Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/12832 K.2016/18601

...

DAVA

Davacı, ücret, yıpranma primi, akdi ikramiye, ilave tediye ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme,isteğin reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı vekili, davalı işyerinde önce geçici, 2007 yılından itibaren de belirsiz süreli sözleşme ile kadrolu işçi statüsünde çalışan davacının yetkili olan KOOP - İŞ sendikası üyesi iken iş kolu tespitindeki değişiklik sebebi ile bu kez sözleşme yetkisine sahip olan Türkiye Yol İş Sendikasına 2010 Ekim ayında üye olduğunu, böylece 15.11.2010 tarihinden geçerli olmak üzere iş verenle bu sendika arasında imzalanan 2. dönem toplu iş sözleşmesinde yararlanmaya başladığını, uygulanan toplu iş sözleşmesinde ücret ve diğer hakların işçinin pozsiyonuna, sözleşme ekindeki pozisyon cetvelinde gösterilen derece ve kademelere göre belirlendiğini,

toplu iş sözleşmesine göre davacının durumu belirlenirken bu iş yerinden önceki kıdemi dikkate alınmaksızın yeni işe girmiş gibi 1. derece 1. kademe seviyesinde intibak yapıldığını, bunun sonucunda yevmiye ve diğer alacakların 01.03.2013 tarihine kadar eksik ödendiğini, 4. dönem toplu iş sözleşmesinde geçici 3. maddesi ile geçmişte hatalı yapılan intibak düzeltilmiş ise de bu maddenin sonuna bu hatadan dolayı geriye doğru fark alacaklarının ödenmeyeceğine dair haksız kanuna ve eşitlik ilkesine aykırı bir düzenleme eklendiğini, düzeltilen haklarla intibakın başlangıcının 15.11.2010 olduğunu,

intibakta hata yapıldığının kabul edilmesine rağmen ödemelerin hatanın yapıldığı tarih yerine 01.03.2013 tarihinden başlatılmasının hukuka açıkça aykırı olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, ücret, yıpranma primi, akdi ikramiye ve ilave tediye farklı alacaklarının faizleri ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın zaman aşımına uğradığını, davacının alacaklarını net olarak talep etmesinin gerektiğini, dava konusu talep ile ilgili olarak 01.03.2013 - 28.02.2015 yürürlük süreli TİS in geçici 3. maddesine göre yapıalcak intibak sebebi ile toplu iş sözleşmesinin yürürlülük tarihinden geriye doğru herhangibir fark ödemesi yapılmayacağı, bu hüküm ile KOOP - İŞ sendikası üyesi iken iş kolu değişikliği nedeni ile Yol İş sendikası üyesi olan işçilerin intibakının yapılış şeklinin düzenlendiğini, idareci bu hüküm kapsamında işlem tesis edildiğini, toplu iş sözleşmelerinin tarafları bakımından bağlayıcı nitelik taşıdığını,

sözleşmeden yararlanacak işçiler arasında faydalınalacak hükümler ve hükümlerin kapsamı bakımından farklılıklar oluşabileceğini, tarafların farklı işçi gruplarına farklı hükümlerin uygulanmasını kararlaştırabileceğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı davacı taraf temyiz etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık sendika üyeliği sonrası toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlandırılırken hesaplamalarda yeni dönem toplu iş sözleşmesinde esas alınması ve sendika üyelik tarihi itibariyle derece ve kademesi intibakına yapılmasına rağmen geriye dönük ödeme yapılıp yapılmayacağı konusundadır.

Davalı işyeri IV. dönem toplu iş sözleşmesinin geçici 3. maddesinde “Başka kamu kurumlarından kanunla devredilen işçiler ile idarenin başka bir işkolundaki işyerinden işkolu değişen işçilerin bu sözleşmeden doğan her türlü hak ve menfaatlerinin hesaplanmasında devredildiği işyerinde veya işkolundaki geçen çalışma süresi bu işyerinde geçmiş gibi dikkate alınır (yıllık ücretli izin hakkı, kıdem ve ihbar tazminatının hesaplanmasında dikkate alınan çalışma süresi, pozisyon değişikliği sınavında aranan çalışma süreleri v.b). Ancak, yapılacak intibak nedeniyle bu toplu iş sözleşmesinin yürürlük tarihinden geriye doğru herhangi bir fark ödemesi yapılmayacaktır.” hükmü yer almaktadır.

Somut dosyada davacının Yol-İş sendikasına üye olduğunu, davalı işyerince toplu iş sözleşmesi hükümleri doğrultusunda daimi kadroya geçmeden önce çalıştığı döneme ilişkin olarak intibakının yapıldığını ancak geriye dönük olarak fark ücretleri ile ilgili ödemelerin yapılmadığını, 15.11.2010 -01.03.2013 tarihleri arası için geriye doğru üyelik tarihinden itibaren olan fark alacaklarının ödenmesini talep etmiştir.

Taraflar arasında davacının Yol-İş sendikası üyeliği konusunda ihtilaf bulunmamakla birikte davacı işçinin 1.12.2010 tarihinde Yol İş Sendikasına üye olduğu anlaşılmıştır. Davalı işyeri tarafından davacıya, geçici işçi olarak işe başladığı tarihten daimi kadroya geçtigi tarihe kadarki hizmet süresinin toplamına göre yeniden derece ve kademesi belirlediği, buna göre de ücret intibakını yapmış olduğu görülmüştür.

