Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2014/25681 K.2014/27879

Hüküm süresi içinde davalı ve dahili davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı işçi, iş sözleşmesinin geçerli sebep olmadan sendikal nedenlerle işverence feshedildiğini ileri sürerek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini, boşta geçen süre ücret ve diğer haklar ile işe başlatılmama halinde ödenmesi gereken tazminatın belirlenmesini istemiştir. Davalı vekili, işçinin kendi rızası ile işten çıktığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak; davalı şirketler arasında asıl işvergn alt işveren ilişkisi ve organik bağ bulunduğu, davalı işverenin iş sözleşmesini haklı bir nedene dayanarak fesh ettiğine ilişkin dosyaya somut bir delil sunmadığı, ayrıca iş sözleşmesinin davalı yanca haklı nedenle fesh edilmesi halinde, iş sözleşmesinin neden ve hangi gerekçe ile fesh edildiğinin usulüne uygun bir ihtarname ve tebliğ ile bildirilmediği, dinlenen tanık beyanlarından, Curuf denilen maddenin donması sebebi ile davacının işine son verildiğinin belirtildiği, işte kullanılan paletli makinalardan birinin bozulmuş olduğu,

tek makina ile iki ocağın işini yapmak zorunda kalan davacının her iki ocaktaki curufa yetişememesi sebebi ile curufun donduğu, işveren yetkilisini aradığı ancak yetkilinin tek makina ile devam etmesini istediği, davacının tek makina ile her iki ocağın işini yapmaya çalıştığı, işe yetişemediği içinde curufun donduğu, curufun donma işinde davacıya atfedilebilecek bir kusurun bulunmadığı ve davalıların uğramış olduğu zararında olmadığı, bu nedenlerle feshin geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hüküm, kanuni süresi içinde, davalı ve dahili davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusu olup, normatif dayanak 4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. ve devamı maddeleridir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesine göre otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorunadır.

İş Kanunu’nun 18. maddesi bakımından işçinin davranışlarından kaynaklanan sebepler, işçinin aynı Kanunun 25/11. maddesinde öngörülen sebepler niteliğinde ve ağırlığında olmayan, işyerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen, sözleşmeye aykırı davranışlarıdır. İşçinin davranışı ancak işyerinde olumsuzluklara yol açması halinde geçerli sebep olabilir. İşçinin sosyal açıdan olumsuz bir davranışı, toplumsal ve etik açıdan onaylanmayacak bir tutumu işyerinde üretim ve iş ilişkisi sürecine herhangi bir olumsuz etki yapmıyorsa geçerli sebep sayılamaz.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesinin ikinci fıkrasına göre feshin geçerli nedene dayandığım ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.

Dosya içeriğine göre, davacının 11/08/2008 - 31/10/2010 tarihleri arasında dava dışı Ç.. M.. Petrol Taşımacılık Pazarlama ve Tic. Ltd.

Şirketinin işçisi olarak Tosçelik şirketinin işyerinde kepçe operatörü göreviyle çalıştığı, yazılı fesih bildirimi yapılmadığı, davalının savunmasında, davacının iş sözleşmesini kendisinin feshettiğini, 1 ay içinde 4 gün işe gelmediğini, cürufların donmasına neden olarak işyerini zarara uğrattığını, iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini ileri sürdüğü, davacının, cürufların donması nedeniyle iş sözleşmesinin haksız olarak işverence feshedildiğini beyan ettiği, T.. firmasınca verilen personel giriş kartında firma isminin Ç..Pazarlama olarak yazıldığı, dava dışı T..

Profil ve Sac. End. A.Ş. ile Ç.. M.. Petrol Taşımacılık Paz. ve Tic. Ltd.

Şti. arasında Tozçelik şirketinin çelikhane ünitesindeki curufu kamyonlara yüklemek, curuf sahasını sürekli temiz tutmak, kanal temizliği, kireç toplamak ve ark ocağı kireç bunkerini beslemek, ferro alyajları bunkere yüklemek, elen ferro alyazları istiflemek, SDM'nin tufalım atmak, pota curufunu kamyona yüklemek, pota curuf sahasındaki çelik artıklarını ayırmak, toz toplama ünitesinin tozlarını atmak, hurda ön ısıtma ve yanma odasının altını temizlemek, hurda tasnifi, hurdalık sahanın temizliği işlerinin 01.02.2010- 31.01.2011 tarihleri arasında yapılması konusunda hizmet alım sözleşmesi imzalandığı,

ilk kararın Dairemizce, “....Mahkemece, davalı olarak gösterilmeyen T.. Profil ve Sac. End. A.Ş. ile Ç.. M.. Petrol Taşımacılık Paz. ve Tic. Ltd.

Şirketine davanın teşmil edilmesi için davacıya süre verilerek, verilen süre içinde davacı tarafından bu dava arkadaşına davanın teşmil edilmesi halinde öncelikle asıl işveren-alt işveren ilişkisinin Kanuna uygun olup olrnadığı veya muvazaaya dayanıp dayanmadığı yönünde incelemeye tabi tutulması, daha sonra işin esasına yönelik inceleme yapılması, davanın bu dava arkadaşına teşmil edilmemesi halinde ise davanın sıfat yokluğundan reddine karar verilmesi, taraf teşkilinin sağlanması halinde Ç.. şirketleri arasındaki ilişkinin niteliği tesbit edilerek birlikte istihdam olgusunun incelenmesi, davacının yaptığı iş dikkate alınarak,

curuf işinin kaç kişi ile yapılabileceği, curufun donmasının sebeblerinin neler olabileceği, davacının bu konuda kusurunun bulunup bulunmadığı, işveren zararının ne kadar olduğu bilirkişi marifetiyle araştırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.” gerekçesiyle bozulduğu, mahkemece bozma ilamına uyulduğu anlaşılmıştır.

Somut olayda, curuf temizleme işinde paletli ve lastikli olmak üzere birden fazla aracın kullanıma hazır bekletildiği, iki yıldan fazla aynı işte çalışan, tecrübeli işçi olan davacının, curuf temizleme işinde kullanılan asıl araç bozulduktan sonra, yedek aracı kullanmadığı gibi kullanmayı da denemediği,

amirinin diğer araçlarla idare edecek kadar çalış demesine rağmen, asıl araç bozuldu diye hiçbir iş yapmadığı dikkate alındığında, bu olumsuz eyleminin 4857 sayılı Kanun'un 25/11. maddesinde öngörülen sebepler niteliğinde ve ağırlığında olmasada, işyerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen, sözleşmeye aykırı davranışlar niteliğinde olduğu ortada olup, iş sözleşmesinin geçerli nedenle feshedilmesi şartlarının oluştuğu gözetilmeden davanın reddi yerine kabulüne yönelik yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirir.

Belirtilen nedenlerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.