Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/4883 K.2013/11093

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının, davalı işyerinde tıbbı tanıtım mümessili olarak çalıştığını, davalı tarafça iş akdine ekonomik koşullar çerçevesinde yeniden yapılandırma ve saha organizasyonunda toplu işçi çıkartılması gerekçesiyle son verildiğini, ileri sürülen fesih sebeplerinin geçerli olmadığını, davalı işverenliğin halen büyümekte olduğunu ve yeni eleman alımları yapıldığını, feshin son çare olma ilkesine uyulmadığını belirterek müvekkilinin işe iadesine ve yasal haklarına karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, davacının iş sözleşmesinin ekonomik nedenle toplu işçi çıkarmaya ilişkin İş Kanunu 29. madde hükümleri çerçevesinde feshedildiğini, sağlık sektöründe 2011 yılında yaşanan gelişmeler nedeniyle müvekkili şirketin zarar ettiğini, İş Kanunu 29. madde kapsamında feshin son çare olma ilkesinin aranamayacağını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, yargılama sırasında süre verilmesine rağmen davalı taraf İş Kanunun 29. maddesine dayanmasına rağmen bu uygulamayı yaparken işçi çıkarmalarda hangi objektif kriteri uyguladıklarına dair hiçbir delil bildirmediği, çıkartılan işçilerin vasıflarına, eğitim durumlarına, kişisel hallerine ilişkin herhangi bir belge veya bilgi sunmadığı, feshin geçerliliğini kanıtlamak zorunda olan işverenin fesih gerekçesini ispatlayamadığı gerekçesiyle işe iadeye karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Dosya incelendiğinde, davalı vekili tarafından delil olarak kurulu kararı, toplu çıkış bildirimleri, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları, işyeri mali belgeleri, eski ve yeni organizasyon şemaları gibi belgelerin sunulmuş olduğu görülmektedir. Bu belgeler ibraz edilmiş olmasına rağmen, mahkemece fesih gerekçesinin niteliğine göre bilirkişi incelemesi yaptırılmadan eksik inceleme ile yargılama sona erdirilmiştir.

Dairemize yansıyan, aynı işverene karşı açılmış, aynı tarihte gerçekleştirilmiş benzer fesih nedenini içeren dava dosyalarında, dava niteliği ve fesih nedenlerine göre iş ve sosyal güvenlik uzmanı, endüstri mühendisi ve mali müşavirden oluşan uzman bilirkişi kurulu marifetiyle işyeri kayıtları üzerinde inceleme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporlarında;

davalı şirketin 2009-2010-2011 yıllarına ait gelir tablosu ve 2012 yılı birinci çeyrek gelir tablosu ile davalı şirketin fesih öncesi 2011 yılı genel organizasyon yapısı, fesih sonrası 2012 yılı genel organizasyon yapısında görev unvan ve çalışan sayıları belirtilmek suretiyle, "İşletme gerekleriyle yapılan feshin temel şartı olan işletmesel karar ve bu kararın uygulanması sonucu işgücü fazlası haline gelme durumunu objektif ve bilimsel anlamda ortaya koyan çalışma norm kadro çalışması veya benzeri çalışmalardır.

Her ne kadar, davalı kurum norm kadro analizi ve çalışması adı altında bir analiz ve çalışma yapmamış da olsa dosyaya sunulan organizasyon şemalarından, fesih tarihi ile fesih tarihinden hemen sonra hatırı sayılır ölçüde bildirimli fesih yapması ve birçok tıbbı mümessilin işten çıkarılması bu konudaki ciddiyetini ve tutarlılığını göstermektedir. Bu bakımdan keyfi bir uygulama yapmadığı kanaati de güçlenmektedir.

Davalı şirketin işletmesel nitelikteki Yönetim Kurulu kararına uygun olarak toplu işçi çıkarma yoluna gittiği, bölge müdürü ve tıbbi mümessil sayısını azalttığı, davacı işçinin tecrübe, görev ve pozisyonuna yakın nitelikte olabilecek başka pozisyonlara yeni işçi alımı olmadığı, bu nedenlerle tutarlılık ve ölçülülük ilkesine uygun hareket edildiği sonucuna varılmaktadır" şeklinde görüş bildirildiği anlaşılmaktadır.

Bu yöndeki davaların reddine ilişkin hükümler Dairemizce onanmıştır. İşverence yapılan fesih işlemi açıklandığı şekilde geçerli nedene dayandığından işe iade isteğinin reddi gerekir.

Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.