Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/4983 K.2013/8675

...

DAVA

Davacı, kıdem, ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla mesai, ulusal bayram ve genel tatil, ücret alacağı ile hafta tatili ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, iş sözleşmesinin haksız şekilde işverence feshedildiğini ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile ücret, izin, fazla çalışma, hafta ve genel tatil alacakları istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, 17.08.2009 tarihinde ücretlerin ödenmemesi gerekçesi ile tek taraflı olarak feshettiğini, ihtarnamede belirtilen ücretlerin ve bir takım işçilik alacakların davacının da imzaladığı bordrolar ile zamanında ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının iş sözleşmesini fesihte haksız olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-İhbar tazminatı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı bir sebep olmaksızın ve usulüne uygun bildirim süresi tanımadan fesheden tarafın, karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminattır. Buna göre, öncelikle iş sözleşmesinin, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24. ve 25. maddelerinde yazılı olan sebeplere dayanmaksızın feshedilmiş olması ve 17. maddesinde belirtilen şekilde usulüne uygun olarak ihbar süresi tanınmamış olması halinde ihbar tazminatı ödenmelidir. Yine haklı fesih sebebi bulunmakla birlikte, işçi ya da işverenin Kanunun 26. maddede öngörülen hak düşürücü süre geçtikten sonra fesih yoluna gitmeleri durumunda, karşı tarafa ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü doğar.

İhbar tazminatı, iş sözleşmesini fesheden tarafın karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminat olması sebebiyle, iş sözleşmesini fesheden tarafın feshi haklı bir sebebe dayansa dahi, ihbar tazminatına hak kazanması mümkün olmaz. İşçinin 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi hükümleri uyarınca emeklilik, muvazzaf askerlik, evlilik gibi sebeplerle iş sözleşmesini feshetmesi durumunda ihbar tazminatı talep hakkı bulunmamaktadır. Anılan fesihlerde işveren de ihbar tazminatı talep edemez.

Somut olayda, davacı noter aracılığıyla çektiği ve davalıya 24.08.2009 tarihinde tebliğ edilen ihtarname ile ücret, yıllık izin ücreti ve asgari geçim indirimi alacaklarının ödenmediğini belirterek iş sözleşmesini haklı sebeple feshettiğini bildirmiş, alacaklarının yedi gün içerisinde ödenmesini talep etmiştir. Fesih, bozucu yenilik doğurucu irade beyanı olup, karşı tarafa ulaşmakla hüküm ve sonuçlarını meydana getirir.

Fesih beyanının, karşı tarafa ulaşmasından sonra fesihten dönülmesi, feshin sonuçlarının ortadan kaldırılması mümkün değildir. Bu itibarla davacının iş sözleşmesini feshettikten sonra işyerinde bir süre daha çalışmış olması sonuca etkili değildir. Taraflar arasında feshin ortadan kaldırılması ve iş sözleşmesinin devamı hususunda mutabakat sağlandığı da iddia ve ispat edilmiş değildir.

Davacının ödenmeyen alacaklarının varlığı sabit olduğuna göre, davacının iş sözleşmesini haklı sebeple feshettiğinin kabulü gerekir. Davacı, kıdem tazminatına hak kazanmış ise de ihbar tazminatı alamaz. Davacının ihbar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken kabulü hatalıdır.

3-Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Sözkonusu alacakların ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları şahit beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada gözönüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de iddia edilen dönemlerde çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille sözkonusu olabilir.

Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olandan daha fazla çalışmayı yazılı delille ispatlaması gerekir.

İşçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda da ihtirazi kayıt ileri sürülmemiş olması, ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının yazılı delille ispatlanması gerektiği sonucunu doğurmaktadır. Bu alacakların yazılı delil ya da şahitle ispatı imkan dahilindedir.

İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan şahitlerin anlatımlarına değer verilemez.

Dosya içeriğine göre davacının fazla çalışma alacağı talebi yönünden işveren tarafından sunulan 2007 yılının 12. ayına ait bordroda fazla mesai tahakkuku yapıldığı görülmektedir. Bordro imzasız olmakla birlikte işveren ödeme yaptığını ileri sürdüğüne göre, bu bordro davacıya gösterilerek tahakkuk eden fazla mesai ücretinin ödenip ödenmediği sorulmalı, banka aracılığıyla ödemenin sözkonusu olup olmadığı da açıklığa kavuşturulduktan sonra karar verilmesi gerekmektedir. Mahkemece gerekçe belirtmeden bu ay için hesaplanan fazla mesai alacağının kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

4-Davacının imzası bulunan 2009 yılı Ağustos ayı bordrosunda Brüt İzin Parası" başlığı altında 195,44 TL ödeme yapılmıştır. Yıllık izin ücretinin ödenmesi sebebi ile talebin reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi hatalıdır.