Ancak yapılan ödemeler için davalı işyerinde yapılmış, 01.03.2013 -28.02.2015 yürülük süreli IV. dönem toplu iş sözleşmesinde başlangıcının esas alındığı, fark ücretlerin bu tarihten itibaren hespalanarak davacıya ödendiği, öncesi için ise bir ödeme yapılmadığı görülmüştür. Davalı işyeri IV. dönem toplu iş sözleşmesinin geçici 3. maddesinede yer alan hüküm nedeniyle yürürlük tarihinden geriye doğru herhangi bir fark ödemesi yapılmayacağını savunduğu görülmüştür.

Mahkemece ise davalının savunması doğrultusunda; toplu iş sözleşmesinin yürürlülük tarihinden geriye doğru herhangi bir fark ödemesi yapılamayacağı'' hükmünün getirildiği, toplu iş sözleşmesinin tarafları bakımından bağlayıcı nitelik taşıdığı, üyesi olan davacı adına vekaleten sendika tarafından imzalanan sözleşmenin bir kısım maddelerinin davacıyı bağlamayacağının iddia edilemeyeği, serbest idare ile imzalanan toplu iş sözleşmesinden sonra işçi aleyhine olan maddenin eşitlik ilkesine aykırı olduğunu iddia etmenin iyi niyet hükümleri ile bağdaşmayacağı, geçici 3. madde hükmünün son derece açık olduğu,

işçilerin toplu iş sözleşmesinde yer alan farklı intibak hükümleri sebebi ile farklı intibaka tabi tutulmalarının eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmeyeceği, bu nedenle davalı tarafından yapılan intibak işlemi ve devamındaki ücret ve işçilik haklarının ödemelerinin toplu iş sözleşmesine ve yasaya uygun olduğu gerekçeleri ile davacının taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Davalı işyerinde imzalanan ve dava konusu alacakları kapsayn dönemde yani II. ve III. dönem toplu iş sözleşmesinin 98. ve 99. madde hükümlerinde kadame ilerlemesi ve derece terfine ilişkin düzenlemeler mevcuttur.

Buna göre “ Kademe ilerlemesi" başlıklı 98. maddesinin (a) bendinde "En az bir yıl iş sözleşmesi ilişkisi bulunmak, bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmak, bulunduğu derecede ilerleyeceği kademe bulunmak, değerlendirme fişinde kişisel davranış bakımından en az 7 puan ve toplam 60 puan almak şartıyla her yıl Şubat ayı içerisinde işçilere bir kademe ilerlemesi yapılır ve izleyen Mart ayı başından itibaren uygulanır." Yine “derece terfii" başlıklı 99. maddesinde, "işçilerin çok dereceli pozisyonlarda, alt derecelerden üst dereceye terfi edebilmeleri için;

a) bulundukları derecede 2 yıl çalışmış olmaları, b) kademe ilerlemesine hak kazanmaları, c) bir önceki kademe ilerlemesi yapmış olması ve son yıla ait değerlendirme fişinde de en az 7 puan almış olması, d) terfi edebileceği üst derece olması şartır. Derece terfii kademe ilerlemesi yapıldıktan sonra ve kademe ilerlemesine hak kazandığı dönemlerde yaptırılır. Derece terfi ile işçi ancak bir üst dereceye yükselebilir.

Derece terfiine hak kazanan işçi, kademe ilerlemesi yapıldıktan sonra bulunacak gündeliğine, bulunduğu derece ile yükseleceği derecenin birinci kademe gündelikleri arasındaki fark ilave edilmek suretiyle bulunacak rakam, yükseltilebileceği derecenin kademeleri arasında mevcutsa bu kademeye, değilse bu rakama en yakın lehte kademeye terfi ettirilir.

Derece terfiine esas tarihler ve derece terfiine esas teşkil eden kademeye 103. maddeye göre tespit edilen 1 mart günü esas teşkil eder."hükmü yer almıştır.

01.03.2013 -28.02.2015 yürülük süreli 4. dönem toplu iş sözleşmesinin geçici 3. maddesinde başka kamu kurumlarında kanunla devredilen işçilerin bu sözleşmeden doğan her türlü hak ve menfaatlerinin hesaplanmasında devredildiği işyerinde geçen çalışma süresi bu işyerinde geçmiş gibi dikkate alınacağı düzenlemesi ile önceki durumu düzelttiği, ancak bu kez de yapılacak intibak sebebiyle bu toplu iş sözleşmesinin yürürlük tarihinden geriye doğru herhangi bir fark ödemesi yapılmayacağı düzenlemesi ile davacının geriye doğru hak taleplerinin önüne geçmek için yeni bir düzenleme yapıldığı anlaşılmaktadır.

IV. dönem toplu iş sözleşmesinde başlangıç tarihinden sonra intibakları yapılmış ve davacının ücretinin de buna göre belirlendiği görülmüştür. Bu sebeple mahkemece, davacının, dava konusu alacaklarının başlangıcı tarihi açısından toplu iş sözleşmesinin 98. ve 99. maddeleri dikkate alınarak kademe ilerlemesi ile derece terfine esas teşkil eden dönemlerden itibaren hesaplanması gerekmektedir. Mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.