Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/10445 K.2014/11876

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili işçi alacaklarına ilişkin eski işveren A... Ç... Un Fabrikası aleyhine açtığı davayı kazandığını,dava sırasında söz konusu işyerinin yeni işveren tarafından tüm donanımı ile devir alındığını, iş davasından sonra devir olayının gerçekleşmiş olması nedeniyle ilam hükmünde yeni iş verenin adının geçmediğini, yeni iş veren aleyhine takibe girişildiğini, davalı tarafın takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, davalı şirketin itirazının kötü niyetli olduğunu, bu nedenlerle itirazın kaldırılarak takibin devamına, davalının % 40 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının daha önce açmış olduğu davanın davalısının A... Ç.

Un Fabrikası olduğunu,daha sonra bu fabrikanın dava sırasında devir edildiğini, davacının yargılama sırasında devri mahkemeye bildirip devralanın davaya dahili yoluna gitmediğini ve hükmün bu şekilde kurulduğunu, müvekkilinin işletmeyi devralan şahıstan daha sonra gayrimenkulü ve demirbaşları satın aldığını, bu nedenle kendisinin İş Kanunu'nun 6. maddesi anlamında işletmeyi devralan olarak yorumlanmasının olanaksız olduğunu, davacının müvekkilinin yanında hiç çalışmadığı gibi müvekkiline satış yapan şahıs yanında da çalışmadığını,

devralan işverenin sorumlu olabilmesi için işyerinin işçiler ve tüm düzeni ile birlikte devredilmesinin gerektiğini, alacağın taraflarınca kabul edilmediği gibi likit olmayan alacaktan dolayı kötüniyet tazminatı istenemeyeceğini,bu nedenlerle davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak,itirazının iptali talep edilen alacak miktarın kısmen kabulü ile kabul edilen kısma ilişkin olarak takibin devamına ve kısmen kabul edilen asıl alacak üzerinden %40 icra-inkar tazminatına karar verilmiştir.

Kararı davalı temyiz etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı ile dava dışı A... Ç.. Un Fabrikası San. Tic. Ltd. Şti. arasında işletme devri olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Gerçekten, bir mamelekin ve işletmenin devralınmasını düzenleyen Borçlar Kanunu’nun 179. maddesine göre devralan kimse, devir edenin borçlarından ötürü sorumlu olduğu gibi iki yıl müddetle evvelki borçlu (devreden) dahi, yenisi (devralan) ile birlikte müteselsilen sorumlu olur. Borçlar Kanunu’nun müteselsil borçlara ilişkin 141. maddesine göre teselsülün yasa hükmünden doğduğu hallerde kamu düzeni söz konusu olacağından tarafların iradeleriyle teselsülün ortadan kaldırılması hükümsüzdür.

Burada belirtilen sorumluluğun zamanı “devir anıdır.” Devrin fiilen gerçekleştiği tarihte doğmuş ve nedeni vücut bulmuş borçlar bu sorumluluğun kapsamında kalmaktadır. İşletmenin devirden önceki borcunun naklinin kural olarak alacaklıya karşı hüküm ifade etmesi Borçlar Kanunu’nun 173. ve 174. maddeleri gereğince alacaklının onamına bağlı ise de, Borçlar Kanunu’nun 179. maddesi bu kurala bir istisna getirmiş, alacaklının rızasına gerek görülmeksizin borcun devir alana intikal ettiği kabul edilmiştir.

Müteselsil borcun özelliği alacaklının müteselsil borçlulardan hepsinden veya birinden alacağın tamamını veya bir kısmını istemekte serbest oluşudur. Sözü edilen hukuki esaslara göre eski ve yeni borçlunun müteselsil sorumluluğu iki yıllık bir devre için kabul edilmiş olup, bu iki yıl (muaccel borçlar için) devrin, alacaklılara ihbarı ya da gazetelerde ilan tarihinden itibaren başlar (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 28.11.2001 gün ve E:2001/21-1030, K:2001/1077 sayılı kararı).

Dosya kapsamında, davacı işçinin dava dışı A..Ç... Un Fabrikası San. Tic. Ltd. Şti. çalıştığı, iş sözleşmesinin feshi üzerine dava dışı şirketten bir kısım işçilik alacaklarını talep ettiği ve mahkemece taleplerinin kısmen kabul edildiği, davacının anılan kararla lehine hükmedilen alacaklarının tahsili için davalı şirkete yönelik olarak ilamsız icra takibinde bulunduğu,

davalının itirazı üzerine durdurulan icra takibine karşı itirazı iptali davası açtığı, mahkemece yapılan yargılamada davacının işçisi olarak çalıştığı dava dışı şirketin aktif ve pasifleri ile birlikte işletme devri yoluyla davalı şirkete devredildiğini, buna göre davacının işçilik alacaklarından bu kapsamda sorumlu olduğu gerekçesi ile bilirkişi raporunda belirlenen tutarda alacak yönünden kısmen itirazın iptali kararı vermiştir.

Somut olayda, mahkemece işyeri devri yapılıp yapılmadığı davalı ve dava dışı şirket arasında işletme devrine dair kayıt ve belge olup olmadığı araştırılmadığı gibi defter ve kayıtlar üzerinde incelemede yapılmamıştır. Bu nedenle her iki şirketin vergi ve ticaret kayıtları getirtilerek işletme devrine dair belge ve kayıt olup olmadığı araştırılmalı, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 179. maddesi anlamında bir işletme devri bulunup bulunmadığı, davalı ile dava dışı A.. Ç.. Un Fabrikası San. Tic. Ltd. Şti. arasında varsa muvazaa olgusu net bir biçimde tespit edilerek sonucuna göre davalı şirketin işletme devri nedeniyle sorumlu olup olmadığı belirlemelidir.Eksik inceleme sonucu verilen karar hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.