Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2012/30270 K.2013/28515

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı, 25.02.2003 - 21.08.2010 tarihleri arasında davalı işyerinde aralıksız olarak çalıştığını, müvekkilinin iş sözleşmesinin davalı şirket tarafından haksız olarak feshedildiğini, fazla mesaiye kaldığını ve genel attilerde çalışmasına rağmen ücretinin ödenmediğinin beyan ederek, fazla mesai ücreti ile genel tatil ücreti ile genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan faizleri ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, davacının 25.02.2013 tarihinde davalı şirketin aktarma merkezinde sürücüt olarak çalışmaya başladığını, iş sözleşmesinin 21.08.2010 tarihinde haklı nedenle feshedildiğini, davacının fazla mesai çalışması olmadığını, davacının iddia ettiği çalışma süresinin insan doğasına aykırı olduğunu, davacının genel tatil ücreti hakkının bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporunda dayanılarak, dava konusu fazla çalışma ve genel tatil ücreti alackalırınn kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı temyiz etmiştir.

Taraflar arasında davalı işyerinde fazla çalışma yapılıp yapılmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde onbir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.

Günlük çalışma süresinin 11 saati aşamayacağı Kanunda emredici şekilde düzenlendiğine göre, bu süreyi aşan çalışmaların denkleştirmeye tabi tutulamayacağını ve

zamlı ücret ödemesi veya ... zaman kullanımının söz konusu olacağı kabul edilmelidir.

Yine işçilerin gece çalışmaları günde yedi buçuk saati geçemez (m.69/3). Bu hal de günlük çalışmanın, dolayısıyla fazla çalışmanın bir sınırını oluşturur. Gece çalışmaları yönünden haftalık 45 saat olan yasal çalışma sınırı aşılmamış olsa da günde 7.5 saati aşan çalışmalar için fazla çalışma ücreti ödenmelidir. Dairemizin kararı bu yöndedir.

Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak Yedi buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesine göre hükümlerine göre günde 7,5 saat çalışmasını gerektiren işlerde çalışan işçinin 7,5 saati aşan çalışma süreleri ile 7,5 saatten az çalışılması gereken işler bakımından Yönetmeliğin 5. maddesinde sözü edilen günlük çalışma sürelerini aşan çalışmalar doğrudan fazla çalışma niteliğindedir. Sözü edilen çalışmalarda haftalık 45 saat olan yasal sürenin aşılmamış olmasının önemi yoktur.

Fazla çalışma yönünden diğer bir yasal sınırlama da, 4857 sayılı Kanun'un 41. maddesinde yazılı olan fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olamayacağı şeklindeki hükümdür. Ancak bu sınırlamaya rağmen işçinin daha fazla çalıştırılması halinde, bu çalışmalarının karşılığı olan fazla mesai ücretinin de ödenmesi gerektiği açıktır. Yasadaki sınırlama esasen işçiyi korumaya yöneliktir.

Fazla çalışmanın yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkân dâhilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Fazla çalışmanın belirlenmesinde 4857 sayılı İş Kanununun 68. maddesi uyarınca ara dinlenme sürelerinin dikkate alınması gerekir.

Fazla çalışmaların ... bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda indirim yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır. Ancak, fazla çalışmanın takdiri delil niteliğindeki tanık anlatımları yerine, yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir.

Somut olayda fazla mesai konusunda; davacının gece mi çalıştığı, ... mü çalıştığı netleştirilmelidir.

Çalışma saatleri konusunda davacı tanıklarının beyanları ile davalı tanıklarının diğer dosyadaki beyanları arasında çelişki mevcuttur. Tanıkların aynı işyeri ile ilgili beyanları arasındaki çelişki giderilmeli, çalışma saatleri netleştirilmeli, nadiren ... süren çalışma günleri tüm günlere yaygınlaştırılmadan fazla çalışmanın bulunup bulunmadığı belirlenmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.