Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/166 K.2015/8

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkili sendikanın 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 5. maddesinin birinci fıkrasında belirtilen “Sağlık ve Sosyal Hizmetler” hizmet kolunda örgütlü bulunduğunu ve aynı kapsamında faaliyet gösterdiğini, aynı kanunda belirtilen kamu görevlileri sendikalarının üye sayılarının tespitine ilişkin usul ve esaslar çerçevesinde ...

Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 15.05.2013 tarihinde yapılan toplantı ile sendika üye sayılarının tespit edildiğini, buna göre davalı ... sendikasının 514, müvekkili sendikanın ise 466 üyesi bulunduğunun imza altına alındığını, ancak üyelikten istifa eden 31 kişinin bir ay içerisinde vermiş olduğu dilekçeler ile istifalarını geri almış olmalarına rağmen 26 kişinin davalı sendika üyesi gösterildiğini ve beş kişinin ise müvekkil sendika üyesi olarak gösterilmediğini, Yargıtay kararları ve ...

Başkanlığı görüşlerine göre, istifanın, çekilme bildiriminin kuruma verilmesinden otuz gün sonra geçerli olacağı göz önüne alındığında bu süre içerisinde istifa iradesinden bir dilekçe ile vazgeçilebileceğini, dolayısıyla dava konusu 31 kişinin müvekkili sendika üyesi olduklarının tespiti gerektiğini ileri sürerek ... Sendikası üyesi sayılması ve ... Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yetkili sendikanın ... Sendikası olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ... Sendikası vekili öncelikle yetki itirazında bulunmuş, esasa ilişkin olarak da, dava tarihi itibariyle henüz tespit sürecinin tamamlanmadığını, sendika üyelik tespit çalışmalarına ... Bakanlığı tarafından devam edildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Türkiye ... Kurumu vekili de öncelikle yetki itirazında bulunmuş, esasa dair ise kurum tarafından yapılan tespitin doğru olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalılar temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Dava, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 30. maddesi kapsamında üye sayılarının tespitine esas alınacak kurumlarca düzenlenen tutanağa ve üye sayılarına itiraz ile işyerinde yetkili sendikanın tespiti istemine ilişkindir.

4688 sayılı Kanun'un 30. maddesine göre;

“Sendika ve konfederasyonların üye sayılarının belirlenmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

a) Kurumlarca yapılacak tespit;

Tespite ilişkin toplantıya kurumun işveren vekili ile tahakkuk memuru veya mali hizmetler birimi yetkilisi ve kurumun hizmet kolunda faaliyette bulunan sendikalardan birer temsilci katılır. Toplantı her yıl 15 Mayıs tarihinden sonra beş iş günü içerisinde kurumca belirlenerek sendikalara bildirilen yer ve günde yapılır.

Bu Kanuna tâbi olarak kurumda çalışan kamu görevlilerinin, 15 Mayıs tarihi itibarıyla listesi ile üyelerinden aidat kesintisi yapılan sendikaların üyelerini gösterir liste, toplantıya katılanlarca değerlendirilir. Bu değerlendirmeden sonra, toplam kamu görevlisi sayısı ile sendika üyesi kamu görevlilerinin sendikalara göre toplam sayılarını belirten tutanak toplantıya katılan taraflarca imzalanır. İmzalı tutanak, kamu işvereni ve sendikalarca Mayıs ayının son iş gününe kadar ... Bakanlığına gönderilir.

