Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/29675 K.2018/8942

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı-karşı davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz talebinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, iş akdine işçi tarafından haklı olarak son verildiğini öne sürerek, kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma, hafta tatili, dini ve milli bayram fazla çalışma ücreti olarak açıklamıştır.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı vekili; davanın reddini savunarak ihbar tazminatı istemli karşı dava açmıştır.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davacının fazla çalışma ücretlerinin bordrolarda tahaakkuk ettirilerek banka hesabına ödendiği, hizmet akdinin davacı tarafından haklı bir nedene dayanmaksızın feshedilmiş olduğu,feshe bağlı olmayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı ve fazla mesai alacaklarının bulunduğuna dair bir delil elde edilemediği gerekçesiyle davanın reddine, davacının haklı bir nedene dayanmaksızın iş akdine son vermiş olması nedeniyle ihbar tazminatı istemine yönelik karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davacı -karşı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacı-karşı davalı işçinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Taraflar arasında davacının fazla çalışma yapıp yapmadığı ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacakları konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Fazla çalışma yaptığını iddia eden işçi bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Ücret bordrolarına ilişkin kurallar burada da geçerlidir. İşçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda görünen fazla çalışma alacağının ödendiği varsayılır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tarafların, tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir. İşçinin fiilen yaptığı işin niteliği ve yoğunluğuna göre de fazla çalışma olup olmadığı araştırılmalıdır.

İmzalı ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından gerçekte daha fazla çalışma yaptığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin fazla çalışma alacağının daha fazla olduğu yönündeki ihtirazi kaydının bulunması halinde, bordroda görünenden daha fazla çalışmanın ispatı her türlü delille yapılabilir. Bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda, işçinin bordroda belirtilenden daha fazla çalışmayı yazılı belge ile kanıtlaması gerekir.

Aynı ispat kuralları ulusal bayram ve genel tatil ücret alacağı için de geçerlidir.

Somut uyuşmazlıkta, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda ücret bordroları ile davacının ...

Bankası hesabının incelenmesinden; tanık beyanlarında belirtildiği gibi fazla çalışmanın ağırlıklı olarak dini bayramların bulunduğu aylarda yoğunlaştığı, diğer aylarda da fazla çalışma ve Ulusal bayram ve genel tatil ücretinin FM-1 ve FM-2 adı altında tahakkuk ettirilerek davacının banka hesabına ödendiği, ulusal bayram ve genel tatil günleri olan 01 Ocak, 23 Nisan, 01 Mayıs, 19 Mayıs, 30 Ağustos, 29 Ekim günlerinde tahakkuk bulunduğu, ödemelerinin banka kanalıyla yapılması nedeniyle ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışıldığının yazılı delille ispatlanamadığı kabul edilmiştir.

Mahkemece bu rapora itibar edilerek fazla çalışma ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma yetersiz, değerlendirme ise yanılgılıdır.

Davalı işyerinde satış elemanı olarak çalışan davacı işyerinde parmak izi ile giriş çıkış kayıtlarının bulunduğunu öne sürerek bu kayıtlara delil olarak dayanmıştır. İmzalı ücret bordrolarının aksi ancak yazılı delil ile ispatlanabilir.

Mahkemece, davalı işveren işe giriş kayıtlarını sunması için yöntemince kesin süre verilmeli, işverence kayıtların sunulması halinde bu kayıtlara itibar edilip edilemeyeceği değerlendirilmeli, işverence kayıt sunulmaması halinde, davacı işçi tarafından sunulan döneme ait işyeri kayıtları esas alınarak bu kayıtların sunulduğu aya ilişkin imzalı ücret bordrosu var ve bordronun aksi ve fazlası işe giriş kaydı ile ispatlanıyorsa bu kayda itibar edilerek kayıt sunulan dönem için hesaplama yapılmalıdır.

Işe giriş çıkış kaydı sunulmayan dönem için zamlı tahakkuk içeren imzalı ücret bordroları bulunan aylar hesaplamadan dışlanmalıdır.

Ancak, işçiye bordro imzalatılmadığı halde, fazla çalışma ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti tahakkuklarını da içeren her ay değişik miktarlarda ücret ödemelerinin banka kanalıyla yapılması durumunda, davacıdan banka kayıtlarına ihtirazi kayıt ileri sürmesi beklenemeyeceğinden ödenenin üzerinde fazla çalışma yapıldığının ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışıldığının tanık delili ile ispatlanması mümkündür.

Bu durumda, tanık beyanlarına göre fazla çalışma ve ulusal bayram ve genel tatil ücret alacağı hesaplanmalı banka kanalıyla ödenen miktar mahsup edildikten sonra bakiye fazla çalışma ve ulusal bayram ve genel tatil ücret alacağı bulunup bulunmadığı belirlenmelidir. Tahakkuk bulunan aylar için ise tanık beyanlarından hareketle hesaplama yapılmalıdır. Mahkemece bu hususlar gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

3-Taraflar arasında davacı işçinin kıdem tazminatına, davalı işvereni ihbar tazminatına hak kazanıp kazanmadığı da uyuşmazlık konusudur.

Davacı işçi, işçilik alacaklarının ödenmemesi nedeniyle iş akdini haklı olarak sona erdirdiğini öne sürmüştür. İş akdini haklı da olsa kendisi fesheden tarafın ihbar tazminatı isteme hakkı bulunmadığından. Mahkemece davacı işçinin ihbar tazminatı talebinin reddedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Ne var ki, davacı işçi, haklı feshi işçilik alacaklarının ödenmemesine dayandırdığına göre, davacının az yukarıda açıklanan şekilde yapılacak araştırma ile fazla çalışma ve ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacağı bulunup bulunmadığı belirlenmeli sonucuna göre davacı işçinin kıdem tazminatı, davalı işverenin ise karşı dava yolu ile talep etmiş olduğu ihbar tazminatı hakkında bir karar verilmelidir.

Mahkemece belirtilen hususlar gözetilmeden karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.