Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/22862 K.2017/28397

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının davalı kurumda 06.03.1998 yılından beri temizlikçi, çaycı, odacı olarak çalıştığını, 01/02/2013 günü iş akdinin feshedildiğinin ve işyerini terketmesinin istenildiğini, davacının haftanın 5 günü işyerinde çalıştığı, yemek ve yol ücreti aldığını, yıllardır alt işveren değişsede kurumda çalışmaya devam ettiğini, emir ve talimatların kurum personeli tarafından verildiğini, iş akdinin haksız feshedildiğini beyanla kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ve fazla mesai ücreti alacaklarının tahsilini istemiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı şirket vekili, husumet ve zamanaşımı itirazında bulunarak, tüm işverenlik yetkilerinin asıl işverence kullanıldığını, kendilerinin işverenlik sıfatının bulunmadığını, 31/12/2012-11/02/2013 tarihleri arasında şirketlerinde çalıştığını, Kurum ile yapılan ihalenin sona ermesi üzerine 04/02/2013 tarihinde davacıyı ... İkiz Kuleler Teknoloji Merkezinde görevlendirdiklerini, ihtarın tebliğinden itibaren iki iş günü içerisinde işe başlamaz ise istifa etmiş sayılacağının kendisine ihtar edildiğini, davacının işe başlamadığından istifa ettiğini, yıllık izin ve fazla mesai alacağı da bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

Davalı kurum vekili ise zamanaaşımı ve husumet itirazında bulunarak sorumluluğun alt işverenlere ait olduğunu kurumun sorumlu olmadığını savunmuştur.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, son alt işveren davalı şirketin ihale süresinin 31/01/2013 tarihinde dolduğu, farklı bir şirketin ihaleyi aldığı ve davacının da aralarında olduğu 10 temizlik işçisinin ... tarafından çalıştırılmak istenmemesi gerekçe gösterilerek davalı şirket tarafından işyerlerinin değiştirildiği, davacıya çalışma şartları ve ücretinde hiçbir değişiklik olmaksızın işyerinin ...

İkiz Kuleler olarak değiştirildiği yönünde davalı şirket tarafından ... 25. Noterliği'nin 05.02.2013 tarihli ihtarnamesinin gönderildiği ve 2 iş günü içerisinde işyerinde başlaması gerektiğinin bildirildiği, davacıya ihtarnamenin 06/02/2013 tarihinde tebliğ edildiği halde ...

İkiz Kulelerde iş başı yapmadığından iş akdinin 11/02/2013 tarihinde işverence feshedildiği, işveren tarafından yapılan feshin haklı nedene dayandığı gerekçesiyle kıdem ve ihbar tazminatının reddine, yıllık izin ve fazla çalışma ücreti talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının tüm davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Davacının iş akdinin kim tarafından feshedildiği ve feshin haklı nedene dayanıp dayanmadığı uyuşmazlık konusudur.

İşverene ait bir ya da birkaç işyerinde belli bir süre çalışmış bir işçinin, işini kaybetmesi halinde, işinde yıpranması, yeni bir iş edinmede karşılaşacağı güçlükler ve işyerine sağladığı katkı göz önüne alınarak, geçmiş hizmetlerine karşılık işveren tarafından kanuni esaslar dahilinde verilen toplu paraya “kıdem tazminatı” denilmektedir. Kıdem tazminatının koşulları, hesabı ve ödeme şekli doğrudan yasalarla düzenlenmiştir.

Kıdem tazminatı, feshe bağlı haklardan olsa da, iş sözleşmesinin sona erdiği her durumda talep hakkı doğmamaktadır.

Somut olayda davacı iş akdinin 01/02/2013 günü işverence feshedildiğini iddia etmiştir. Davalılar arasındaki ihalenin bitim tarihi 31/01/2013 tarihidir. İhalenin bitiminde davacı da dahil 10 kişinin asıl işverence çalıştırılmak istenmediği dosya kapsamıyla sabittir.

Davalı şirket tarafından davacıya başka işyerinde çalışma teklif edildiği beyan edilmiş ve ihtarname ibraz edilmiş ise de ihtarname 05/02/2013 tarihidir. Keza işverence sunulan işten ayrılış ve işe giriş bildirgelerinde 31/01/2013 te nakil kodu ile işten ayrılış yapıldığı, 01/02/2013-03/02/2013 arası 1064671 sicil nolu işyerinden nakil kodu ile 04/02/2013 tarihinde (tekliften önce) ... ikiz kulelerde ise giriş 11/02/2013 tarihinde işten ayrılış bildirgesi verildiği bu bildirgelerin de ... ya veriliş tarihinin en erken 09/02/2013 tarihi olduğu hiçbirinde davacı imzası bulunmadığı tespit edilmiştir. Davanın açılış tarihi de 08.02.2013 tarihi olup bu tarih öncesindedir.

Eylemli fesih 01/02/2013 tarihinde gerçekleştiğinden bu tarihten sonraki kayıtlara itibar edilemez. Davacının iş akdi işverence haksız feshedildiğinden kıdem ve ihbar tazminatının kabulüne hükmedilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile reddi hatalı olmuştur.

3-Taraflar arasındaki diğer uyuşmazlık, işçinin kullandırılmayan izin sürelerine ait ücretlere hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

4857 sayılı İş Kanununun 59 uncu maddesinde, iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde, işçiye kullandırılmayan yıllık izin sürelerine ait ücretlerin son ücret üzerinden ödeneceği hükme bağlanmıştır. Yıllık izin hakkının ücrete dönüşmesi için iş sözleşmesinin feshi şarttır. Bu noktada, sözleşmenin sona erme şeklinin ve haklı nedene dayanıp dayanmadığının önemi bulunmamaktadır.

Yıllık izinlerin kullandırıldığı noktasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan işveren, işçiye yemin teklif edebilir.

Dosyada, davacının 29/04/2011-15/05/2011 arası izin talebine dair 28/04/2011 tarihli ve 13/02/2012-07/03/2012 arası izin kullanmak isteğine dair 11/02/2012 tarihli imzalı ve onaylı izin formları bulunmaktadır. Söz konusu belgeler hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü kapsamında davacıya gösterilerek belgelere karşı beyanları alınarak sonuca gidilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozma nedenidir.