Yargıtay 22. Hukuk Dairesi E.2016/14868 K.2019/12599

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

YARGITAY KARARI

Davacı İsteminin Özeti:

Davacı vekili, Niğde Çalışma ve İşkur Müdürlüğünün 02/02/2015 tarih ve 86470046-667-244 sayılı yazısına konu inceleme raporundaki tespitlere itiraz ettiklerini belirterek, Türkiye İş Kurumu İl Müdürlüğü tarafından davacı şirkete gönderilen inceleme raporundaki tespitlerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Cevabının Özeti:

Davada husumetin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na karşı yöneltilmesi gerektiğini, ayrıca bu tür davaların işçi ile işveren arasında görülmesi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Mahkeme Kararının Özeti:

Mahkemece, toplanan deliller ve bilirkişi raporuna dayanılarak, yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Temyiz Başvurusu:

Karara karşı yasal süresi içinde taraf vekilleri temyiz yoluna başvurmuştur.

Gerekçe:

4857 sayılı İş Kanunu’nun 92. Maddesinin 3. fıkrasına göre “Çalışma hayatını izleme, denetleme ve teftişe yetkili iş müfettişleri ile işçi şikayetlerini incelemekle görevli bölge müdürlüğü memurları tarafından tutulan tutanaklar aksi kanıtlanıncaya kadar geçerlidir. İş müfettişleri tarafından düzenlenen raporların ve tutulan tutanakların işçi alacaklarına ilişkin kısımlarına karşı taraflarca otuz gün içerisinde yetkili iş mahkemesine itiraz edilebilir”.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 114/1.d maddesi uyarınca “Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları” dava şartıdır. Aynı Kanunun devam eden 115/2 maddesine göre ise “Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder”.

Somut olayda dava konusu yapılan inceleme raporundaki tespitler Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişi tarafından yapılmış olmakla, davanın anılan Bakanlık aleyhine açılması gerekirken, tespit ile ilgisi bulunmayan ...’ne husumet yöneltilmesi temsilcide hata olup, davacıya davasını Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yöneltmek üzere süre verilip, taraf teşkili sağlandıktan sonra karar verilmesi gerekirken taraf sıfatı olmayan ... hakkında hüküm kurulması hatalıdır.

Ayrıca dosya içeriğine göre davalı Bakanlığın İş Müfettiş raporu, dava dışı işçinin şikayeti üzerine düzenlenmiştir. Düzenlenen rapor, dava dışı işçinin işçilik alacaklarına ilişkin olup, işverenin “yapılan tespitin hatalı olduğu ve tamamen ya da kısmen borçlu olunmadığı” gerekçesiyle dava açmakta, hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunduğu kabul edilmelidir.

Ancak söz konusu rapor, şikayet eden işçinin işçilik alacaklarının belirlenmesine ilişkin olduğundan, doğrudan işçinin hak alanını ilgilendirmektedir. Başka bir ifadeyle tespit davaları için ayrıca araştırılan hukuken korunmaya değer güncel bir yarar şartının bu dava açısından mevcut olduğu değerlendirilmelidir. Hal böyle iken, 4857 sayılı İş Kanununun 92. maddesi uyarınca inceleme denetimine konu şikayetin tarafı olan işçiye husumet yöneltilmemesi yerinde görülmemiştir.

Belirtilen sebeplerle, davacı işverene davayı dava dışı işçiye yöneltmesi için süre verilmeli, taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esası hakkında karar verilmelidir. Mahkemece usulünce taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesi hatalı olup, temyiz edilen kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.