Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/37871 K.2014/298

Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ...... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı işçi, iş sözleşmesinin davalı işveren tarafından geçerli sebep olmadan feshedildiğini ileri sürerek; feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminat ile boşta geçen süre ücretinin belirlenmesini istemiştir. Davalı işveren, iş sözleşmesinin işletmenin, işin ve işyerinin gereklerinden kaynaklanan sebeple feshedildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı işveren tarafından davacı işçinin iş sözleşmesi, Sümerbank kaynaklı kamu açığının tahsili amacıyla, şirketleri T...Pazarlama ve Dağ. Ltd. Şti.'nin yönetim ve denetiminin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından devralındığı, şirketlerinin faaliyet konusundaki iş hacminin %90'nın yine Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından yönetim ve denetimi devralınarak yakın bir geçmişte satışı yapılan grup şirketi B... Alkollü İçecekler San. Tic. A.

Ş.'nin üretmiş olduğu ürünlerin pazarlaması ve dağıtımı olduğunu, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından grup şirketi B.... Alkollü İçecekler San. Tic. A.Ş.'nin ihale yoluyla satışından sonra, şirketleri T... Pazarlama ve Dağ. Ltd.

Şti. için artık pazarlama ve dağıtım yapılacak ürün kalmadığından şirketlerinin ekonomik olarak kötü bir duruma düşmüş olup, bunun yanında şirket yönetim kurulunun yukarıda arz ettikleri ekonomik sebepler başta olmak üzere, bu nedenlerden kaynaklanan yapısal bazı değişiklikler de yapmak zorunda kaldığı gerekçesiyle 07.10.2009 tarihi itibariyle feshedilmiştir.

Dairemizin 21.09.2012 tarihli kararı ile “Mahkemece, aralarında işyerinin faaliyet konusunda uzman bilirkişinin de bulunduğu bilirkişi kurulu aracılığıyla gerekirse işyerinde keşif yapılarak, işyerinin dava dışı B.... Alkollü İçecekler San. Tic.

A.Ş.'nin ihale yoluyla satışından sonra ekonomik olarak kötü bir duruma düşmüş olup olmadığının, bu durumun davacının departmanına ve pozisyonuna etkileri, feshe sebep olan bu durumun kalıcı olmadığı, işverenin tutarlı davranıp davranmadığı, fesih dışında tedbirler alınması ile ekonomik sebeplerin ortadan kaldırılıp kaldırılmayacağı araştırılması gerekir.

Daha sonra istihdam fazlası olduğu belirlendiği takdirde, davacının davalı işverenin diğer bölümlerinde veya başka bir işyerinde değerlendirme imkanı olup olmadığı somut olarak saptanmalıdır.

Bunun için de Sosyal Güvenlik Kurumu'nun işçi alım ve çıkarılmasına ilişkin kayıtları getirtilmeli, işverenin kaç işçi çıkarttığı, fesih tarihinin öncesinde ve sonrasında yeni işçi alıp almadığı, işçi alınmış ise davacının alınan işçilerin niteliklerini taşıyıp taşımadığı tespit edilmelidir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde davanın kabulü hatalıdır.” şeklinde Mahkemenin davanın kabulüne ilişkin 17.06.2010 gün ve 2009/651 esas, 2010/268 karar sayılı kararı bozulmuştur.

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucunda, tarafların kabulünde olduğu üzere işyerinin tamamen kapandığı ve ticari faaliyetinin sona erdiğinden işyerinde keşif yapılmasının davaya bir katkısının olmayacağı hatta davayı uzatacağı gibi, gereksiz masrafa sebebiyet verileceğinden, keşif yapılmadığı belirtilerek, emsal dosyalarda alınan bilirkişi raporları ve mahkeme kararlarına göre, davalı işverenin iddialarını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı vekili emsal nitelikte olduğunu bildirdiği İzmir 5. İş Mahkemesi'nin 2012/325, İzmir 10. İş Mahkemesi'nin 2012/457, İzmir 7. İş Mahkemesi'nin 2012/370 ve İzmir 1. İş Mahkemesi'nin 2012/454 esas sayılı dosyalarında alınan bilirkişi raporlarını delil olarak sunmuş, mahkemece anılan dosyaların emsal niteliğinde olduğu kabul edilmiş, o dosyaların bilirkişi raporlarındaki tespit ve değerlendirmelere dayanılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

İzmir 5. İş Mahkemesi'nin 2012/325, İzmir 10. İş Mahkemesi'nin 2012/457 ve İzmir 7. İş Mahkemesi'nin 2012/370 esas sayılı dosyaları Dairemizce incelenmiş ve eksik inceleme gerekçesiyle bozma kararı verilmiştir.

İzmir 1. İş Mahkemesi'nin 2012/454 esas sayılı dosyası ise henüz temyiz incelemesinden geçmemiş olup, sözkonusu dosyada alınan bilirkişi raporundan, Sosyal Güvenlik Kurumundan celp edilen dönem bordrolarının davalının tüm işyerlerine mi, yoksa bazı şubelerine mi ait olduğu anlaşılamadığı gibi sözkonusu rapor, dava dışı B...Alkollü İçkiler Tic. A.Ş. işyerinde talimatla yapılan keşif sonucu düzenlenmiş olup, davalıya ait belgelerin (defterlerin) incelenemediği de belirtilmiştir.

Bilirkişi raporları karara dayanak yapılan emsal dosyalarda verilen kararlar ise eksik inceleme sebebi ile bozulduğuna göre, o dosyadaki bilirkişi raporlarının artık bu davada hükme dayanak kılınması mümkün değildir.

Bu durumda, uyulan bozma kararının gereğinin yerine getirilmesi bakımından ya sözü edilen emsal dosyalarda alınacak bilirkişi raporları getirtildikten ya da mahkemece oluşturulacak bilirkişi kurulundan rapor alınıp, diğer delillerle birlikte bir değerlendirmeye tabi tutulduktan sonra karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir.