Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/6103 K.2013/15937

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili,müvekkilinin davalı kurumdan emeklilik nedeniyle ayrıldığını, yıllık izinlerinin kullandırılmadığını belirterek yıllık izin alacağının davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının yıllık izinlerini kullandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararı davalı temyiz etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu davacı işçinin Deniz İş Kanunu kapsamında kalıp kalmadığı ve yıllık izin alacağının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı iş Kanunu'nun 4.maddesinin l.fıkrasının (a) bendi uyarınca "deniz ve hava taşıma işlerinde çalışanlar" hakkında bu kanun hükümleri uygulanmaz deniz taşıma işlerinde çalışanlar hakkında 854 sayılı Deniz İş Kanunu uygulanmaktadır.

854 sayılı Deniz İş Kanununun 46.maddesine göre “Bu kanun (Deniz İş Kanunu) kapsamına giren gemi adamlarıyla bunların işveren veya işveren vekilleri arasında bu kanundan veya hizmet akdinden doğan davalar hakkında, 5521 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.

Deniz İş Kanununun 1.maddesi uyarınca. Deniz İş Kanunu: Denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk Bayrağını taşıyan ve yüz ve daha yukarı grostonilatoluk gemilerde bir hizmet akdi ile çalışan gemi adamları ve bunların işverenleri ile aynı işverene ait gemilerin grostonilatoları toplamı yüz veya daha fazla olduğu ve yahut işverenin çalıştırdığı gemi adamı sayısı 5 veya daha fazla bulunduğu takdirde bunların işverenleri hakkında uygulanır.

Diğer bir deyişle Deniz İş Kanunu kapsamında olmanın ön koşulu hizmet sözleşmesi ile çalışılan geminin Türk Bayrağı taşıması ve yüz veya daha yukarı grostonilatoluk gemi olması ve/veya aynı işverene ait gemilerin grostonilato toplamı yüz veya daha fazla olması ve yahut işverenin çalıştığı gemi adamı sayısı 5 veya daha fazla olması gerekir. Gemi Türk bayrağı taşımıyor ise bu gemi de çalışanlar hakkında Deniz İş Kanunu uygulanmayacaktır.

Somut olayda, davacı yıllık izin haklarının kullandırılmadığını belirtmiştir. Davalı taraf ise davacının yıllık izinlerinin kullandırıldığını beyan etmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacının Deniz İş Kanunu kapsamında çalıştığını belirterek bu kanuna göre davacının yıllık izin alacağını hesaplamıştır. Dosya kapsamından davacının Deniz İş Kanunu kapsamında gemi adamı olup olmadığı hususu açıklığa kavuşturulmamıştır. Hal böyle olunca davacının gemi adamı olup olmadığı kuşkuya yer vermeyecek şekilde ortaya konulmalı, davacının gemi adamı olmadığı tespit edilmesi halinde davalı işyerinde geçerli olan toplu iş sözleşmelerine göre yıllık izin sürelerinin tespit edilmesi gereklidir. Mahkemece eksik araştırma ile karar verilmesi hatalıdır.