Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2014/35943 K.2015/66

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili; davalılar arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi kapsamında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığını ve müvekkilinin iş sözleşmesinin haksız ve sendikal sebeple feshedildiğini belirterek davanın kabulü ile; feshin geçersizliği ve davacının işe iadesine karar verilerek, işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken sendikal tazminat ile boşta geçen süre ücret ve diğer haklarının belirlenmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... vekili; davacının, ...'de istihdam edilen bir personel olmayıp iş sözleşmesi ile diğer davalıya bağlı olarak çalıştığını, bu sebeple ... yönünden davanın husumet yokluğu sebebi ile reddinin gerektiğini, esasa ilişkin olarak ise, sendikal faaliyet sebebiyle iş sözleşmesinin feshi iddiasının gerçek dışı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalı ... vekili; işin yönetim ve denetiminin diğer davalı tarafından yerine getirildiğini, davalılar arasında hukuka uygun bir alt-asıl işveren ilişkisinin bulunduğunu, davacının iş sözleşmesinin haklı nedenle müvekkili şirket tarafından feshedildiğini, sendikal sebeple fesih iddiasının doğru olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece dosya kapsamına göre; davacının iş sözleşmesinin haklı ya da geçerli sebeple feshedildiği iddiasının davalı tarafça ispat edilememesinden dolayı davacının alt işveren olan davalı ...'nde işe iadesine ve feshin geçersizliğine ayrıca feshin sendikal sebeplere dayanması nedeniyle işe başlatmama tazminatının bir yıllık brüt ücret tutarında belirlenmesine ve dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden asıl işveren ve alt işveren ilişkisi bulunan davalıların dayanışmalı olarak sorumlu olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Temyiz:

Karar davalılar tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık feshin sendikal sebebe dayanıp dayanmadığı noktasında toplanmaktadır.

6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun “sendika özgürlüğünün güvencesi” başlıklı 25. maddesinin birinci fıkrasına göre; işçilerin işe alınmaları, belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri, belli bir sendikadaki üyeliği sürdürmeleri veya üyelikten çekilmeleri veya herhangi bir sendikaya üye olmaları veya olmamaları şartına bağlı tutulamaz; üçüncü fıkrasına göre; işçiler, sendikaya üye olmaları veya olmamaları, iş saatleri dışında veya işverenin izni ile iş saatleri içinde işçi kuruluşlarının faaliyetlerine katılmaları veya sendikal faaliyette bulunmalarından dolayı işten çıkarılamaz veya farklı işleme tabi tutulamaz.

Aynı maddenin beşinci fıkrasına göre ise sendikal sebeple iş sözleşmesinin feshi halinde işçi, 4857 sayılı Kanun’un 18., 20. ve 21. madde hükümlerine göre dava açabilir ve iş sözleşmesinin sendikal sebeple feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanun'un 21. maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir.

Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, işyerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, işyerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, işyerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.

Dosya içeriğine göre; davacının büro elemanı olarak davalılar arasında imzalanan ve yapılan iş itibariyle hukuka uygun olarak kurulan hizmet alım sözleşmesine istinaden alt işveren ... nezdinde çalıştığı anlaşılmaktadır. Davacı, davalı ...'nin ...'da kurulu işyeri ...

Depo'da sezon yoğunluğunda yaşanan deneyimli personel açığı sebebi ile operasyonel sıkıntıları önlemek adına 14.05.2013 tarihi itibariyle görevlendirilmiş, yeni görev yerinde işbaşı yapmadığı için 15.05.2013 tarihinde iş sözleşmesi feshedilmiştir. Davacıya yöneltilen görevlendirme yazısı değişiklik önerisi niteliğini taşımadığı gibi, davacı tarafından da buna ilişkin olarak altı iş günü içerisinde yazılı olarak yapılmış bir kabul beyanı da bulunmamaktadır.

Ayrıca, her ne kadar davalı taraf iş sözleşmesi ile, davalı tarafça yapılacak görevlendirmelerin davacı tarafından kabulünün taahhüt edildiğini savunmuş ise de, söz konusu görevlendirmeye dayanak gerekliliğin varlığı konusunda davalı tarafından ispat yükünün yerine getirilmediği açıktır.

Somut olayda, davacının iş sözleşmesinin sendikal sebeple feshedildiğinin ispat yükünün davacı işçiye ait olduğu, yukarıda belirtilen ölçütler çerçevesinde davacı tarafından bu iddianın ispatlanamadığı anlaşılmaktadır. Öte yandan davacının iş sözleşmesinin, 4857 sayılı İş Kanunu 22. maddesindeki usule aykırı olarak ve davalı tarafından ispatlanan geçerli bir sebebe dayanılmaksızın feshedildiği sabittir. Bu sebeple davacı davalı ...'ne ait işyerine iade edilmeli, mali sonuçlardan ise davalıların müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna karar verilmelidir.

Sonuç:

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı İş Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.