Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2014/26973 K.2016/1083

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı, davalı Belediye nezdinde su deposunda bekçi olarak çalıştığını, davalı işveren işyerinde uygulanmakta olan toplu iş sözleşmesinden faydalandığını ve çalışması boyunca bir kısım işçilik alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek, izin, ikramiye, hafta tatili, genel tatil ve gece çalışma zammı alacaklarını istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, sunulan belgelerden de anlaşılacağı üzere davacının tüm hak ve alacaklarının ödendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dairemizce, iş sözleşmesinin feshinde ödenmesi gereken izin ücreti, geniş anlamda ücret içinde değerlendirilmemiş ve 4857 sayılı İş Kanunu'nun 34. maddesinde sözü edilen bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faize karar verilemeyeceği kabul edilmiştir. O halde, izin ücreti için uygulanması gereken faiz, kanuni faiz olmalıdır.

Somut olayda; dava konusu izin alacağına kanuni faiz uygulanması gerekirken bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faize hükmedilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Davacı işçinin genel tatil ve hafta tatili ücreti ile gece çalışma zammına hak kazanıp kazanmadığı hususlarında taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Hafta tatili gününde çalıştığını iddia eden işçi, norm kuramı uyarınca bu iddiasını ispatla yükümlüdür. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp ispatlanmadıkça, imzalı bordroda yer alan hafta tatili ücreti ödemesinin yapıldığı varsayılır. Bordroda ilgili bölümünün boş olması ya da bordronun imza taşımaması halinde, işçi hafta tatilinde çalışma yaptığını her türlü delille ispat edebilir.

Hafta tatillerinde çalışıldığının ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, yazılı delil niteliğindedir. Ancak, sözü edilen çalışmanın bu tür yazılı belgelerle ispatlanamaması durumunda tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. Hafta tatili çalışmalarının yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkân dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

İmzalı ücret bordrolarında hafta tatili ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından daha fazla çalışıldığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin hafta tatili alacağının bordroda görünenden daha fazla olduğu yönünde bir ihtirazı kaydının bulunması halinde, hafta tatili çalışmalarının ispatı her türlü delille yapılabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazı kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin bordroda yazılı olanın dışında hafta tatillerinde çalışmaların yazılı delille kanıtlaması mümkündür. Bordrolarda tahakkuk bulunmasına rağmen bordroların imzasız olması halinde ise, varsa ilgili dönem banka ve tüm ödeme kayıtları celp edilmeli ve ödendiği tespit edilen miktarlar yapılan hesaplamadan mahsup edilmelidir.

Hafta tatili çalışmasının yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.

Genel tatil alacağı bakımından da aynı ilkeler geçerlidir.

Gece çalışma zammı bakımından; davalı işveren işyerinde uygulanmakta olan ve davacının da yararlandığı toplu iş sözleşmelerinde 20:00-06:00 saatleri arasındaki çalışmanın gece çalışması olduğu düzenlendikten sonra, yıllar itibari ile yürürlükte olan toplu iş sözleşmelerinde gece çalışmasına ilişkin farklı düzenlemelere gidildiği ve gece çalışması yapan işçilere ücretinin belli oranda zamlı olarak ödenmesinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Somut olayda; davacının çalışması bakımından 31.08.2008 tarihine kadar olan dönem için imzalı nöbet çizelgeleri bulunmaktadır. Nöbet çizelgelerinin incelenmesinde; davacının hep 07:00-16:00 vardiyasında çalıştığı ve çalışmasının haftanın her günü devam ettiği anlaşılmaktadır. Bu sebeple imzalı işyeri kaydına dayanması sebebi ile 31.03.2008 tarihine kadar olan dönem bakımından hafta tatili ve genel tatil alacağı hesabında isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ancak, her gün 07:00-16:00 vardiyasında çalışan işçi için 31.03.2008 tarihine kadarki dönem için gece çalışma zammı hesaplanması dosya kapsamına uygun olmadığı gibi, bu alacak bakımından bilirkişi hesabı da denetime elverişli değildir.

Bu sebeple, öncelikle varsa 31.03.2008 tarihinden sonraki döneme ilişkin nöbet çizelgeleri celp edilmeli, kayıt olduğunun anlaşılması halinde dava konusu hafta tatili ve genel tatil alacakları kayıtlara göre, kayıt olmayan dönem ise tanık anlatımlarına göre hesaplanmalıdır.

Gece çalışma zammı bakımından ise, 31.03.2008 tarihine kadar olan dönem bakımından hesaplama yapılmamalı, 31.03.2008 tarihinden sonraki dönem ise kayıt olup olmamasına göre ayrı bir değerlendirmeye tabi tutulmalıdır.

Ayrıca, dosyadaki bordrolarda “pazar %200” açıklaması ile tahakkuklar bulunduğu anlaşıldığından, bordronun imzalı olması halinde bu dönemler hafta tatili alacağı hesabından dışlanmalı, imzasız olması halinde ise banka aracılığı ile ödendiğinin ispatlanması halinde hesaplanan miktardan mahsup edilmelidir. Eksik inceleme ve araştırma ile denetime elverişsiz bilirkişi raporuna dayanılarak sonuca gidilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.