Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/15011 K.2017/22

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı,...1990 yılından itibaren mevsimlik işçi statüsünde çalışırken 02/02/2001 tarihinde daimi işçi kadrosuna geçirildiğini, 2005 yılında ... ... kapanması ile ...naklen ataması yapılarak çalıştığını, Bakanlığın daha sonra ... adını aldığını, 15.07.2012 tarihinde emekli olara işten ayrıldığını, daimi kadroya geçirilirken yeni işe giren işçiye göre intibakının yapıldığı, oysa mevsimlik çalıştığı dönemdeki çalıştığı süreler dikkate alınarak intibakının yapılması ve toplu iş sözleşmesindeki ücret zamlarının da bu intibaka göre belirlenecek ücret üzerinden hesaplanması,

ayrıca idarenin oluru ile uzun yıllar kendi pozisyonu dışında üst pozisyonda çalıştırıldığından toplu iş sözleşmesi 28. madde gereğince zam uygulanması gerektiği belirtilerek fark ücret, ikramiye, ilave tediye alacakları ile, davacının mevsimlik çalıştığı dönemde senede 11 ayı aşan çalışma yaptığı dönemler için yıllık izne hak kazandığı belirtilerek sözü edilen ve ödenmeyen yıllık izin ücreti emeklilik ile muaccel olduğundan yıllık izin ücreti alacağının hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, zamanaşımı definde bulunarak, 2005 yılında 5286 sayılı Kanun'un geçici .... maddesi çerçevesinde, ... Bakanlığına devredilen işçilerden dava açmamaları veya açılmış dava varsa feragat etmeleri şartı ile... mevsimlik işçi statüsünde çalıştıkları sürelerin Yargıtay 7. Hukuk Dairesinden onanan emsal nitelikteki ... kararı dikkate alınarak derece ve kademe terfiinde dikkate alınacağının belirtildiği ve bu doğrultuda davacının mevsimlik statüde geçirdiği toplam 6 yıl 13 günlük sürenin değerlendirilerek daimi kadroya geçiş sırasındaki yanlışlığın düzeltildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, işçilerin kamu işveren ve işçi sendikası arasında yapılan protokol kapsamında daimi kadroya geçirildiği, bu kapsamda ödenecek ücretlerini bildiği ve rıza gösterdiği, davacının uzun bir süre sonra fark ücret talebinde bulunmasının dürüstlük kuralı ile bağdaşmayacağı gerekçesi ile fark alacakların reddine karar verilmiş, ödenmeyen yıllık izin ücreti dava dilekçesindeki talep edilen miktar doğrultusunda hüküm altına alınmıştır.

Karar, süresi içerisinde davacı ... davalı tarafından temyiz edilmiştir.

...-Taraflar arasındaki ilk uyuşmazlık geçici işçilikte geçen sürenin sürekli işçi kadrosuna geçildikten sonraki dönemde kademe ve dereceye esas alınıp alınmayacağı konusundadır.

Dosya içeriğine göre geçici işçilikte geçen sürenin sürekli işçi kadrosuna geçildikten sonraki dönemdeki kademe ve dereceye esas alınmamasının imzalanan protokole uygun olduğundan bahisle fark ücret alacağı taleplerinin reddine karar verilmiştir. Dairemizin daha önceki emsal kararları da bu yöndedir.

Ancak Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.11.2015 tarihli, 2015/7-1115 esas ve 2015/2541 sayılı kararında geçici işçilikte geçen sürelerin daimi kadroya geçişte kademe ve derece intibakında dikkate alınması gerektiği kabul edildiğinden uygulama birliği, hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkeleri uyarınca, emsal Yargıtay kararları doğrultusunda davacının intibakının yapıldığı yönündeki davalı savunması da değerlendirilerek davacının derece ve kademesi yeniden belirlenmeli ve varsa fark alacaklar hüküm altına alınmalıdır.

2-Taraflar arasındaki diğer uyuşmazlık davacının yıllık ücretli izin alacağına hak kazanıp kazanmadığı ve hak kazandığı yıllık izin sürelerinin miktarı konusundadır.

Çalışmanın sadece yılın belirli bir döneminde yoğunlaştığı işyerlerinde yapılan işler mevsimlik iş olarak tanımlanabilir. Söz konusu dönemler işin niteliğine göre uzun veya kısa olabilir. Her zaman aynı miktarda işçi çalıştırmaya elverişli olmayan ve işyerinde yürütülen faaliyetin niteliğine göre işçilerin her yıl belirli sürelerde yoğun olarak çalıştıkları ve fakat yılın diğer döneminde işçilerin iş sözleşmelerinin ertesi yılın faaliyet dönemi başına kadar ara vermeyi gerektiren işler mevsimlik iş olarak değerlendirilebilir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 53/3. maddesi uyarınca, mevsimlik işlerde yıllık ücretli izinlere ilişkin hükümler uygulanmaz. Bir başka anlatımla, mevsimlik işçi, 4857 sayılı Kanun'un yıllık ücretli izin hükümlerine dayanarak, yıllık ücretli izin kullanma veya buna dayanarak ücret alacağı isteminde bulunamaz. Hemen belirtmek gerekir ki, 53/3. maddede ki kural, nispi emredici kural olup, işçi lehine bireysel iş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesi ile yıllık ücretli izne ilişkin hükümler düzenlenebilir ve mevsimlik işçiler için yıllık izin hakkı tanınabilir.

4857 sayılı Kanun'un 53. maddesinde mevsimlik işlerde yıllık izin hakkının doğmayacağı belirtilmiş ise de, yılın ne kadar bölümünde çalışılma halinde mevsimlik iş sayılacağı yönünde bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Öyle ki yılın tamamına yakın bir bölümünde çalışılma halinde Anayasal temeli olan dinlenme hakkının tanınmasının gerekeceği açıktır.

Dosya içeriğine göre, davacı mevsimlik çalıştığı dönemde yıllık onbir ayı aşan çalışmaları bakımından yıllık izne hak kazanacağını belirterek buna ilişkin yıllık izin ücreti talebinde bulunmuştur. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda, toplu iş sözleşmesinin geçici dördüncü maddesi gereğince davacının geçici çalıştığı dönemde, yıllık izne hak kazanmayacağı belirtilerek daimi kodroya geçirildiği dönem sonrası için ödenmeyen ve kullandırılmayan yıllık izin alacağı hesaplanmış ve mahkemece hüküm altına alınmıştır.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, dava dilekçesi içeriğine göre davacının, daimi kadroya geçirildikten sonraki dönem içerisinde yıllık izinlerinin eksik kullandırıldığı yönünde bir iddiası ve bu dönemde eksik kullandırılan yıllık izinlere ilişkin ücret alacağı talebi bulunmadığından sözkonusu kabul 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesinde düzenlenen taleple bağlılık kuralına aykırıdır.

Mevsimlik işçi olarak çalıştığı dönemde yıllık izne hak kazandığı sürelerin tespiti bakımından giriş çıkış yaptığı tarihler dikkate alınarak bu tarihler arasında onbir ayın üzerinde çalışması olan dönemlerde davacı yıllık izne hak kazanacaktır. Anılan dönemde, yıllık izne hak kazandığı her bir yıl için yıllık izin süresi belirlenirken geçmiş dönem parçalı hizmetleri toplamına göre hesaplanan kıdemi dikkate alınarak toplu iş sözleşmesinde sözkonusu kıdeme tekabül eden izin günü üzerinden hesaplama yapılmalıdır. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.