Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/26650 K.2018/6602

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, davacının işe girdiği 01.11.1999 tarihinden itibaren yevmiyelerinin Toplu İş Sözleşmeleri, protokoller ve davalı ... genelgelerine uygun olarak tespiti istemi ile dava açtığını, çalıştığı dönem içerisinde 2004 yılına kadar Türkiye Orman İş Sendikasının, bu tarihten sonra da Tarım Orman İş Sendikasının ve bu sendikanın 03.05.2008 tarihindeki 2821 sayılı Kanunun 27. maddesindeki katılma nedeni ile Öz Orman İş Sendikasının üyesi olduğunu, işe girdiği tarihten itibaren ücretindeki artışların Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine, protokol ve Genel Müdürlük genelgelerine uygun yapılmadığını, alacaklarının eksik ödendiğini,

ayrıca haftada 45 saatin üzerinde çalıştığını buna rağmen karşılığı olan fazla mesai ücretinin ödenmediğini, gerek ödenmeyen gerekse saat ücreti hesabına göre yapılan eksik ödeme nedeni ile maddi zarara uğradığını, hafta tatili ve bayram çalışmalarının karşılığının da ödenmediğini ayrıca yevmiye hesabına göre eksik ödendiğini öne sürerek, fark ücret, ilave tediye ve ikramiye alacakları ile fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının fazla çalışmasının bulunmadığı; sair alacak taleplerinin bordroya yansıtılmak suretiyle davacıya ödendiği gerekçesiyle bilirkişi raporu doğrultusunda davanın reddine karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2- Davacı işçinin fazla mesai çalışması yapıp yapmadığı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir.

Somut uyuşmazlıkta; dosya içerisinde beyanlarına başvurulan tanıklar, davacının haftanın 6 günü 08.00-16.00 arası çalıştığını, yazın bu çalışmanın 08.00-20.00 arası olduğunu beyan etmişlerdir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, puantaj kayıtları, makine kontrol kartları ve imzasız ücret bordrolarının birbiri ile uyumlu olduğu belirtilerek ödenmemiş fazla çalışma ücreti alacağı olmadığı belirtilmiş ise de, bilirkişi raporu denetime elverişli değildir.

Dosya içerisinde bulunan puantaj kayıtlarında çalışılan günler belirtilmiş olup çalışma saatlerinin bulunmadığı görülmektedir. Sunulan makine kontrol kartları tüm hesaplama dönemini kapsamamakta, ücret bordroları ise banka kanalıyla ödenmiş olsa dahi davacının imzasını taşımamaktadır.

Açıklanan nedenler ile Mahkemece aldırılacak denetime elverişli bilirkişi raporu ile zamanaşımı savunması gözetilerek belirlenecek uyuşmazlık dönemi bakımından kayıt sunulan dönem için kayıtlara göre, kayıt sunulmayan dönem için tanık beyanlarına göre, her hafta için ayrı ayrı hesaplama yapılarak davacının fazla çalışması bulunup bulunmadığı belirlenmeli, var ise o ay için ücret bordrolarında tahakkuk ettirilmiş fazla çalışma ücret alacağı bordrolar imzasız olduğundan mahsup edilmeli, bu hesaplama yöntemine göre ödenmemiş fazla çalışma ücreti alacağı bulunduğunun tespiti halinde kayıt sunulan dönem için takdiri indirimsiz, kayıt sunulmayan dönem için ise takdiri indirim ile alacak hüküm altına alınmalıdır.

Bu yönler gözetilmeden karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.