Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/73 K.2016/7402

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, müvekkilinin 31.07.2007 ilâ 20.01.2012 tarihleri arasında alt işveren ... Hizmetleri A.Ş. nezdinde, asıl işveren ... A.Ş. yanında çalıştığını, 05.03.2008 tarihinde davalı sendikaya üyelik için başvuruda bulunduğunu, ... 11. İş Mahkemesinin 2009/900 esas, 2010/460 karar ve ... 16. İş Mahkemesinin 2010/46 esas, 2010/488 karar sayılı ilamlarıyla ...

A.Ş. işletmesinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinden yararlanması gerektiğine karar verildiğini, ancak verilen kararlarda toplu iş sözleşmesindeki alacak kalemlerinden üyeliğinin işverene bildirildiği tarih olan 28.05.2009 tarihinden itibaren yararlanabileceğinin belirtildiğini, müvekkilinin üyeliğinin sendikaca işverene geç bildirildiğini ve bu suretle maddi zarara uğradığını ileri sürerek üyelik tarihi ile bildirim tarihi arasında toplu iş sözleşmesi gereğince alması gereken ancak alamadığı maddi zararının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davalı sendika vekili, davacının hiçbir tarihte ... A.Ş. işçisi olmadığını, dolayısıyla davacının üye olduğu tarihten üyeliğinin bildirildiği tarihe kadar sendika ile ... A.Ş. arasında bağıtlanan toplu iş sözleşmesinden yararlanabileceğini iddia etmenin mümkün olmadığını, öte yandan işçi sendikalarının, sendikal politikaları gereğince üyelik fişlerini hangi tarihte göndereceklerine kendilerinin karar vereceğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz:

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Gerekçe:

Dava, sendika üyeliğinin işverene geç bildirilmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Uyuşmazlığın kaynağı maddi olay tarihinde yürürlükte bulunan mülga 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 2. maddesinde tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar olarak tanımlanan sendikaların amacı, yine aynı maddede, üyelerinin ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak olarak ifade edilmiştir.

2821 sayılı Kanun'un 22. maddesinin üçüncü fıkrasında da, sendika üyeliğinin, üye kayıt fişinin sendikaya verilmesi ve sendika tüzüğünde belirlenen yetkili organın kabulü ile kazanılacağı belirtilmiştir. Aynı maddenin dördüncü fıkrasında ise üyeliği kesinleşen işçinin üye kayıt fişinin birer nüshasının sendikaca onbeş gün içinde ... ... Bakanlığına ve işçinin çalıştığı işyerinin bağlı bulunduğu Bölge Müdürlüğüne gönderilmesi zorunlu olduğu ifade edilmiştir.

Öte yandan, mülga 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi, Grev ve Lokavt Kanunu'nun 9. maddesinin ilk fıkrasına göre “Toplu iş sözleşmesinden taraf işçi sendikasının üyeleri yararlanırlar.” Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre de “Toplu iş sözleşmesinin imzalanması tarihinde taraf sendikaya üye olanlar yürürlük tarihinden, imza tarihinden sonra üye olanlar ise üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren yararlanırlar.”

Dosya içeriğinden, davacının 31.07.2007 ilâ 14.11.2007 tarihleri arasında ... A.Ş.'de çalıştığı ve 15.11.2007 ilâ 19.01.2012 tarihleri arasında ise ... A.Ş.'de çalıştığı, davacının 07.03.2008 tarihinde davalı sendika üyeliği sıfatını kazandığı, davalı sendika tarafından 28.05.2009 tarihinde davacının sendika üyeliğinin dava dışı ... A.Ş.'ye bildirildiği anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, ... 11. İş Mahkemesinin 2011/979 esas, 2012/1199 karar sayılı ilamıyla, muvazaalı alt işverenlik ilişkisi sebebiyle davacının ... A.Ş. işletmesinde yürürlükte bulunan toplu iş sözleşmesinden, üyeliğinin işverene bildirildiği tarih olan 28.05.2009 tarihinden itibaren yararlanması gerektiğinin tespiti ile toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan fark alacaklarının tahsiline karar verilmiş ve karar 7. Hukuk Dairesi'nin 18.03.2013 tarih ve 2013/4856 esas, 2013/3643 karar sayılı ilamıyla onanmıştır.

Bu maddi ve hukuki olgular ışığında, davacının yararlanması gerektiğinin tespitine karar verilen ve bu dava ile de yararlanamaması sebebiyle maddi zararının meydana geldiği iddia edilen toplu iş sözleşmeleri ... A.Ş. ile davalı ... Sendikası arasında bağıtlanmıştır. Davacı ise, sendika üyeliğini kazandığı tarihte toplu iş sözleşmesinin tarafı konumunda bulunmayan işveren yanında çalışmaktadır. Ayrıca, davacının sendika üyeliğini kazandığı tarihte, çalıştığı işveren ile ... A.Ş. arasındaki ilişkinin muvazaalı olduğuna dair kesinleşmiş mahkeme kararı da bulunmamaktadır.

Bütün bu açıklamalar karşısında, davalı sendikanın, toplu iş sözleşmesinin tarafı olmayan işveren yanında çalışan davacının sendika üyeliğini, ... A.Ş.'ye bildirim yükümlüğünden söz edilemez. Bu itibarla, somut olayda, davalı sendikanın sorumluluğunun bulunmadığı tartışmasız olup davanın reddine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.

Sonuç: