekirken giydirilmiş ücreti üzerinden hesaplanarak fazladan yıllık ücretine hükmedilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.