Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/33290 K.2013/27231

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı Bakanlık avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davalı ... Yemekçilik Temizlik ve Turizm İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şirketine ait işyerinde 23.07.1997-01.02.2010 tarihleri arasında temizlik işçisi olarak çalıştığını ve emeklilik sebebi ile ... sözleşmesini feshettiğini işçilik alacaklarının ödenmediğini beyanla; kıdem tazminatı, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı hazine vekili, ... Devlet Hastanesinin 2004-2010 yılları arasındaki yemek ve temizlik işlerini ihale yolu ile davalı ... Yemekçilik Temizlik ve Turizm İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yüklendiğini ve davacının taleplerinden dolayı davalı Kurumun sorumlu olmadığını, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davalı işyerinde üçlü vardiya olduğunu, davacının tüm ulusal ve dini bayramlarda çalışmasının hayatın olağan akışına ters olduğunu, işçi yıllık izlenimi defterine imzası alınmak sureti ile davacıya yıllık izinlerinin kullandırılmış olduğunu ve davacıya kıdem tazminatı ücret bordrosu ile ödeme yapıldığını belirterek; davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı şirket cevap vermemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Dosyaya sunulan tarihsiz hizmet erbabı ücret bordrosu fotokopisine göre ./..

23.07.1997- 11.02.2010 arası çalışma dönemi için davacıya kıdem ve ihbar tazminatları ve yıllık ücretli izin ücreti olarak toplam net 16.102,75 TL ödeme yapıldığı, bordronun davacı tarafından itirazı kayıtsız olarak imzalandığı anlaşılmaktadır. Yargılama sırasında davacı vekili bordrodaki imzanın müvekkiline ait olup olmadığını davacının bilemediğini beyan etmiştir. Mahkemece davalının ödeme belgesinin aslının sunulmadığı ve yemin teklif etme hakkının davalı tarafından kullanılmadığı gerekçesiyle ödeme belgesi dikkate alınmadan dava konusu istekler hüküm altına alınmıştır.

Davacının dosyaya sunulan dava konusu kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti ödemesine dair ücret fotokopisi ve ibranamede imzasının bulunması, bordroda ödeme yapılan alacakların tutar olarak gösterilmiş olması, imzanın itirazı kayıtsız olması dikkate alınarak hakimin davayı aydınlatma göre kapsamında davcının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 169 vd maddelerine göre isticvap edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.

3- Davacı işçinin hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil çalışması yapıp yapmadığı taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

Davacı işçinin ulusal bayram ve genel tatillerde çalışma karşılığı ücretlere hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.

4857 sayılı ... Kanunu'nun 47. maddesinde, Kanun'un kapsamındaki işyerleri bakımından, ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışma karşılığı olmaksızın o günün ücretinin ödeneceği, tatil yapılmayarak çalışıldığında ise, ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücretin ödenmesi gerektiği hükme bağlanmıştır. 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunu'nun 2. maddesinde ise, resmi ve dini bayram günleriyle yılbaşı gününün genel tatil günleri olduğu açıklanmıştır.

Buna göre; genel tatil günleri, 1 Ocak, 23 Nisan, 19 Mayıs, 30 Ağustos günleri ile Arife günü saat 13.00’da başlanan üçbuçuk günlük Ramazan Bayramı ve Arife günü saat 13.00’de başlayan dörtbuçuk günlük Kurban Bayramı günlerinden oluşur. Ulusal bayram günü 28 Ekim saat 13.00' ten itibaren başlayan 29 Ekim günü de devam eden birbuçuk gündür. 2429 sayılı Kanun'un, 5892 sayılı Kanun'la değişik 2. maddesi uyarınca da, 1 Mayıs genel tatil günüdür. İşçinin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışıp çalışmayacağı toplu ... sözleşmesi veya ... sözleşmesiyle kararlaştırabilir

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını iddia eden işçi, bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda yer alan bayram ve genel tatil ücreti ödemesinin yapıldığı varsayılır. Bordroda ilgili bölümünün boş olması ya da bordronun imza taşımaması halinde işçi, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını her türlü delille ispat edebilir.

Ulusal bayram ve genel tatillerde çalışıldığının ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, yazılı delil niteliğindedir. Ancak, sözü edilen çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda, tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bununla birlikte, işyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

İmzalı ücret bordrolarından, ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin ödendiği ./..

anlaşılıyorsa, işçi tarafından daha fazla çalışıldığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin alacağının bordroda görünenden daha fazla olduğu yönünde bir ihtirazi kaydının bulunması halinde, ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıt taşımaması durumunda dahi, işçinin bordroda yazılı olanın dışında ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının yapıldığını yazılı delille kanıtlaması imkân dahilindedir.

Somut olayda, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil konusunda hesap yapılırken tanık anlatımları dikkate alınmıştır. Mahkemece, sözü edilen alacakların sadece bu tanıkların anlatımlarına dayanılarak yapılan hesaplamaya itibarla hüküm kurulması hatalıdır.

Oysa çalışmanın geçtiği yer resmi kuruma ait olup alt işverene verilen temizlik işini alan firmalardaki tüm çalışma süresine ait bordrolar ve eğer banka hesabına ücret ödemesi yapılıyorsa bunlara ilişkin ekstreler getirtilmelidir.

Ayrıca işyerinde yapılan çalışmalara ilişkin görev tanımları, işyerine giriş ve çıkışları gösteren kayıtlar ile puantaj belgeleri dosya arasına alınmalı, işyerinde kaç personel çalıştığı, bunların sözü edilen işyerinde haftada kaç gün, kaç saat çalıştıkları, işçilerin tümü için aynı saatlerde mi yoksa nöbet usulüne göre mi çalışmalar yapıldığı belirlenip, tüm deliller birlikte değerlendirilerek, gerekirse işyerinde uzman bilirkişi aracılığıyla keşif yapılarak, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil alacağının varlığı saptanmalıdır.

Mahkemece, olabildiğince yazılı delillere ulaşılarak tanık beyanlarının denetlenmesinden sonra karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır.

4-Sağlık Bakanlığının 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi uyarınca harçtan muaf olduğu gözetilmeksizin bakiye harçtan ve yargılama gideri içinde peşin harçtan sorumluluğuna hükmedilmesi de hatalı olup ayrı bir bozma sebebidir. Mahkemece eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.