Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/18327 K.2017/22879

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının ... Rehberlik ve Müşteri Hizmetleri A.Ş. alt işveren, davalı ...Ş.'nin asıl işveren olarak gözüktüğü ... Telekom Müdürlüğünde bulunan ... çağrı merkezinde 11.09.2007 – 19.02.2012 tarihleri arasında müşteri temsilcisi olarak çalıştığını, davacının Haber-İş Sendikasının üyesi olduğunu, toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının ödenmemesi sebebi ile haklı nedenle işten istifa ederek ayrıldığını, bu sebeple davacının iş sözleşmesinin feshinde haklı olduğunu bildirerek kıdem tazminatı ve yıllık izin alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı ...vekili, davacının ... Rehberlik ve Müşteri Hizmetleri A.Ş.'nin işçisi olduğunu, ... .... Sendikası ile ... Rehberlik ve Müşteri Hizmetleri A.Ş. arasında imzalanmış herhangi bir toplu iş sözleşmesi bulunmadığını, davacının davalı şirket ile Haber-İş Sendikası arasında imzalanmış olan toplu iş sözleşmesinden de yararlanmasının mümkün olmadığını, davanın öncelikle husumetten reddinin gerektiğini, davacının iddiasının aksine herhangi bir muvazaadan söz edilemeyeceğini, bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... Rehberlik ve Müşteri Hizmetleri A.Ş. vekili; diğer davalı ... AŞ arasında asıl işin bölünerek alt işverene verilmesi durumunun söz konusu olmadığını, davacının üyesi olduğu sendikanın dahili davalı şirketin bağlı olduğu iş kolunda faaliyet gösterme ve örgütlenme yetkisinin bulunmadığını, dolayısıyla toplu iş sözleşmesi maddelerinin uygulanamayacağını beyanla haksız ve yersiz açılan davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davalı ... AŞ ile dahili davalı ... Rehberlik ve Müşteri Hizmetleri A.Ş. arasındaki hizmet alım sözleşmeleri, yapılan işin mahiyeti ve yeri, emir ve talimat alınan yetkililer dikkate alındığında, davalı ... ... ile dahili davalı ... Rehberlik ve Müşteri Hizmetleri A.Ş arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin mevcut olduğu değerlendirilerek davanın kısmen kabulü yönünde hüküm kurulmuştur.

Temyiz:

Karar, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Gerekçe:

1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalıların tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Taraflar arasında davacının dava konusu alacaklarının hesabında toplu iş sözleşmesi hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı uyuşmazlık konusudur.

2- Davacının talebi iş yerinde geçerli olan toplu iş sözleşmelerinden yararlanması gerektiğine ilişkindir. Bu noktada tespiti gereken husus, davacının kayıtlar üzerinde dava dışı ... Rehberlik ve Müşteri Hizmetleri A.Ş. işçisi olarak görülse de gerçekte davalı şirketin işçisi olup olmadığının tespiti gerekmektedir. Yargıtayın önceki yerleşik kabulü, ilişkinin muvazaalı olduğu yönündedir. Ancak iş kolu tespitine ilişkin kararın Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleştiği 05.07.2012 tarihinden itibaren muvazaa olgusunun bulunmadığı Dairemizce de kabul edilmektedir. Bu durumda 05.07.2012 tarihinden önceki alacak talepleri bakımından eski kabul ve uygulama yani muvazaanın kabul edildiği uygulamanın devam etmesi gerekmektedir.

Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 05.07.2012 tarihli 2012/18720 esas 2012/26716 karar sayılı ilamında ... Rehberlik ve Müşteri Hizmetleri A.Ş şirketinin iş kolunun haberleşme olmadığının tespit edilmesiyle muvazaa olgusunun ortadan kalktığını bu sebeple davacının toplu iş sözleşmesinden doğan haklarını talep edemeyeceğinden davaların reddine karar verilmiştir. Türk ... A.Ş ve dava dışı ...

Rehberlik ve Müşteri Hizmetleri A.Ş arasındaki ilişkinin Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin anılan iş kolu tespiti kararından önceki dönemler için bu ilişkinin muvazaalı olduğu kabul edilerek uygulamalar yapılmış, bu yönde verilen kararlar Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşmiştir.

O halde “iş kolu tespiti kararına kadar olan dönemler için” muvazaa olgusu konusundaki istikrar kazanan yargısal uygulamaların dikkate alınarak “bu dönemlere” ait davacının tüm isteklerinin değerlendirilmesi gerekir.

Davacının iş akdinin 19.02.2012 tarihinde sona erdiği görüldüğünden davalı ve dava dışı ... Rehberlik ve Müşteri Hizmetleri A.Ş şirketi arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğu kabul edilerek, değerlendirmenin ona göre yapılması gerektiği, buna göre de, davacının işyerinde geçerli olan toplu iş sözleşmelerinden yararlanması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Bu durumda dava konusu kıdem tazminatı ile yıllık izin ücretinin toplu iş sözleşmesi hükümleri dikkate alınarak hesaplanması ve hüküm altına alınması gerekmektedir. Ayrıca mahkeme gerekçesinde davacının toplu iş sözleşmesinden tam olarak yararlandırılmamasının haklı fesih sebebi olarak kabul edildiği belirtilip hüküm kısmında toplu iş sözleşmesini esas almayarak hesaplama yapan bilirkişi raporuna göre karar verilerek çelişki yaratılması da isabetiz olup bozmayı gerektirmiştir.