Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2013/7785 K.2013/16510

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının iş sözleşmesinin geçerli sebep olmaksızın feshedildiğini, fesih bildiriminde ifade edilen sebeplerin personel çıkartılmasını gerektirmediğini, fesihte keyfi davranıldığını, son çare ilkesine uyulmadığını belirterek müvekkilinin işe iadesine ve kanuni haklarına karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili, müvekkili kurumun tüzel kişiliği haiz olduğunu, Dış Ticaret Müsteşarlığına bağlı olup, 5910 sayılı Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un geçici maddesinde "personel giderlerinin %40'ını aşan birliklerin genel sekreterlikleri bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 yıl içinde personel giderlerini bu seviyeye getirmekle yükümlüdür" hükmünün ye raldığını, kurumun kanunun yayınlandığı tarih itibarı ile personel giderlerinin, gelirlerin %80'i oranında olduğunu, bir takım tasarruf tedbirlerinin alındığını, bu çerçevede başka emekliliği gelenler olmak üzere bir çok personelin iş sözleşmesinin feshedildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece verilen işe iade kararı, Dairemiz tarafından yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunun hüküm vermeye elverişli incelemeleri içermediği gerekçesiyle araştırmaya yönelik olarak bozulmuştur. Bozma ilamına uyan mahkeme yeniden bilirkişi incelemesi yaptırmış, feshin geçersizliğine ve işe iadeye dair karar vermiştir.

Temyiz:

Kararı davalı temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Dosya içeriğine göre, 5910 sayılı Kanun'un 19/4 maddesi, Birliklerin ve Tim’in personel giderleri, gelirlerinin yüzde kırkını geçemez hükmü ile geçici madde 1/4, personel giderlerini gelirlerin yüzde kırkını aşan birliklerin genel sekreterlikleri, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç yıl içinde personel giderlerini bu seviyeye getirmekle yükümlüdür hükmünü içermektedir.

Ayrıca Türkiye İhracatçılar Meclisi ile İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki Yönetmeliğin 4/5-d maddesinde, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üçüncü yılın sonunda personel giderlerinin gelirlerin yüzde kırkından fazla olması ya da sonraki dönemlerde iki yıl üst üste personel giderlerinin gelirlerin yüzde kırkından fazla olması düzenlemesi mevcuttur.

İdari memur olan davacının iş sözleşmesi, sözü edilen kanuni düzenleme gerekçe gösterilmek suretiyle % 40'lık oranın üç yıl içinde tutturulması amacı ile tasarruf tedbirleri alındığı ve uygulamasına geçildiği, bu tedbirlere rağmen personel giderlerinin belirlenen sınırlar üzerinde bulunması dikkate alınarak feshedilmiştir.

Bozma ilamı sonrasında alınan bilirkişi raporunda, 2008-2009-2010-2011 yıllarında personel giderlerinin gelirlere oranının % 40’tan yüksek olduğu, 2012 yılında ise % 35 olarak gerçekleştiği belirlenmiştir. Feshin 31.05.2010 tarihli olduğu dikkate alındığında, personel giderlerinin gelirleri aştığı rakam hareketleri ile sabittir. Personel sayısındaki azaltma zaten bu yüzden gerekli görülmüş ve personel azaltımı ile sonraki yıllarda belirtilen oran aşağı çekilebilmiştir.

Kanuni düzenlemede yer alan üç yıllık sürenin beklenmesi gibi bir zorunluluk bulunmamaktadır, zira söz konusu mevzuat değişikliği ile amaçlanan artık gelirleri aşan personel giderlerinin düşürülmesidir ve alınan bu tedbir ile düşüş sağlanmıştır. Açıklanan sebeple iş sözleşmesinin feshi geçerli sebebe dayanmaktadır ve işe iade talebinin reddi gerekirken hatalı gerekçe ile işe iadeye karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.