Kurumların taşra teşkilatları, yukarıdaki esaslara göre tarafların katılımı ile yapılacak toplantı neticesinde düzenlenecek tutanakları kurum merkezinde yapılacak tespitte değerlendirilmek üzere 15 Mayıs tarihini takip eden iki iş günü içerisinde kurum merkezine gönderirler. Bu tutanaklar kurum merkezinde tarafların katılımı ile tek tutanak haline getirilir.

b) ... Bakanlığınca kurumlardan ve sendikalardan gelen müşterek imzalı listeler üzerinden yapılacak tespit;

... Bakanlığı, kurumlarda çalışan toplam kamu görevlisi sayısı ile sendikalar itibarıyla üyelik kesintisi yapılan üye sayılarını dikkate alarak her yıl 15 Mayıs tarihi itibarıyla hizmet kollarındaki bütün kamu görevlileri sayısı ile hizmet kolundaki sendikaların üye sayılarını tespit eder. Buna göre (…) kamu görevlileri sendikaları ile konfederasyonların toplam üye sayısını belirler ve sonuçları her yıl temmuz ayının ilk haftasında Resmî Gazetede yayımlar.

Sonuçların yayımı tarihinden itibaren beş işgünü içinde kamu görevlileri sendikaları ile konfederasyonlarının üye sayılarının yanlışlığı iddiasıyla sendika ve konfederasyonlarca Ankara İş Mahkemesine itiraz edilebilir. Mahkeme itirazı onbeş gün içinde karara bağlar.”

Görüldüğü üzere, 4688 sayılı Kanun'un 30. maddesindeki düzenlemeye göre kamu görevlileri sendikalarının üye sayılarının tespitinde iki aşama söz konusudur. İlk aşama, kanunda “Kurumlarca yapılacak tespit” olarak ifade edilmiştir.

Bu tespit, kurumların taşra teşkilatlarında çalışan kamu görevlisi sayısının ve bunların sendikalara göre dağılımlarının bir tutanakla tespit edilmesi, daha sonra bu tutanakların kurum merkezlerine gönderilmesi ve kurum merkezlerinde taşra teşkilatlarından gelen tutanakların tek bir tutanak haline getirilmesi şeklindedir. İkinci aşama ise kanunda “... Bakanlığınca kurumlardan ve sendikalardan gelen müşterek imzalı listeler üzerinden yapılacak tespit” olarak ifade edilmiştir.

Bu tespit, ilk aşama tamamlandıktan sonra kurumlardan gönderilen tutanaklar ve sendikalardan gönderilen listeler üzerinden hizmet kollarındaki bütün kamu görevlileri sayısı ile hizmet kolundaki sendikaların üye sayılarının belirlenmesi şeklindedir.

Bu açıklamalar ışığında belirtmek gerekir ki, kanun metninden de açıkça anlaşılacağı üzere, hukuki olarak geçerlilik arz edecek ve üye sayısı yönünden esas alınacak tespit ise, ikinci aşamadaki ... Bakanlığı tarafından yapılacak olan tespittir. Bu itibarla, Bakanlık tarafından üye sayıları tespit edilip, bu tespit Resmi Gazete'de yayımlanmadan üye sayılarına yahut kurum tutanaklarına itiraz mümkün değildir.

Bir başka ifadeyle, kamu görevlileri sendikaları tarafından üye sayılarına itiraz istemli dava açılabilmesi için, üye sayılarının ... Bakanlığı tarafından tespit edilmesi ve bu tespitin Resmi Gazete'de yayımlanması bu davanın açılabilmesi için önşarttır. Bu sebeple kanunda üye sayılarının Resmi Gazete'de yayımı tarihinden sonra dava açılabileceği öngörülmüş ve kurumlarca yapılan tespitlere karşı herhangi bir itiraz yoluna yer verilmemiştir.

İnceleme konusu davada da davacı sendika tarafından, 4688 sayılı Kanun'un 30. maddesi gereğince, kamu görevlileri sendikalarının üye sayılarının tespitine esas alınacak olan kurum tutanağına itiraz edilmiş ve toplamda otuzbir kişinin davacı sendika üyesi sayılması talep edilmiştir. 2013 yılına ilişkin kamu görevlileri sendikaları üye sayıları ise ... Bakanlığı tarafından 06.07.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanmış olup, dava ise bu aşamadan önce açılmıştır. Yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere, üye sayılarına ilişkin Bakanlık tespiti Resmi Gazete'de yayımlanmadan bu dava açılamaz. Şu halde, mahkemece, anılan gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: