Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2015/9937 K.2015/12563

Mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davacı ve davalı... avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti;

Davacı, iş yeri sorumlusu olarak davalı asıl işveren ... ve diğer davalı alt işveren konumunda olan ... bünyesinde çalışmaktadır. Yapılan feshin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı İsteminin Özeti;

Davalı ... vekili dilekçesinde; davacının diğer davalı firmanın işçisi konumunda olduğunu, kendileri hakkında açılan davanın reddini talep etmişltir.

Mahkeme Kararının Özeti;

Mahkemece, yargılama sonucunda, davalılardan yüklenici firma ... açısından yapılan işin asıl iş olduğu değerlendirmesiyle bu davalı yönünden açılan davanın reddine, davacının ... Bünyesindeki işine iadesine, feshin geçersizliğine karar verilmiştir.

Temyiz;

Davacı vekili ve davalı ... vekilleri temyiz talebinde bulunmuştur.

Gerekçe;

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, asıl işveren alt işveren ilişkisinin olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Alt işveren, bir iş yerinde yürütülen mal ve hizmet üretimine ilişkin asıl işin bir bölümünde veya yardımcı işlerde, işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık

gerektiren alanlarda iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini, sadece bu iş yerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren olarak tanımlanabilir. Alt işverenin iş aldığı işveren ise, asıl işveren olarak adlandırılabilir. Bu tanımlamalara göre, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığından söz edebilmek için iki ayrı işverenin olması, mal veya hizmet üretimine dair bir işin varlığı, işçilerin sadece asıl işverenden alınan iş kapsamında çalıştırılması ve tarafların muvazaalı bir ilişki içine girmemeleri gerekmektedir.

Alt işverene yardımcı işin verilmesinde bir sınırlama olmasa da, asıl işin bir bölümünün teknolojik uzmanlık gerektirmesi zorunludur. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinde, asıl işveren alt işveren ilişkisinin sınırlandırılması yönünde kanun koyucunun amacından da yola çıkılarak, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilmesinde “işletmenin ve işin gereği” ile “teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” ölçütünün bir arada bulunması şarttır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesinin altıncı ve yedinci fıkralarında “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işler” sözcüklerine yer verilmiş olması bu gerekliliği ortaya koymaktadır.

Alt İşverenlik Yönetmeliğinin 11. maddesinde de yukarıdaki anlatımlara paralel biçimde, asıl işin bir bölümünün alt işverene verilebilmesi için “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik sebeplerle uzmanlık gerektirmesi” şartlarının birlikte gerçekleşmesi gerektiği belirtilmiştir.

Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisin bulunduğu bir davada, her iki işverene birlikte açılması ve işverenler arasındaki ilişkide muvazaa bulunmaması halinde ise davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde iş sözleşmesinin tarafı bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden söz edilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır.

Somut olayda, davalı ..., "elektrik enerji satımından doğan ve tahakkuka bağlanmış elektrik enerjisi tüketimi ile ilgili alacaklarının fatura başı ücret alınmak suretiyle tahsili, iadesi ve tahsil edilen paranın şirketin çalıştığı banka veya bankalardaki cari hesabına naklinin sağlanarak yatırılması ile zamanında ödenmeyen faturaların ödenmesi konusundaki ihbarların tanzimi, tebliğ edilmesi, bu süreçte ortaya çıkacak olan yardımcı işler için yükleniciyle mutabık kalınarak belirlenen hizmetlerin yüklenici tarafından üstlenilmesi şeklindeki işleri, alt işveren olan ...'ne yaptırmaktadır.

Verilen işin yardımcı iş niteliğinde olması sebebiyle, 4857 sayılı Kanun'un 2/6. maddesine uygundur. Bu durumda, mevcut olgulara göre davalılar arasındaki asıl işveren-alt işveren ilişkisi kanuna uygun ve muvazaaya dayanmadığı halde, davalı ... hakkındaki davanın reddi doğru olmamıştır.

Davacının alt işverene işe iadesine, işe iadenin mali sonuçlarından ise davalıların birlikte sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davalı .... yönünden davanın reddine, davalı .... yönünden ise davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olup, hükmün bozulması gerekmiştir.

Dosya içeriğine göre, davalı işveren yazılı fesih bildirimi itibarı ile kanunda belirtilen şekil şartına uymuş ise de yapmış olduğu fesihte fesih sebebini açık ve kesin olarak

bildirmediğinden davanın kabulü ile yapılan feshin haklı veya geçerli bir sebebe dayanmadığı olguları gözetilerek, davacının davalı ....'deki işine iadesine ve işe başlatmama ve boşta geçen süre ücretinden her iki davalının da müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmalarına karar verilmek gerekirken, yazılı gerekçeyle karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

Belirtilen sebeplerle, 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmiştir.